«Ως σήμερα ζούσαμε την οικονομική κρίση των πλουσίων.Εχασαν από μετοχές, ομόλογα, εμπορεύματα, απ'όλες τις επενδύσεις τους. Τώρα η κρίση θα περάσει και στους υπόλοιπους». Η πολύ ανησυχητική αυτή πρόβλεψη ανήκει σε κορυφαίο έλληνα τραπεζίτη ο οποίος θεωρεί ότι η επίπτωση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα θα οδηγήσει σε κλείσιμο πολλών επιχειρήσεων και σε αλματώδη άνοδο της ανεργίας. Ο ίδιος θεωρεί ότι τα πράγματα στη διεθνή οικονομική σκηνή επιδεινώνονται ραγδαία και κανείς δεν ξέρει πότε θα τελειώσει αυτή η κρίση. «Τώρα αρχίζει η δεύτερη,πολύ πιο επικίνδυνη και πολύ πιο επώδυνη φάση της διεθνούς οικονομικής κρίσης.Οι τράπεζες θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα επισφαλειών,αφού οι επιχειρήσεις και οι δανειολήπτες δεν θα μπορούν να πληρώνουν τα δάνειά τους.Δεν ξέρω πού θα φθάσουμε και δεν θέλω να φανταστώ ότι τα χειρότερα σενάρια είναι πλέον πιθανά» λέει. Επιχειρηματίες και τραπεζίτες εκτιμούν ότι η ελληνική οικονομία θα πληγεί έντονα από την κρίση εξαιτίας κυρίως της υποχώρησης του τουρισμού που είναι η σημαντικότερη πηγή εισροής κεφαλαίων στη χώρα.

Oι πολιτικοί και επιχειρηματικοί ηγέτες που συμμετέχουν στο Φόρουμ του Νταβός συμφωνούν σε δύο πράγματα: Οτι η κρίση δεν θα τελειώσει εύκολα και ότι χρειάζονται άλλα μέτρα. Και ενώ συμφωνούν, δεν έχουν βρει τη λύση. Αν επρόκειτο για μια απλή λύση, όλοι θα την ήξεραν. Τέτοια λύση, όμως, για αυτή την κρίση δεν υπάρχει. Η λύση θα είναι ανορθόδοξη. Στην οικονομική επιστήμη το τύπωμα χρήματος είναι κατακριτέο.

«Βάλτε, βρε παιδιά, κανένα φράγκο, όχι για εμάς, αλλά για τη φουκαριάρα την Ολυμπιακή». Αυτό είπε η κυβέρνηση στους Έλληνες επιχειρηματίες μετά την παταγώδη αποτυχία του διαγωνισμού πώλησης της Ολυμπιακής. Έκρινε ότι ο διαγωνισμός για την πώληση της Ολυμπιακής έληξε άδοξα, αφού οι δύο προσφορές που υποβλήθηκαν ήταν ασύμφορες. Δηλαδή διαπίστωσε ότι κανένας επιχειρηματίας, Έλληνας ή ξένος, δεν δίνει φράγκο για την απόκτηση του εθνικού αερομεταφορέα.

Oλα δείχνουν ότι η διεθνής κρίση μάλλον θα χειροτερέψει προτού υποχωρήσει. Κολοσσιαίες εταιρείες από όλους τους κλάδους της βιομηχανίας και των υπηρεσιών βρίσκονται στα όρια της πτώχευσης και ο ρυθμός των απολύσεων διεθνώς επιταχύνεται. Σταδιακά θα αρχίσουν να εντείνονται οι κοινωνικές αναταραχές, ενώ τα χρήματα που διοχετεύουν οι κυβερνήσεις στο τραπεζικό σύστημα μέσω των πακέτων στήριξης δεν έχουν αρχίσει ακόμη να φθάνουν στην υπόλοιπη οικονομία για να τονώσουν τη ζήτηση. Μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί η λύση σε διεθνές επίπεδο και η απαισιοδοξία κυριαρχεί.

Βρίσκομαι στη δυσάρεστη θέση να πρέπει να υπερασπιστώ την κυβερνητική πολιτική έναντι αυτού του αχαρακτήριστου ισπανού επιτρόπου, του Χοακίν Αλμούνια, που με τα μίζερα αγγλικά του τολμά να ζητεί δημοσίως από την Ελλάδα να πάρει μέτρα τώρα εν μέσω παγκόσμιας κρίσης για τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3%. Ο κ. Αλμούνια είναι η προσωποποίηση του κακού επιτρόπου, του ανθρώπου που δυσφημεί την εικόνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δυστυχώς ο Αλμούνια δεν αυτενεργεί, εκπροσωπεί ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αυτό αποδεικνύει ότι η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης βλέπει το δέντρο αντί να δει το δάσος. Εξηγούμαι: Ο έλληνας υπουργός Οικονομίας Γιάννης Παπαθανασίου υπέβαλε ένα πρόγραμμα περιορισμού των δαπανών και αύξησης των εσόδων για να αποφύγει η Ελλάδα την επιτήρηση από την ΕΕ. Το πρόγραμμα αυτό πράγματι, όπως υποστηρίζει ο κ. Αλμούνια, δεν είναι αξιόπιστο. Τα πραγματικά έσοδα του κράτους θα είναι λιγότερα και τα έξοδα θα είναι πολύ περισσότερα από αυτά που προβλέπει ο κ. Παπαθανασίου. Πράγματι το έλλειμμα μπορεί να αυξηθεί σημαντικά εφέτος. Η αύξηση των δαπανών οφείλεται στο γεγονός ότι έχουμε τις πάγιες δαπάνες και τις σπατάλες του Δημοσίου και ταυτόχρονα πληρώνουμε περισσότερα χρήματα για τόκους των δανείων μας. Οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να τονώσει όσο μπορεί την οικονομία για να μειώσει τις επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης. Και αυτό γίνεται με την αύξηση των δημοσίων δαπανών και μόνον. Τα έσοδα από την άλλη θα είναι μειωμένα διότι θα έχουμε περιορισμό της κατανάλωσης, άρα λιγότερος ΦΠΑ και των κερδών των επιχειρήσεων, άρα λιγότεροι φόροι στα ταμεία του Δημοσίου.

