Οι κατευθυντήριες γραμμές για τα άρθρα 9 και 10 της Σύμβασης-Πλαίσιο, θα απαγορεύουν τη χρήση συστατικών εκτός του καπνού στην παραγωγή τσιγάρων. Αυτά τα συστατικά είναι απαραίτητα για την παραγωγή χαρμανιών τσιγάρων που παρασκευάζονται κυρίως από ποικιλίες Μπέρλι και Οριένταλ, και αποτελούν περισσότερα από τα μισά τσιγάρα που καπνίζονται σε ολόκληρο τον κόσμο, εκτός της Κίνας. Χωρίς αυτά, οι αγρότες ποικιλιών Μπέρλι και Οριένταλ θα δουν την ζήτηση για τις καλλιέργειες τους να εξανεμίζεται. Οι συστάσεις για τα άρθρα 17 και 18 έχουν σκοπό να προσφέρουν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις για την καλλιέργεια καπνού, αλλά δεν παρουσιάζουν οικονομικά εφικτές λύσεις για τους καπνοκαλλιεργητές. Η πρόταση θέτει σε κίνδυνο το βιοτικό επίπεδο των καπνοκαλλιεργητών, καταδικάζει εκατομμύρια από αυτούς σε μια ζωή φτώχειας και καταστρέφει τις οικονομίες πολλών αναπτυσσόμενων χωρών – των χωρών εκείνων που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χρηματοδοτείται για να βοηθά.
«Αναρωτιέται κανείς αν οι συντάκτες αυτών των κατευθυντήριων γραμμών καταλαβαίνουν τι κάνουν» είπε ο Antonio Abrunhosa, Διευθύνων Σύμβουλος της ITGA. «Τη μια στιγμή ισχυρίζονται ότι είτε με είτε χωρίς συστατικά, όλα τα τσιγάρα είναι εξίσου επιβλαβή, ενώ την άλλη απαγορεύουν μία ποικιλία και όχι μια άλλη. Πώς μπορεί αυτό να αποτρέψει τον κόσμο από το κάπνισμα; Το μόνο που θα καταφέρει είναι να συντρίψει τις οικονομίες των χωρών εκείνων που εξαρτώνται από τις εξαγωγές καπνού, μαζί με εκατομμύρια αγροτών και εργαζομένων των οποίων οι ζωές εξαρτώνται από την καπνοκαλλιέργεια.»
Με μία αμφιλεγόμενη κίνηση, ο ΠΟΥ αποφάσισε να αποκλείσει τους καπνοκαλλιεργητές από τη διαδικασία διαβούλευσης για αυτές αλλά και άλλες κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης - Πλαίσιο, ισχυριζόμενος ότι θα επηρέαζαν την εξέλιξή τους. Η κίνηση αυτή να έρχεται σε αντίθεση με την έκθεση προόδου της Σύμβασης – Πλαίσιο για τα άρθρα 17 και 18 μία από
τις αρχές της οποίας αναφέρει ότι «οι καπνοκαλλιεργητές και οι εργαζόμενοι πρέπει να εμπλέκονται σε όλα τα στάδια του σχεδιασμού και της υλοποίησης πολιτικής».
«Δεν πρέπει να υπάρχουν πολλά παραδείγματα στον κόσμο, όπου λίγοι γραφειοκράτες μπορούν να ορίζουν τη μοίρα εκατομμυρίων αγροτών και εργαζομένων, χωρίς να χρειάζεται να ακούσουν κανέναν τους ή να τους προσφέρουν μία εναλλακτική λύση ως προς το ζην», είπε ο Abrunhosa. «Έχει σημειωθεί πρόοδος στη διαφοροποίηση της γεωργικής παραγωγής, αλλά τα πράγματα δεν μπορεί να αλλάξουν εν μία νυκτί. Αυτοί οι άνθρωποι θα έπρεπε να μπουν σε ένα αεροπλάνο και να ταξιδέψουν στο Μαλάουι για να εξηγήσουν σε 700.000 οικογένειες ότι έχουν αποφασίσει να τους κάνουν να καλλιεργούν πατάτες αντί καπνού, για να δουν τις αντιδράσεις τους.»
