• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Το στοίχημα των πρακτικών Βιώσιμης Ανάπτυξης: Η τόλμη της αλλαγής εν μέσω επιτυχίας
12:43 - 12 Νοε 2026

Το στοίχημα των πρακτικών Βιώσιμης Ανάπτυξης: Η τόλμη της αλλαγής εν μέσω επιτυχίας

Δες περισσότερα άρθρα του Reporter.gr όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Τα τελευταία χρόνια, η βιωσιμότητα εξελίχθηκε από εξειδικευμένο πεδίο σε σταθερή παράμετρο της εταιρικής ατζέντας, αλλά και του επιχειρηματικού και κοινωνικού διαλόγου. Μεταφράστηκε σε στρατηγικές, στόχους, δείκτες, πολιτικές, εκθέσεις και οργανωτικές δομές, διαμορφώνοντας παράλληλα μια νέα γλώσσα, που όσοι ασχολούμαστε με το αντικείμενο γνωρίζουμε πλέον καλά. Ήταν μια αναγκαία εξέλιξη, που συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας πιο συγκροτημένης επιχειρηματικής προσέγγισης στη Βιώσιμη Ανάπτυξη.

Η πρόοδος λοιπόν είναι δεδομένη. Το καίριο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: έχει η βιωσιμότητα ενσωματωθεί σε τέτοιο βάθος, ώστε να επηρεάζει πλέον και τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις λαμβάνουν τις αποφάσεις τους; Διότι άλλο είναι μια επιχείρηση να αποτυπώνει με ακρίβεια τις επιπτώσεις, τους κινδύνους και τις δεσμεύσεις της και άλλο να επιτρέπει σε αυτή τη γνώση να διαμορφώνει τις επιλογές της. Η απόσταση ανάμεσα στα δύο είναι το πεδίο στο οποίο θα κριθεί η επόμενη φάση ωρίμανσης της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Για να κατανοήσουμε αυτή την απόσταση, χρειάζεται να εξετάσουμε όχι μόνο πόσο προχώρησε η βιωσιμότητα μέσα στις επιχειρήσεις, αλλά και με ποιον τρόπο. Μέχρι σήμερα, η προσέγγιση υπήρξε κυρίως προσθετική: προσθέσαμε στόχους, KPIs, πολιτικές, επιτροπές, reporting και νέους ρόλους. Όλα χρήσιμα και απαραίτητα. Αρκούν όμως ώστε να επέλθει ουσιαστικός μετασχηματισμός; Ο μετασχηματισμός δεν αφορά μόνο όσα μια επιχείρηση επιλέγει να κάνει επιπλέον, αλλά και όσα είναι διατεθειμένη να επανεξετάσει και, ενδεχομένως, να αφήσει πίσω. Μήπως, επομένως, το πραγματικό στοίχημα εδράζεται και στην τέχνη της αφαίρεσης; Στο τι είμαστε διατεθειμένοι να σταματήσουμε να κάνουμε; Προϊόντα που, ενώ «πουλάνε» σήμερα, μπορεί να μην έχουν θέση στο αυριανό χαρτοφυλάκιο· προμηθευτές που πρέπει να επανεξεταστούν· συστήματα κινήτρων ασύμβατα με τους στόχους βιωσιμότητας· επενδύσεις των οποίων μέρος του πραγματικού κόστους δεν είναι ακόμη ορατό.

Η πρόκληση, επομένως, δεν αφορά μόνο στο τι πρέπει να μάθουν οι επιχειρήσεις, αλλά και στο τι πρέπει να ξεμάθουν. Το corporate unlearning αποδεικνύεται συχνά δυσκολότερο από το corporate learning. Μια επιχείρηση εγκαταλείπει σχετικά εύκολα μια πρακτική που απέτυχε, αλλά αμφισβητεί δυσκολότερα εκείνη που εξακολουθεί να αποδίδει.

