Παρόλο που η συμφωνία αποτρέπει άμεσα την επιβολή δασμών 30% από τις ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά προϊόντα που αναμενόταν τον επόμενο μήνα, επιβάλλει ταυτόχρονα ένα νέο "καθεστώς" δασμών στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις, με έναν ελαφρύτερο, αλλά παρ’ όλα αυτά οδυνηρό, δασμό 15% σε προϊόντα όπως τα αυτοκίνητα και τα κρασιά.
Αν αναρωτιέται κανείς πού βρίσκονται τα οφέλη για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από τη συμφωνία που έκλεισε στη Σκωτία την Κυριακή (27/7), ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μαρός Σέφτσοβιτς, λέει πως διακυβεύονται περισσότερα από την εμπορική ανταλλαγή. Παραμένει, ωστόσο, ασαφές το αν η ΕΕ μπορεί καν να υλοποιήσει κάποιες από τις υποσχέσεις της.
Ακολουθούν τα σημαντικότερα σημείωμα σύμφωνα με την Euractiv:
Ενέργεια
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ΕΕ θα κάνει "σημαντικές αγορές αμερικανικού LNG, πετρελαίου και πυρηνικών καυσίμων", ακολουθώντας τα βήματα του προκατόχου της Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος είχε κάνει παρόμοια υπόσχεση στον Τραμπ το 2018.
Ωστόσο, ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής παραδέχθηκε τη Δευτέρα (28/7) ότι "δεν είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση που αγοράζει αυτή την ενέργεια". Η υπόσχεση για αγορά επιπλέον 250 δισ. δολαρίων σε ενέργεια από τις ΗΠΑ ετησίως έχει ήδη χλευαστεί από την ενεργειακή κοινότητα, καθώς αυτό θα αποτελούσε σχεδόν πενταπλασιασμό από τα 64 δισ. δολάρια που εισήγαγε η ΕΕ από τις ΗΠΑ το προηγούμενο έτος.
Εν τω μεταξύ, δεν είναι όλα τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια είναι πρόθυμα να επεξεργάζονται ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες αμερικανικού πετρελαίου, λόγω της ιδιαίτερης χημικής του σύνθεσης.
Όταν ο Γιούνκερ «γοήτευε» στο παρελθόν τον Τραμπ με υποσχέσεις για εισαγωγές LNG, η τακτική του απέδωσε – ο Τραμπ επικέντρωσε τότε την επιθετικότητά του στον ρωσικό αγωγό Nord Stream 2. Μένει να φανεί αν οι Βρυξέλλες μπορούν να επαναλάβουν αυτήν την τακτική με επιτυχία.
Όταν ρωτήθηκε τη Δευτέρα αν φοβάται αμερικανικά αντίποινα όταν αποκαλυφθεί η πραγματικότητα, ο Σέφτσοβιτς απέφυγε να απαντήσει.
Υγεία
Στον τομέα των φαρμάκων, η φον ντερ Λάιεν προκάλεσε σύγχυση την Κυριακή (27/7) λέγοντας ότι τα ευρωπαϊκά προϊόντα περιλαμβάνονται στη συμφωνία, υπονοώντας ότι θα υπόκεινται σε δασμούς 15%.
Ωστόσο, ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής ξεκαθάρισε τη Δευτέρα ότι τα φαρμακευτικά προϊόντα εξαιρούνται από την προθεσμία της 1ης Αυγούστου. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα επιβολής δασμών από τις ΗΠΑ, λόγω της συνεχιζόμενης έρευνας με βάση το Άρθρο 232, η οποία εξετάζει αν τα φαρμακευτικά προϊόντα από το εξωτερικό απειλούν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Παρόμοια έρευνα διεξάγεται και για τους ημιαγωγούς.
Η Επιτροπή ανέφερε τώρα ότι, αν επιβληθούν δασμοί, δεν θα ξεπεράσουν το 15%. Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί δημόσια διαβεβαίωση από τον Τραμπ. Επιπλέον, η υπόσχεση της φον ντερ Λάιεν για επενδύσεις ύψους €600 εκατομμυρίων στις ΗΠΑ δεν συνοδεύτηκε από κανένα σχέδιο υλοποίησης.
Πολλοί ευρωβουλευτές, συμπεριλαμβανομένων μελών του δικού της Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, υποστήριξαν ότι η φον ντερ Λάιεν δεν έχει καμία εντολή να δεσμεύει επενδύσεις εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα.
