Σύμφωνα με ανάλυση της Alpha Bank, το Ταμείο είχε καθοριστική συμβολή στην αλλαγή του επενδυτικού χάρτη της χώρας. Οι διαθέσιμοι πόροι αντιστοιχούν στο 16% του ΑΕΠ, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση με βάση τα στοιχεία του 2023. Μέχρι τα μέσα του 2026 είχε ολοκληρωθεί το 53% των οροσήμων και στόχων του ελληνικού προγράμματος, ενώ είχε εισπραχθεί το 68,5% των συνολικών διαθέσιμων πόρων.
Παράλληλα, μέσω του δανειακού σκέλους, σε συνδυασμό με τραπεζική χρηματοδότηση και ίδια κεφάλαια, είχαν δρομολογηθεί επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού περίπου 29 δισ. ευρώ. Η επίδραση αποτυπώνεται και στις επενδύσεις: την περίοδο 2022-2025 αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 10,3%, κατατάσσοντας την Ελλάδα στη δεύτερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ-27.
Η μεγάλη πρόκληση πλέον είναι η μετάβαση από ένα μοντέλο που στηρίχθηκε σε σημαντικό βαθμό σε δημόσια και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σε ένα περισσότερο αυτοτροφοδοτούμενο επενδυτικό περιβάλλον. Η κυβέρνηση καλείται να αξιοποιήσει το υπόλοιπο του Ταμείου, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε οι ιδιωτικές επενδύσεις να αποκτήσουν μεγαλύτερο βάρος.
Στο κυβερνητικό σχεδιασμό ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η επίδραση του Ταμείου δεν σταματά το 2026. Οι εναπομείναντες πόροι συνεχίζουν να διοχετεύονται στην οικονομία, ενώ ειδικά στο δανειακό σκέλος οι εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις αναμένεται να συνεχιστούν έως το 2029, ανάλογα με την πορεία υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων.
Το επόμενο μέτωπο αφορά τη δημιουργία χρηματοδοτικής «γέφυρας». Κεντρικό ρόλο αναμένεται να έχει το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, με συνολικούς πόρους 23 δισ. ευρώ, ενώ κρίσιμη θεωρείται και η πλήρης αξιοποίηση του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Από το 2028, στο επίκεντρο θα βρεθεί το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Με βάση την υπό διαπραγμάτευση πρόταση, οι πόροι που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στην Ελλάδα εκτιμώνται σε περισσότερα από 49 δισ. ευρώ. Παράλληλα, εργαλεία όπως το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού μπορούν να στηρίξουν στοχευμένες επενδύσεις.
Για την κυβέρνηση, επομένως, η οποία συνεδριάζει τη Δευτέρα (24/8) ώστε να κλείσουν τα τελευταία ανοιχτά μέτωπα του Ταμείου Ανάκαμψης, το κρίσιμο στοίχημα είναι διπλό: αφενός η έγκαιρη ολοκλήρωση των υποχρεώσεων του Ταμείου και αφετέρου η αποφυγή ενός χρηματοδοτικού κενού στην επόμενη ημέρα. Η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, η δημοσιονομική σταθερότητα και η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων αποτελούν τους βασικούς άξονες του σχεδιασμού.
Το πραγματικό στοίχημα της μετά-ΤΑΑ εποχής δεν είναι, τελικά, η απλή αντικατάσταση ενός ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου από ένα άλλο. Είναι αν η ώθηση των τελευταίων ετών μπορεί να μετατραπεί σε μόνιμη αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, ώστε οι επενδύσεις να συνεχίσουν να αυξάνονται με κινητήρια δύναμη ολοένα περισσότερο τα θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας.