O Ηράκλειτος είπε πόλεμος πατήρ πάντων. Κατ΄ αναλογίαν σήμερα μπορούμε να πούμε ότι μητέρα όλων είναι η οικονομική κρίση. Η σημερινή οικονομική κρίση είναι ό,τι σημαντικότερο συνέβη στην ιστορία της Δύσης τις τελευταίες δεκαετίες. Μπορεί σήμερα οι ευρωπαϊκές χώρες να υποφέρουν καθώς η κρίση εξελίσσεται αλλά ταυτόχρονα διαμορφώνονται συνθήκες μεγάλων αλλαγών.

Η οικονομική ευημερία της Δύσης στηρίχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες στις τράπεζες και στα χρηματιστήρια. Οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζικών ιδρυμάτων, αλλά και οι μικρότεροι μέτοχοι και φυσικά τα διευθυντικά τους στελέχη απεκόμισαν τεράστιο πλούτο απο τους μετοχές τους. Η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά τους τελευταίους μήνες και αλλάζει διαρκώς προς το χειρότερο. Ας δούμε το παράδειγμα της citibank της μεγαλύτερης τράπεζας των ΗΠΑ.

Η μετοχή της Citigroup κατρακύλησε την Παρασκευή σε τιμή χαμηλότερη από το 1 δολάριο. Το υψηλότερο σημείο της τους τελευταίους δώδεκα μήνες ήταν 27 δολάρια, ενώ το ιστορικό υψηλό ήταν 56 δολάρια το 2001. Οι μέτοχοι της τράπεζας έχουν προφανώς καταστραφεί, ενώ το αμερικανικό Δημόσιο έχει αποκτήσει το 36% των μετοχών της, καθώς την ενισχύει με κεφάλαια. Αυτό που φοβούνται οι μέτοχοι και πουλάνε τις μετοχές τους είναι ότι η τράπεζα θα χρειαστεί ακόμη περισσότερα κεφάλαια για να καλύψει τις διογκούμενες ζημιές της, και κατά συνέπεια το αμερικανικό Δημόσιο θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό εις βάρος των ιδιωτών μετόχων.

Η απόφαση του Γιώργου Παπανδρέου να προσεγγίσει ξανά τον πρώην πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη μόνο θετικά μπορεί να σχολιαστεί. Και όσοι την κρίνουν αρνητικά μόνο μικροκομματικά και προσωπικά κίνητρα έχουν. Ο πρώην πρωθυπουργός προσέφερε πάρα πολλά στον τόπο και αυτό μπορεί εύκολα κανείς να το διαπιστώσει αν αναλογιστεί πώς ήταν η χώρα στο τέλος του 2004 όταν ανέλαβε την κυβέρνηση ο κ. Καραμανλής και πώς είναι τώρα. Αν το ΠαΣοΚ επανέλθει στην εξουσία δεν θα έχει περιθώρια. Δεν θα έχει περιθώρια λάθους, δεν θα έχει περιθώρια χρόνου, δεν θα έχει περιθώρια πειραματισμών. Η κατάσταση είναι απελπιστική τόσο στην οικονομία όσο και στη δημόσια διοίκηση. Δεν λειτουργεί τίποτε σε κανέναν τομέα και αυτό συνέβη διότι ο Καραμανλής επέλεξε να χρησιμοποιήσει- και συνεχίζει να χρησιμοποιεί- ανίκανους, με κομματικά ή φιλικά κριτήρια. Δυστυχώς είχε κακές παρέες και έτσι οι φίλοι και οι κουμπάροι του ανέλαβαν τη διοίκηση της χώρας και τη διέλυσαν. Ο κ. Παπανδρέου, εφόσον γίνει πρωθυπουργός, δεν πρέπει να κάνει το ίδιο λάθος. Πρέπει να χρησιμοποιήσει ό,τι καλύτερο διαθέτει ο πολιτικός του χώρος και ακόμη καλύτερα θα είναι να χρησιμοποιήσει όσους θεωρεί καλούς και από άλλα κόμματα της Αριστεράς, ακόμη και από τον χώρο της Δεξιάς. Διότι αυτό επιβάλλουν η κρισιμότητα της κατάστασης αλλά και η λογική της εποχής μας.