Γι’ αυτό η βιωσιμότητα δεν μπορεί να παραμένει στην περιφέρεια της επιχειρηματικής στρατηγικής. Για χρόνια, είτε απουσίαζε από την επιχειρηματική λογική είτε αναπτυσσόταν παράλληλα με αυτήν. Έτσι δημιουργήθηκαν δύο διαφορετικές λογικές δημιουργίας αξίας: από τη μία ανάπτυξη, απόδοση, κόστος και ταχύτητα και, από την άλλη, περιβαλλοντική και κοινωνική επίδοση, ανθεκτικότητα και μακροπρόθεσμη αξία. Όταν αυτές οι λογικές αποκλίνουν, η βιωσιμότητα καλείται εκ των υστέρων να περιορίσει κινδύνους, να μετριάσει επιπτώσεις ή να θεραπεύσει αστοχίες. Μετατρέπεται έτσι από κριτήριο επιχειρηματικής απόφασης σε μηχανισμό διόρθωσης των συνεπειών της. Κι αυτό είναι το σημείο που αποκαλύπτεται το όριο αυτής της προσέγγισης. Η πραγματική ενσωμάτωση λοιπόν κρίνεται από τον ρόλο της βιωσιμότητας στη λήψη αποφάσεων: από το αν επηρεάζει την κατανομή κεφαλαίων, τις επενδύσεις, τις επιλογές στην αλυσίδα αξίας, τον σχεδιασμό προϊόντων, τη διαχείριση κινδύνων και τα κριτήρια με τα οποία η διοίκηση ορίζει την επιχειρηματική επιτυχία. Η ουσιαστική μετάβαση αρχίζει όταν δεν χρειάζονται δύο παράλληλες στρατηγικές, αλλά όταν η βιωσιμότητα συμμετέχει εξαρχής στον καθορισμό του τι συνιστά ορθή επιχειρηματική απόφαση.

Η σημερινή συγκυρία καθιστά αυτή τη διάκριση ακόμη πιο επίκαιρη. Η ευρωπαϊκή κατεύθυνση για απλοποίηση των απαιτήσεων αναφοράς προσφέρει ίσως την ευκαιρία να διαχωρίσουμε το sustainability reporting από το sustainability management. Οι απαιτήσεις δημοσιοποίησης μπορεί να μεταβάλλονται· οι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί κίνδυνοι, οι εξαρτήσεις και οι επιπτώσεις που μπορούν να επηρεάσουν τη μελλοντική αξία μιας επιχείρησης δεν μεταβάλλονται μαζί τους. Επομένως, το ερώτημα δεν είναι πλέον «πόσο καλή είναι η στρατηγική βιωσιμότητάς μας;», αλλά «πόσο βιώσιμη είναι η ίδια η επιχειρηματική μας στρατηγική;»

Η απάντηση προϋποθέτει περισσότερη ειλικρίνεια γύρω από το περίφημο win-win. Δεν είναι κάθε βιώσιμη απόφαση περισσότερο κερδοφόρα και ταυτόχρονα φθηνότερη. Μπορεί να αυξάνει το κόστος σήμερα για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα αύριο, να απαιτεί μεγαλύτερο CAPEX ή ακόμη και την απόρριψη μιας πρόσκαιρα κερδοφόρας επιλογής. Η ουσιαστική ενσωμάτωση της βιωσιμότητας γίνεται ορατή όταν καλείται να διαμορφώσει μια απόφαση, στην οποία το μακροπρόθεσμο όφελος δεν συμβαδίζει αυτονόητα με το άμεσο.

Γι’ αυτό ίσως χρειάζεται να επανεξετάσουμε και τι μετράμε. Τα ESG metrics είναι απαραίτητα, αλλά αποτυπώνουν κυρίως αποτελέσματα. Θα ήταν εξίσου χρήσιμο να γνωρίζουμε πόσες επενδυτικές αποφάσεις μεταβλήθηκαν λόγω ενός περιβαλλοντικού ή κοινωνικού κινδύνου, πόσα προϊόντα επανασχεδιάστηκαν ή πόσες φορές προκρίθηκε μικρότερη βραχυπρόθεσμη απόδοση για μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα. Να περάσουμε, δηλαδή, από τα ESG metrics και στα decision metrics. Όχι για να εφεύρουμε ακόμη μία κατηγορία δεικτών, αλλά για να θέσουμε ένα απλούστερο και αυστηρότερο ερώτημα: «τι άλλαξε στην απόφαση επειδή λάβαμε τη βιωσιμότητα σοβαρά υπόψη;»

Εκεί εδράζεται το πραγματικό στοίχημα των πρακτικών Βιώσιμης Ανάπτυξης. Όχι στο πόσα ακόμη θα προσθέσουμε, αλλά στο αν μπορούμε να επανεξετάζουμε εγκαίρως όσα ήδη κάνουμε — ακόμη και όταν εξακολουθούν να αποδίδουν. Η αποτυχία επιβάλλει την αλλαγή. Η επιτυχία, αντίθετα, προσφέρει ισχυρά επιχειρήματα υπέρ της αδράνειας. Και ίσως γι’ αυτό η πραγματική πρόκληση της βιωσιμότητας δεν είναι η ικανότητα μιας επιχείρησης να προσαρμόζεται όταν η αλλαγή έχει καταστεί αναπόφευκτη. Είναι η διορατικότητα να αναγνωρίζει εγκαίρως ποιο μέρος της σημερινής της επιτυχίας δεν ανήκει στο αύριο — και η τόλμη να το αλλάζει όσο ακόμη πετυχαίνει.

Παναγιώτα Τσιφουρντάρη | Corporate Affairs & Sustainability Director Vivartia Group