Για τους σκοπούς αυτής της μελέτης, το ΕΒΕΑ εξέτασε ενδεικτικά μια σειρά από σημαντικές ΔΕΚΟ σε διάφορους κλάδους, με βασικό κριτήριο το ρόλο τους στην ελληνική οικονομία, αλλά και στην κοινωνία.
Συγκεκριμένα, κατεγράφησαν οι κυριότερες αδυναμίες, οι οποίες εμφανίζονται σχεδόν παντού, και κωδικοποιήθηκαν με βάση τέσσερις συγκεκριμένους τομείς: του στρατηγικού σχεδιασμού, της οργάνωσης και λειτουργίας, του ανθρώπινου δυναμικού και της οικονομικής διαχείρισης και αποτελεσμάτων.
Στον τομέα του στρατηγικού σχεδιασμού, εντοπίζονται αδυναμίες, ως προς:
- Το όραμα και τη στρατηγική, όπου υπάρχουν έλλειψη κεντρικού προσανατολισμού, επικαλύψεις και αντιθέσεις.
- Τις επενδύσεις, οι οποίες στηρίζονται σε πολύπλοκες και ξεπερασμένες διαδικασίες, χωρίς παράλληλα να υπηρετούν ένα μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
- Τα στρατηγικά και επιχειρησιακά σχέδια, τα γνωστά business plans, τα οποία θα λέγαμε ότι έχουν περισσότερο τυπικό και όχι ουσιαστικό χαρακτήρα
- Τον προγραμματισμό και προϋπολογισμό, όπου παρουσιάζονται σημαντικές διαχειριστικές δυσλειτουργίες, όπως η έλλειψη διοικητικής πληροφόρησης, σαφούς στοχοθεσίας και αξιολόγησης των συμπερασμάτων του απολογισμού.
Στον τομέα της οργάνωσης και λειτουργίας, τα κυριότερα προβλήματα αφορούν:
- Την έλλειψη ανεξαρτησίας, τις διαρκείς εξωτερικές παρεμβάσεις, την πελατειακή αντίληψη, αλλά και την παρέκβαση των συνδικαλιστικών φορέων από τον πραγματικό τους ρόλο.
- Την αναποτελεσματική διαδικασία προμηθειών. Μια διαδικασία που, χωρίς να καταφέρνει πάντα να καλύπτει ποιοτικά τις ανάγκες του οργανισμού, απορροφά τεράστιους πόρους, δημιουργεί τεράστιες καθυστερήσεις και ευνοεί την αδιαφάνεια.
- Το μοντέλο λειτουργίας και οργάνωσης των ΔΕΚΟ, όπου κυριαρχεί η γραφειοκρατία, η παρωχημένη οργανωτική δομή και η απουσία τεχνοκρατικής αντίληψης. Και τέλος…
- Τον εσωτερικό έλεγχο, ο οποίος γίνεται χωρίς επαρκή προγραμματισμό και μεθοδικότητα.
Στον τομέα του Ανθρώπινου Δυναμικού, οι βασικές αδυναμίες εντοπίζονται:
- Στο θέμα των προσλήψεων, οι οποίες ακολουθούν μια εξαιρετικά βραδυκίνητη διαδικασία και σπανίως ανταποκρίνονται στις επιχειρησιακές ανάγκες του οργανισμού, τόσο ως προς τον αριθμό, όσο και ως προς το αντικείμενο. Γι’ αυτό και παρατηρείται συχνά το φαινόμενο να υπάρχει μεγάλο πλεόνασμα στο συνολικό αριθμό του απασχολούμενου προσωπικού και ταυτόχρονα σημαντικές ελλείψεις σε προσωπικό τεχνικής εξειδίκευσης.
- Στη δαιδαλώδη μισθολογική πολιτική, δυσχεραίνει τον οικονομικό προγραμματισμό και αυξάνει δυσανάλογα το κόστος λειτουργίας του οργανισμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχουν συστήματα υπερωριών και δευτερευουσών απολαβών, που επιβαρύνουν το κόστος μισθοδοσίας μέχρι και άνω του 35%.
- Στην έλλειψη σύγχρονων συστημάτων διαχείρισης και κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού.
- Και, βεβαίως, στην ευρύτερη κουλτούρα του ανθρώπινου δυναμικού, όπου στις περισσότερες περιπτώσεις κυριαρχεί η δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, αντί για μια σύγχρονη αντίληψη λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Στον τέταρτο τομέα, αυτόν της οικονομικής διαχείρισης και των αποτελεσμάτων, τα βασικά προβλήματα επικεντρώνονται:
- Σε διαχειριστικές αδυναμίες, όπως η μη ανταποδοτική αξιοποίηση των πόρων, η ελλιπής παρακολούθηση των χρηματοοικονομικών δεδομένων και οι αποκλίσεις στην εκτέλεση του ταμειακού προγραμματισμού.
- Στην τιμολογιακή πολιτική, η οποία δεν συναρτάται πάντα με τη βιωσιμότητα των ΔΕΚΟ.
- Στο κόστος λειτουργίας, το οποίο είναι ιδιαίτερα υψηλό και μη εξορθολογισμένο. Αρκεί να πούμε ότι το κόστος μισθοδοσίας, σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνά το 60% του συνολικού κόστους.
- Τέλος, στα οικονομικά αποτελέσματα, όπου έχουμε είτε – στην καλύτερη περίπτωση – μια εξαιρετικά χαμηλή κερδοφορία, είτε τεράστιες και συσσωρευόμενες ζημίες, οι οποίες απαιτούν συνεχή εισροή κεφαλαίων για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών και τη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
Οι προτάσεις κατηγοριοποιούνται σε τρεις άξονες:
Ο πρώτος, αφορά την αναβάθμιση της οργανωτικής και λειτουργικής ικανότητας των ΔΕΚΟ, με:
- Τη στρατηγική τους επανατοποθέτηση
- Τον εξορθολογισμό του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας
- Την αναθεώρηση της επενδυτικής πολιτικής
- Την εφαρμογή των αρχών της Εταιρικής Διακυβέρνησης και την ενίσχυση της διαφάνειας
- Και την αναθεώρηση του τρόπου διαχείρισης προσωπικού.
Ο δεύτερος άξονας προτάσεων, αφορά στην εξυγίανση και τον εξορθολογισμό της οικονομικής αποτελεσματικότητας των ΔΕΚΟ, μέσα από:
- Την ανάπτυξη εσόδων
- Την επανεξέταση του τρόπου διαχείρισης των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού.
- Και τη μείωση του κόστους λειτουργίας
Ο τρίτος, τέλος, αφορά την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, με:
- Τον ανασχεδιασμό των διαδικασιών εξυπηρέτησης
- Την ανάπτυξη μιας συνολικής πελατοκεντρικής φιλοσοφίας.
Σημειώνεται πως η μελέτη θα τεθεί υπόψη της Πολιτείας και των αρμοδίων φορέων.
Όπως και με τόσα άλλα προβλήματα της οικονομίας μας, είναι πλέον καιρός να τελειώνουμε με τα ημίμετρα και τα μπαλώματα, είπε ο κ. Μίχαλος. ''Η πληγή των ζημιογόνων ΔΕΚΟ πρέπει να κλείσει τώρα'', τόνισε.