Η ITGA έχει ξεκινήσει ένα παγκόσμιο ψήφισμα με στόχο να το υπογράψουν οι καπνοκαλλιεργητές σε όλο τον κόσμο και το οποίο καλεί τις κυβερνήσεις να απορρίψουν τα σχέδια προτάσεων στα άρθρα 9, 10, 17 και 18. «Τα αποτελέσματα αυτού του ψηφίσματος θα δημοσιευτούν στα τέλη του Οκτωβρίου κατά την ετήσια συνάντησή μας στο Κεντάκι”, δήλωσε ο Roger Quarles, Πρόεδρος της ITGA. «Στόχος μας είναι να στείλουμε ένα πολύ σαφές μήνυμα στις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο ότι οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα γραφειοκρατικό χάος που θα βγάλει τους ψηφοφόρους τους έξω στους δρόμους.»
Και υπάρχουν κάποια ενθαρρυντικά σημάδια που έχουν αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους για τους καλλιεργητές. Σε μία πρωτοφανή κίνηση την περασμένη εβδομάδα, η Κοινή Αγορά για την Ανατολική και Νότιο Αφρική (COMESA) προέτρεψε και τα 19 κράτη-μέλη της να αντιταχθούν στα άρθρα 9 και 10, καλώντας επίσης τον ΠΟΥ να θεσπίσει τους κατάλληλους μηχανισμούς διαβούλευσης ούτως ώστε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να συμμετάσχουν σε τυχόν ανάπτυξη μελλοντικών κατευθυντήριων γραμμών της Σύμβασης - Πλαίσιο.
Η Σύμβαση Πλαίσιο για τον Έλεγχο του Καπνού (FCTC) είναι η πρώτη συνθήκη που έχει αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΠΟΥ.
Το άρθρο 9 της Σύμβασης - Πλαίσιο αποσκοπεί στην ρύθμιση του περιεχομένου των προϊόντων καπνού, για παράδειγμα, τον έλεγχο και την μέτρηση του περιεχομένου του καπνού και των εκπομπών. Το άρθρο 10 της Σύμβασης - Πλαίσιο αποσκοπεί στην ρύθμιση της δημοσιοποίησης του περιεχομένου και των εκπομπών των προϊόντων καπνού. Μία ομάδα εργασίας υπό την αιγίδα του Καναδά, της Νορβηγίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέπτυξε λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές για τα άρθρα 9 και 10, τις οποίες θα πρέπει οι χώρες να ακολουθούν κατά την εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας. Η τελευταία έκδοση του σχεδίου κατευθυντηρίων γραμμών συνιστά την απαγόρευση της χρήσης συστατικών στα προϊόντα καπνού.
Τα άρθρα 17 και 18 της Σύμβασης - Πλαίσιο θίγουν οικονομικά βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις στην καλλιέργεια καπνού. Οι τελευταίες αυτές προτάσεις θα συζητηθούν στην 4η Σύνοδο των Συμβαλλομένων Μερών και δηλώνουν ότι «τα μέρη θα πρέπει, σε συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές, περιφερειακές και διεθνείς οργανώσεις, να μην επενδύουν στην παραγωγή ή/και την προώθηση της καπνοκαλλιέργειας [και] επίσης σταδιακά να μειώσουν την έκταση που καλλιεργείται με καπνό…»
Οι υπογράψαντες την Σύμβασης - Πλαίσιο θα συζητήσουν και θα ψηφίσουν τις κατευθυντήριες γραμμές για τα άρθρα 9 και 10 και θα συζητήσουν τα άρθρα 17 και 18 στο 4ο Συνέδριο των Συμβαλλομένων Μερών στην Ουρουγουάη, τον Νοέμβριο του 2010.
Σημειώνεται πως η Διεθνής Ένωσης καλλιεργητών καπνού (ITGA) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 1984 με στόχο να προωθήσει τα θέματα εκατομμυρίων καπνοκαλλιεργητών σε ολόκληρο τον κόσμο. Η ITGA προσπαθεί να παρέχει μία ισχυρή συλλογική φωνή σε διεθνές και εθνικό επίπεδο προκειμένου να εξασφαλίσει την μακροπρόθεσμη ασφάλεια των αγορών φύλλων καπνού. Τα μέλη της αποτελούνται από τους καπνοκαλλιεργητές 26 χωρών, αντιπροσωπεύοντας το 85% της παγκόσμιας παραγωγής καπνού.