Ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτς θα βρεθούν στη Ντάουνινγκ Στριτ μαζί με τον Ζελένσκι και τον Βρετανό πρωθυπουργό σερ Κιρ Στάρμερ, θέλοντας να διασφαλίσουν ότι μία ενδεχόμενη συμφωνία δεν θα επιτρέψει μελλοντική ρωσική επίθεση στην Ουκρανία.
Η συνάντηση αυτή έρχεται μετά από τρεις ημέρες συζητήσεων στη Φλόριντα, όπου ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ζελένσκι επιχείρησε να τροποποιήσει το σχέδιο της Ουάσιγκτον, ένα σχέδιο που γενικά θεωρείται ότι αντανακλά βασικές απαιτήσεις του Κρεμλίνου.
Η δυσαρέσκεια του Τραμπ – Αιχμές για Ζελένσκι
Παρότι Ουάσιγκτον και Κίεβο έκαναν λόγο για πρόοδο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε την Κυριακή (7/12) να αφήνει αιχμές για τον Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι «δεν έχει διαβάσει» το σχέδιο. Ο Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους πως ήταν «λίγο απογοητευμένος που ο Πρόεδρος Ζελένσκι δεν έχει ακόμη διαβάσει την πρόταση» και σημείωσε: «Ο λαός του τη λατρεύει… [Η Ρωσία] θα προτιμούσε να έχει ολόκληρη τη χώρα, αν το καλοσκεφτείτε, αλλά η Ρωσία είναι – πιστεύω – εντάξει με αυτήν. Δεν είμαι βέβαιος όμως ότι ο Ζελένσκι είναι κι εκείνος εντάξει».
Ο Τραμπ αναφερόταν στο τελευταίο προσχέδιο του ειρηνευτικού πλάνου, το οποίο αναμορφώθηκε στο Μαϊάμι μετά από συζητήσεις μεταξύ του νέου διαπραγματευτή της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ, και των στενών συνεργατών του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Την ίδια στιγμή, ο Ζελένσκι δήλωνε ότι επρόκειτο να ενημερωθεί για τις συνομιλίες από τον Ουμέροφ είτε στο Λονδίνο είτε στις Βρυξέλλες, σημειώνοντας ότι «ορισμένα ζητήματα μπορούν να συζητηθούν μόνο από κοντά» και όχι μέσω τηλεφώνου. Συμπλήρωσε, δε, ότι οι επαφές με Γουίτκοφ και Κούσνερ ήταν «εποικοδομητικές, αν και όχι εύκολες».
Οι εγγυήσεις ασφαλείας στην ατζέντα της σημερινής συνάντησης
Επιστρέφοντας στη σημερινή συνάντηση, η Ντάουνινγκ Στριτ ανέφερε ότι το επίκεντρο της συζήτησης θα είναι «οι εν εξελίξει ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και τα επόμενα βήματα», ενώ ο Βρετανός υπουργός Πατ ΜακΦάντεν δήλωσε πως θα εξεταστούν τρόποι ώστε η Ουκρανία «να μπορεί να αποφασίζει το μέλλον της». Τόνισε ότι απαιτούνται ουσιαστικές εγγυήσεις ασφάλειας σε περίπτωση συμφωνίας και όχι ένας «οργανισμός χωρίς δόντια».
Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας δημιουργίας μιας «συμμαχίας των προθύμων» – της λεγόμενης Multinational Force Ukraine – η οποία θα παρέχει μελλοντική αμυντική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένου του ενδεχόμενου ανάπτυξης αποτρεπτικής δύναμης στην Ουκρανία.
Δεν είναι ακόμη γνωστό ποιες θα είναι ακριβώς οι αρμοδιότητες αυτής της δύναμης. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι δεν θα έχει ρόλο επιτήρησης κατάπαυσης πυρός ούτε χαρακτήρα ουδέτερης ειρηνευτικής αποστολής.
Η Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ιταλία και η Πολωνία έχουν δεσμευθεί σε μορφές αμυντικής βοήθειας, αλλά παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι στην ιδέα ανάπτυξης στρατευμάτων στην ουκρανική επικράτεια, κάτι που το Κρεμλίνο χαρακτηρίζει ως κίνηση κλιμάκωσης.
