Διόδωρος Κυψελιώτης
«Καλογραμμένο το πρόγραμμα του ΠαΣοΚ που ανακοινώθηκε. Οσοι το διαβάσουν θα συγκινηθούν και θα χαρούν με όσα προτείνει. Και μετά θα δουν τις ίδιες πασοκικές φάτσες στην τηλεόραση και θα προσγειωθούν στη σκληρή πραγματικότητα.
Εκείνο που βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι ότι το κράτος θα καταθέτει και 1.000 ευρώ σε «προθεσμιακό επενδυτικό λογαριασμό» για κάθε παιδί που γεννιέται - 2.000 ευρώ μάλιστα αν η οικογένεια είναι φτωχή. Ο λογαριασμός θα «ενισχύεται από την τοπική αυτοδιοίκηση, τους κοινωνικούς εταίρους και τους γονείς» και θα μπορούν να τα πάρουν οι νέοι μόλις γίνουν 18 χρόνων - αυτό μου θυμίζει το «βιβλιάριο προικοδότησης απόρων κορασίδων» της δεκαετίας του 1960: οι βασιλείς, πηγαίνοντας από χωριό σε χωριό, μοίραζαν βιβλιάρια σε άπορα κορίτσια με αρχική κατάθεση 1.000 δραχμών ώστε να αποτελέσουν μαγιά για την προίκα τους.
Τούτο το νέο σύστημα έχει το πλεονέκτημα ότι δεν είναι σεξιστικό.
Ο πολύπειρος Γιώργος Αλογοσκούφης, γνωστότερος ως Απογραφικός, σχολίασε για το πρόγραμμα του ΠαΣοΚ ότι «ο καθένας με τα λόγια χτίζει ανώγια και κατώγια» - όπως ακριβώς συνέβη με την κατά 25% αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ: το είπε και έκτοτε κατοικούμε όλοι σε ανώγια αφού γίναμε πλουσιότεροι.»
To Βήμα
Αλέξης Καλοκαιρινός
«ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, όπως και στη ζωή, είναι χρήσιμο να ξέρεις τι θέλεις. Ειδικά στην πολιτική, αν θέλεις την εξουσία, χρειάζεται και οι άλλοι να ξέρουν το γιατί. Αν δεν ξέρεις, ψάχνεις και βρίσκεις.
Το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ, ανεξάρτητα αν είναι προϊόν ευφυούς σχεδιασμού, προέκυψε ως ανταπόκριση σε μιαν αδήριτη ανάγκη πολιτικής επιβίωσης. Υπό συνθήκες μεγαλύτερου πολιτικού ορθολογισμού, οι βασικοί του άξονες θα είχαν γίνει γνωστοί από τριετίας και ο σεβασμός τους θα επιβαλλόταν σε όλα τα στελέχη του κομματικού στρατού που τώρα, κατά την έκφραση της ’ννας Διαμαντοπούλου, από ασύντακτος καθίσταται συντεταγμένος.
Το πρόγραμμα έχει πολλά πλεονεκτήματα. Χαρακτηρίζεται από το κατάλληλο μείγμα γενικότητας και σαφήνειας. Έχει διαυγές ιδεολογικό (σοσιαλδημοκρατικό) στίγμα. Δεν υπόσχεται τα πάντα στους πάντες αλλά εμφανίζει συγκεκριμένη (αν και ευρεία) κοινωνική στόχευση. Συνδέει την ανάπτυξη με την κοινωνική ανταποδοτικότητα. Συνιστά εναλλακτική πρόταση εκσυγχρονισμού των κρατικών δομών και προοδευτικής διακυβέρνησης. Εντέλει, διαψεύδει τη διαβρωτική παραδοχή «Είμαστε όλοι ίδιοι». Εφεξής, τίθεται φραγμός στην ασύστολη καπηλεία του προοδευτισμού από τον συντηρητικό πρωθυπουργό.
Το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ απέκτησε πρόγραμμα είναι, λοιπόν, σημαντικό για το ΠΑΣΟΚ. Αλλά δεν πρέπει ούτε να υπερεκτιμηθεί ούτε να υποτιμηθεί. Αν οι δείκτες των δημοσκοπήσεων την ερχόμενη εβδομάδα δεν αντιστραφούν, αυτός δεν θα είναι λόγος οδυρμού και αλληλοσπαραγμού. Τα πράγματα δεν αλλάζουν από τη μια μέρα στην άλλη, με την απλή ανακοίνωση ενός προγράμματος. Όμως, από την επομένη της ανακοίνωσης του προγράμματος όλα θα πρέπει να είναι διαφορετικά για το ΠΑΣΟΚ, υπό την έννοια ότι ο συνολικός πολιτικός σχεδιασμός του θα βασίζεται, θα αντλεί και θα συγκεκριμενοποιεί το κείμενο αναφοράς που λέγεται πρόγραμμα. Αυτό επιβάλλει έναν ανάλογο επικοινωνιακό σχεδιασμό, με τον οποίο το κόμμα και ο πρόεδρός του θα επανατοποθετηθούν απέναντι στην κοινωνία.
Βέβαια, δεν πρέπει να επικρατήσει η αυταπάτη ότι το ΠΑΣΟΚ θα ορίζει στο εξής την πολιτική ατζέντα. Η ατζέντα είναι δεδομένη και εν πολλοίς ορίζεται από την κυβέρνηση. Αν, πάντως, στα βασικά κεφάλαιά της, καταφέρει να εγγράψει τον δικό του ευανάγνωστο από τους πολίτες λόγο, τότε η έκβαση της ερχόμενης εκλογικής αναμέτρησης πρέπει να θεωρείται ανοιχτή.»
Τα Νέα
Σήφης Πολυμίλης
«Μπορεί να ακούγεται ακραίος ο χαρακτηρισμός του Γ. Παπανδρέου ότι η κυβέρνηση είναι παράγκα συμφερόντων, αλλά αυτό που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί είναι ότι, ενώ ο κ. Καραμανλής κατέκτησε την εξουσία υποσχόμενος... ανένδοτο αγώνα κατά της διαπλοκής, άλλαξε ρότα και ακολούθησε τη γνωστή συνταγή άλλα λόγια