• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Εργατικά ατυχήματα: Τέσσερις καταγραφές, τέσσερις διαφορετικοί αριθμοί – «Αόρατες» οι επαγγελματικές νόσοι
08:00 - 12 Νοε 2026

Εργατικά ατυχήματα: Τέσσερις καταγραφές, τέσσερις διαφορετικοί αριθμοί – «Αόρατες» οι επαγγελματικές νόσοι

Δες περισσότερα άρθρα του Reporter.gr όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Πόσο ασφαλείς είναι τελικά οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα και, κυρίως, πόσο καλά γνωρίζουμε την πραγματική έκταση των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών; Τα διαθέσιμα στοιχεία αποκαλύπτουν ένα σοβαρό πρόβλημα: η χώρα δεν διαθέτει ενιαίο και αξιόπιστο σύστημα καταγραφής των εργατικών ατυχημάτων, ενώ οι επαγγελματικές νόσοι παραμένουν ουσιαστικά αόρατες, χωρίς συστηματική αποτύπωση.

Χαρακτηριστική είναι η εικόνα για το 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΕΛΙΝΥΑΕ), η Επιθεώρηση Εργασίας κατέγραψε 14.388 εργατικά ατυχήματα, ο ΕΦΚΑ 5.693, η ΕΛΣΤΑΤ 4.999 και 4.824 η Eurostat. Η απόκλιση είναι εντυπωσιακή και αναδεικνύει το πρόβλημα της διαφορετικής μεθοδολογίας και των διαφορετικών κριτηρίων καταγραφής.

«Δεν μπορούμε να δώσουμε σαφή απάντηση» για τον πραγματικό αριθμό των εργατικών ατυχημάτων, επισημάνθηκε, καθώς δεν υπάρχει ένας κοινός ορισμός του εργατικού ατυχήματος ούτε ενιαία διαδικασία αποτύπωσης των περιστατικών. Ένα ατύχημα μπορεί να καταγραφεί διαφορετικά από την Αστυνομία, τον ΕΦΚΑ ή την Επιθεώρηση Εργασίας, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει συνολική και αξιόπιστη εικόνα.

Σε ερώτηση του Reporter.gr έγινε σαφές πως αποκλίσεις καταγράφονται και σε άλλες χώρες της ΕΕ, ωστόσο, στην Ελλάδα το πρόβλημα επιδεινώνεται και όσο περνούν τα χρόνια οι αποκλίσεις γίνονται όλο και πιο εμφανείς.

ergatika 8ae105216f286cda

Επαγγελματικές νόσοι: Ένα μεγάλο κενό στην καταγραφή

Ακόμη πιο προβληματική είναι η εικόνα όσον αφορά τις επαγγελματικές ασθένειες. Σε αντίθεση με τα εργατικά ατυχήματα, για τα οποία τουλάχιστον υπάρχουν διαφορετικές και αποκλίνουσες καταγραφές, οι επαγγελματικές νόσοι δεν αποτυπώνονται καθόλου στη χώρα.

Παθήσεις όπως η επαγγελματική βαρηκοΐα, που μπορεί να συνδέεται με τη μακροχρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα θορύβου, αλλά και οι μυοσκελετικές παθήσεις, οι οποίες σχετίζονται με τις συνθήκες και τις απαιτήσεις της εργασίας, δεν καταγράφονται με τρόπο που να επιτρέπει την αποτύπωση της πραγματικής τους έκτασης.

Το κενό αυτό δεν αποτελεί απλώς στατιστικό πρόβλημα. Χωρίς αξιόπιστα δεδομένα δεν μπορεί να σχεδιαστεί αποτελεσματική πολιτική πρόληψης, να εντοπιστούν οι κλάδοι και οι επαγγελματικές ομάδες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερους κινδύνους ή να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων προστασίας.