Τέλος, πολλοί θεωρούν την υπόσχεση επένδυσης ως αντιφατική προς τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της ΕΕ να διατηρήσει την φαρμακευτική παραγωγή εντός του μπλοκ και να αντισταθεί στις πιέσεις του Τραμπ για μεταφορά δραστηριοτήτων στις ΗΠΑ.
Γεωργία και τρόφιμα
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι Βρυξέλλες θα άρουν εμπορικά εμπόδια στις εισαγωγές αμερικανικών γεωργικών προϊόντων, όπως η σόγια και οι ξηροί καρποί – τα οποία θεωρούνται «μη ευαίσθητα» προϊόντα – ενώ προσφέρθηκε και μια επέκταση στη συμφωνία για τους αστακούς.
Ενώ οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν πιθανότατα να πουλάνε αστακούς στους Ευρωπαίους χωρίς δασμούς, τα ευρωπαϊκά τρόφιμα θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν έναν δασμό 15% κατά την εισαγωγή τους στις ΗΠΑ, χωρίς σχέδιο εξαίρεσης για κανένα συγκεκριμένο προϊόν της ΕΕ.
Σε απάντηση, οι Βρυξέλλες προσπαθούν τώρα να προστατεύσουν δύο βασικά εξαγώγιμα προϊόντα – τα οινοπνευματώδη ποτά και το κρασί – από τις επιπτώσεις.
Αξιωματούχος της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι οι διαπραγματεύσεις για τα αλκοολούχα ποτά συνεχίζονται και τόνισε ότι οι Βρυξέλλες «κράτησαν σκληρή στάση στα αγροτικά» κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
Μέχρι στιγμής, δεν διαφαίνονται καθαρά οφέλη για τα ευρωπαϊκά αγροδιατροφικά προϊόντα.
Άμυνα
Το εμπόριο αμυντικού εξοπλισμού θα παραμείνει χωρίς δασμούς, δήλωσε ο Τραμπ.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν προϊόντα όπως ο χάλυβας και τα τσιπ ημιαγωγών, που υπόκεινται σε δασμούς, θα εξαιρούνται αν προορίζονται για παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού – κάτι που αφήνει πολλά ερωτήματα της βιομηχανίας αναπάντητα σχετικά με τις επιπτώσεις των δασμών.
Παρότι ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι οι Ευρωπαίοι θα αγοράσουν "τεράστιες ποσότητες" αμερικανικών όπλων, οι αγορές όπλων δεν περιλαμβάνονται στη συμφωνία της Κυριακής για τους δασμούς.
Ο λόγος είναι ότι η Επιτροπή, η οποία διαπραγματεύτηκε τους δασμούς, δεν έχει καμία αρμοδιότητα επί των εθνικών προϋπολογισμών και των διαδικασιών προμήθειας όπλων – κάτι που αποτελεί θέμα εθνικής κυριαρχίας. Επιπλέον, τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν ήδη δρομολογήσει παραγγελίες δισεκατομμυρίων ευρώ σε αντιαεροπορικά και άλλο στρατιωτικό εξοπλισμό.
Τεχνολογία
Παρά την παραδοχή της ίδιας της Επιτροπής ότι η ΕΕ είναι πιθανό να αποτύχει στον στόχο της να παράγει το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ημιαγωγών μέχρι το 2030, η φον ντερ Λάιεν προσέφερε στον Τραμπ μια μεγάλη πολιτική νίκη στον τομέα των μικροτσίπ.
Οι ημιαγωγοί που κατασκευάζονται στην ΕΕ θα υπόκεινται σε δασμό 15% βάσει της συμφωνίας, ενώ ο εξοπλισμός κατασκευής τσιπ από την Ευρώπη – κρίσιμος για την παραγωγή των πιο προηγμένων τσιπ τεχνητής νοημοσύνης από τον αμερικανικό γίγαντα Nvidia – θα παραμείνει αδασμολόγητος.
Αυτή η ρύθμιση ωφελεί τους αμερικανικούς παραγωγούς, ενώ βλάπτει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ΕΕ φιλοξενεί την ASML, μια ολλανδική εταιρεία που είναι ο μοναδικός προμηθευτής παγκοσμίως μηχανημάτων λιθογραφίας με ακραία υπεριώδη ακτινοβολία (EUV), τα οποία είναι απαραίτητα για την παραγωγή τσιπ τεχνητής νοημοσύνης.