Στην Ελλάδα, όπως αποδεικνύεται πλέον ξεκάθαρα, υπάρχει μόνο ένα οικονομικό μέτρο: η αύξηση των φόρων. Ανεξάρτητα από το ποιο είναι το πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί, η κυβέρνηση παίρνει πάντα το ίδιο μέτρο. Επιβάλλει νέους φόρους για να μαζέψει λεφτά. Και καθώς όλοι οι διεθνείς οργανισμοί λένε διαρκώς και σε όλες τις γλώσσες του κόσμου ότι για να ξεπεραστεί η κρίση πρέπει να αυξηθεί η κατανάλωση, άρα πρέπει να αυξηθεί το εισόδημα που διαθέτουν οι καταναλωτές, η ελληνική κυβέρνηση κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση και αυξάνει τους φόρους ενώ ταυτόχρονα παγώνει τους μισθούς. Ετσι αντί να αυξήσει το εισόδημα των καταναλωτών ώστε να καταναλώσουν περισσότερο, το περιορίζει. Και το κρίσιμο ερώτημα είναι: Πρόκειται περί τρελών; Ασφαλώς όχι.

Η κυβέρνηση μελετά και άλλα μέτρα για να περιορίσει το έλλειμμα. Τα μέτρα που εξετάζει αφορούν την αύξηση όλων των φορολογικών συντελεστών και αυξήσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Οι σκέψεις αυτές έρχονται να ανατρέψουν την πολιτική της τελευταίας πενταετίας, η βάση της οποίας ήταν η μείωση των φορολογικών συντελεστών των επιχειρήσεων και των υψηλών εισοδημάτων.

Είναι διατηρήσιμη η άνοδος των τιμών στο Χρηματιστήριο; Αυτό είναι το ερώτημα όλων όσοι επένδυσαν, αλλά και αυτών που δεν επένδυσαν και φοβούνται ότι έχασαν το τρένο της ανόδου. Ξεκινάμε λοιπόν με την παραδοχή ότι ουδείς γνωρίζει τι θα γίνει στα χρηματιστήρια, οπότε καμία ανάλυση δεν έχει αξία, ούτε αυτή που θα διαβάσετε στη συνέχεια. Για να μην κουράζεστε να διαβάσετε παρακάτω, διαβάστε το συμπέρασμα: Το χρηματιστήριο ή θα ανεβεί ή θα πέσει. Ακίνητο δεν πρόκειται να μείνει.

Η Σύνοδος των ηγετών των είκοσι πιο αναπτυγμένων χωρών του κόσμου έληξε με επιτυχία. Τουλάχιστον έτσι λένε οι συμμετέχοντες ηγέτες και έτσι εκτιμούν και τα χρηματιστήρια τα οποία εξεδήλωσαν την ικανοποίησή τους με ισχυρή άνοδο. Ποια είναι όμως η επιτυχία της συνόδου του G20; Αποφάσισαν να διαθέσουν 1,1 τρισ. δολάρια για τη στήριξη των οικονομιών. Ελάχιστα από αυτά (6 δισ. δολάρια μόνο) θα κατευθυνθούν στις πιο αδύναμες οικονομίες.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι, επιτέλους, το 2009 τελειώνει η δεκαετία του '80. Σε διεθνές επίπεδο φυσικά. Στην Ελλάδα ελπίζουμε να τελειώσει η εποχή της Μεταπολίτευσης.

Oχι, όχι, κύριε Στυλιανίδη. Δεν εννοούσαμε αυτό όταν λέγαμε ότι η κυβέρνηση πρέπει να γίνει πιο εξωστρεφής. Δεν εννοούσαμε ταξιδάκια πρώτη θέση, σουίτες στο Four Seasons, λουκούλλεια γεύματα και πολυτελή weekends στο Παρίσι. Δεν εννοούσαμε ότι πρέπει εμείς να ξοδεύουμε χρήματα στο εξωτερικό. Εννοούσαμε ότι οι ξένοι πρέπει να ξοδεύουν περισσότερα χρήματα στην Ελλάδα. Μάλλον δεν γίναμε σαφείς. Ας εξηγηθούμε, λοιπόν:

Λόγω ανικανότητας η κυβέρνηση καταφεύγει διαρκώς στην εύκολη λύση, που κάθε άλλο παρά λύση είναι. Και μέσα στην απελπισία μας εμείς έχουμε αρχίσει να βλέπουμε λογική την εύκολη λύση χωρίς να σκεφθούμε τι ακριβώς υποστηρίζουμε. Ας δούμε μερικά παραδείγματα- όχι μόνο από την οικονομία. Και ας ξεκινήσουμε από την κατάργηση του ασύλου και τη μετακίνηση του Πολυτεχνείου- δηλαδή, της Αρχιτεκτονικής Σχολής, που είναι η μόνη που έχει παραμείνει στο κτίριο του Πολυτεχνείου- «κάπου αλλού».