Στο ίδιο πλαίσιο αναδείχθηκε και η απουσία στην Ελλάδα ενός ξεχωριστού συστήματος ασφάλισης επαγγελματικού κινδύνου, αντίστοιχου με εκείνα που λειτουργούν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη χώρα μας δεν υπάρχει σαφής διάκριση ανάμεσα στο κοινό ατύχημα και στο εργατικό ατύχημα.

Η πρόεδρος του ΕΛΙΝΥΑΕ, Ρένα Μπαρδάνη, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν είναι ακόμη έτοιμη να προχωρήσει στην ίδρυση ενός φορέα ασφάλισης επαγγελματικού κινδύνου. Για τον λόγο αυτό, το Ινστιτούτο υποστηρίζει την πρόταση εκπόνησης μιας μεγάλης, τεκμηριωμένης μελέτης, σε συνεργασία και με αντίστοιχους φορείς ασφάλισης του εξωτερικού, ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη μελλοντική λειτουργία ενός τέτοιου φορέα.

Μία στις πέντε απώλειες από εργατικά ατυχήματα αφορά τροχαίο

Την ίδια ώρα, το πεδίο της επαγγελματικής ασφάλειας διευρύνεται σημαντικά. Η προστασία των εργαζομένων δεν αφορά πλέον μόνο τους παραδοσιακούς κινδύνους που συναντώνται στη βιομηχανία και στις οικοδομές, όπως η χρήση προστατευτικού εξοπλισμού, τα κράνη και οι μάσκες.

Όπως ανέφερε ο Αντώνης Ταργουτζίδης, οι νέες μορφές εργασίας, οι δημογραφικές αλλαγές, η κλιματική αλλαγή, οι εξελίξεις στην τεχνολογία και τα ζητήματα δημόσιας υγείας δημιουργούν ένα διαφορετικό και πολύ πιο σύνθετο περιβάλλον κινδύνων.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα τροχαία ατυχήματα που συνδέονται με την εργασία. Περίπου ένα στα πέντε εργατικά ατυχήματα αφορά τροχαίο περιστατικό, γεγονός που συνδέεται με την αυξημένη κινητικότητα των εργαζομένων και την εξάπλωση επαγγελμάτων όπως οι διανομές και οι μεταφορές.

Παράλληλα, στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον και οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι, όπως το εργασιακό στρες, η επαγγελματική εξουθένωση (burnout), η βία και η παρενόχληση στους χώρους εργασίας.

Λιγότεροι έλεγχοι σε ένα ολοένα πιο σύνθετο εργασιακό περιβάλλον

Ένα ακόμη ζήτημα που αναδείχθηκε είναι η περιορισμένη παρουσία των ελεγκτικών μηχανισμών στους χώρους εργασίας. Όπως επισημάνθηκε, οι επισκέψεις της Επιθεώρησης Εργασίας στις επιχειρήσεις είναι ελάχιστες σε σχέση με το εύρος της οικονομικής δραστηριότητας, ενώ σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να μεσολαβήσουν πάρα πολλά χρόνια μέχρι να πραγματοποιηθεί ένας νέος έλεγχος στην ίδια επιχείρηση.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο καθώς το εργασιακό περιβάλλον έχει αλλάξει ριζικά. Το παραδοσιακό μοντέλο, με έναν σταθερό χώρο εργασίας, σαφή όρια ευθύνης και ελεγχόμενες διαδικασίες παραγωγής, δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα.

Η τηλεργασία και η υβριδική απασχόληση, η αυξημένη κινητικότητα, οι εργολαβίες και τα σύνθετα δίκτυα συνεργασιών δημιουργούν νέες συνθήκες. Η ευθύνη του εργοδότη για την ασφάλεια των εργαζομένων παραμένει κρίσιμη, ωστόσο η πολυπλοκότητα των εργασιακών σχέσεων και η διασύνδεση των διαδικασιών μέσω της τεχνολογίας καθιστούν δυσκολότερο τον έλεγχο.