Εν τω μεταξύ, ο Λευκός Οίκος πιέζει Κίεβο και Μόσχα να καταλήξουν σύντομα σε ένα πολυμερές σχέδιο για τερματισμό του πολέμου. Παρ’ όλα αυτά, η πρόοδος είναι περιορισμένη, ακόμη και μετά την πεντάωρη συνάντηση του Γουίτκοφ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα την περασμένη εβδομάδα.
«Αγκάθι» οι εδαφικές παραχωρήσεις
Εκτός από τις εγγυήσεις ασφαλείας, ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα παραμένουν οι εδαφικές παραχωρήσεις. Οι ΗΠΑ έχουν προτείνει την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τις ανατολικές περιοχές που η Ρωσία επιχειρεί να καταλάβει διά της βίας — χωρίς να το έχει επιτύχει ολοκληρωτικά — με αντάλλαγμα ρωσικές αναδιπλώσεις σε άλλες περιοχές της Ουκρανίας και παύση των συγκρούσεων.
Ο απερχόμενος ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Κιθ Κέλογκ, τόνισε επίσης ότι οι συνομιλίες για τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια είναι ιδιαίτερα περίπλοκες. Ο σταθμός — ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη και υπό ρωσικό έλεγχο — έχει γίνει πολλές φορές εστία έντονων συγκρούσεων. Ένα από τα πρώιμα προσχέδια του αμερικανικού πλάνου, που διέρρευσε, προέβλεπε κατανομή της παραγόμενης ενέργειας ανάμεσα σε Ουκρανία και Ρωσία.
Ο Κέλογκ ανέφερε σε εκδήλωση στην Καλιφόρνια ότι μια συμφωνία βρίσκεται «πολύ κοντά», αλλά λεπτομέρειες παραμένουν σε διαβούλευση. «Αν λύσουμε αυτά τα δύο ζητήματα, πιστεύω ότι τα υπόλοιπα θα προχωρήσουν αρκετά ομαλά», είπε.
Οι συνομιλίες στο Λονδίνο αποτελούν την πιο πρόσφατη προσπάθεια των Ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας να εξασφαλίσουν ρόλο στη διαδικασία, φοβούμενοι ότι η αμερικανική προσέγγιση μπορεί να θυσιάσει τα μακροπρόθεσμα ευρωπαϊκά συμφέροντα για μια γρήγορη λύση.
Ήδη οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν αντιδράσει στις πρώτες εκδοχές του αμερικανικού σχεδίου, οι οποίες αναθεωρήθηκαν στη συνέχεια μετά από επικρίσεις ότι ήταν υπερβολικά ευνοϊκές προς τη Ρωσία.
Παρά τις σοβαρές οικονομικές πιέσεις και τις απώλειες στο πεδίο, το Κρεμλίνο εξακολουθεί να δείχνει ελάχιστη διάθεση για παραχωρήσεις στα βασικά του αιτήματα — όπως τον οριστικό αποκλεισμό της Ουκρανίας από μελλοντική ένταξη στο ΝΑΤΟ. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Πούτιν επανέλαβε ότι σκοπεύει να συνεχίσει τον πόλεμο έως ότου οι ρωσικές δυνάμεις ελέγξουν πλήρως τις περιοχές Ντονέτσκ και Λουχάνσκ, από τις οποίες σήμερα κατέχουν περίπου το 85%.
Θετικό το Κρεμλίνο στο νέο «δόγμα Τραμοπ»
Ταυτόχρονα, το Κρεμλίνο εξέφρασε θετική άποψη για την αναθεωρημένη Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ — το έγγραφο που περιγράφει τις κατευθυντήριες γραμμές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Η στρατηγική δίνει έμφαση στη βελτίωση των σχέσεων Ευρώπης–Ρωσίας με στόχο «τη μείωση του κινδύνου επέκτασης της σύγκρουσης», ενώ παράλληλα επικρίνει τις ευρωπαϊκές πολιτικές για οικονομία, μετανάστευση και ελευθερίες, υποστηρίζοντας ότι έχουν φέρει την ήπειρο στο χείλος «πολιτισμικής εξάλειψης».
Το Κρεμλίνο σχολίασε ότι η αμερικανική στρατηγική «ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό» με τη δική του οπτική και αποτελεί «θετικό βήμα προς τα εμπρός».