Σε αυτό το περιβάλλον, σύμφωνα με τον Αντώνη Καλπουτζίδη, δεν μπορούν να υπάρξουν αποτελεσματικοί έλεγχοι χωρίς αξιοποίηση ψηφιακών δεδομένων. Η ανάγκη είναι να δημιουργηθούν σύγχρονα εργαλεία παρακολούθησης και ελέγχου, με τρόπο αντίστοιχο με την αξιοποίηση των ψηφιακών συστημάτων που χρησιμοποιούνται ήδη σε άλλους τομείς της δημόσιας διοίκησης.

Στους νέους κινδύνους περιλαμβάνονται ακόμη οι απειλές για τη δημόσια υγεία, οι κυβερνοεπιθέσεις και περιστατικά που μπορούν να επηρεάσουν κρίσιμες υποδομές και διαδικασίες λειτουργίας των επιχειρήσεων. Το εργασιακό περιβάλλον δεν αποτελεί πλέον ένα κλειστό και απόλυτα ελεγχόμενο σύστημα παραγωγής, αλλά ένα δυναμικό δίκτυο συνεχούς ανταλλαγής δεδομένων και αλληλεπιδράσεων.

Η εκπαίδευση ως εργαλείο πρόληψης

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η πρόληψη και η έγκαιρη αναγνώριση των κινδύνων αναδεικνύονται σε βασικές προτεραιότητες. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων και των εργαζομένων, ώστε να μπορούν να προστατεύονται και σε περιπτώσεις έκτακτων γεγονότων.

Η εκπαίδευση αποτελεί βασικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση. Όπως επισημάνθηκε, τα προγράμματα κατάρτισης πρέπει να είναι σύντομα, στοχευμένα, ευέλικτα, μετρήσιμα και πιστοποιημένα, ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε επαγγελματικής ομάδας.

Το ΕΛΙΝΥΑΕ υλοποιεί εξειδικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης, δράσεις ηλεκτρονικής μάθησης (e-learning) και το πρόγραμμα Safety Pass, ενώ αναπτύσσει συνεργασίες με πανεπιστήμια για την ενημέρωση και κατάρτιση φοιτητών και νέων επιστημόνων.

Στο Μέγαρο Μουσικής το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο

Τα παραπάνω ζητήματα θα βρεθούν στο επίκεντρο του 5ου Πανελλήνιου Συνεδρίου για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία, που διοργανώνει το ΕΛΙΝΥΑΕ στις 23 και 24 Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Η διοργάνωση περιλαμβάνει 116 ομιλίες, ενώ ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει και ο φοιτητικός διαγωνισμός, στον οποίο συμμετείχαν 16 ομάδες από όλη τη χώρα, αποτελούμενες από φοιτητές και αποφοίτους του 2026.

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να εξετάσουν ένα case study που αφορά τους κινδύνους σε βιομηχανικό περιβάλλον και να προτείνουν συγκεκριμένες λύσεις. Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου θα τους δοθεί ένα επιπλέον στοιχείο, στο οποίο θα πρέπει να ανταποκριθούν άμεσα, αναδεικνύοντας τη σημασία της γρήγορης αξιολόγησης και διαχείρισης των κινδύνων.

Το κεντρικό μήνυμα της διοργάνωσης συνοψίζεται στη θέση ότι η ασφάλεια στην εργασία είναι δικαίωμα και ότι η εργασία έχει αξία μόνο όταν παρέχεται με ασφάλεια. Ωστόσο, τα στοιχεία για τα εργατικά ατυχήματα και το μεγάλο κενό στην καταγραφή των επαγγελματικών ασθενειών καταδεικνύουν ότι η αποτελεσματική προστασία των εργαζομένων προϋποθέτει πρώτα απ' όλα γνώση της πραγματικής έκτασης των κινδύνων.

Τελευταία τροποποίηση στις 12/11/2026 - 00:12