Ωστόσο, το αποτέλεσμα δύσκολα θα ικανοποιήσει τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, καθώς αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις των αγορών, η Fed θα διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο, το οποίο κινείται κοντά στο 3,6%, μετά τις τρεις μειώσεις των 25 μονάδων βάσης που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2025.
Ο επικεφαλής της Fed, Τζερόμ Πάουελ, είχε ξεκαθαρίσει μετά τη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου ότι η κεντρική τράπεζα βρίσκεται σε φάση αναμονής, ώστε να αξιολογήσει την πορεία της οικονομίας πριν λάβει νέες αποφάσεις. Όπως επισημαίνει το Euronews, οι μεταβολές στο βασικό επιτόκιο της Fed μπορούν με την πάροδο του χρόνου να επηρεάσουν και άλλα κόστη δανεισμού, όπως τα στεγαστικά, τα καταναλωτικά δάνεια και τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, αν και οι αγορές παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωσή τους.
Πάντως, εν αναμονή της απόφασης τα πράγματα στη Wall Street φαίνονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, με τον S&P 500 να πετάει προς τις 7.000 μονάδες, καταγράφοντας ένα ακόμη ρεκόρ.
Συνεδρίαση υπό τη σκιά σοβαρών εξελίξεων
Η σημερινή συνεδρίαση – μία από τις οκτώ ετήσιες συνεδριάσεις της Fed – διεξάγεται σε ιδιαίτερα βαρύ κλίμα, μετά τις αποκαλύψεις ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ απέστειλε κλήτευση στην κεντρική τράπεζα στο πλαίσιο ποινικής έρευνας που αφορά κατάθεση του Πάουελ τον περασμένο Ιούνιο. Η έρευνα σχετίζεται με έργο ανακαίνισης κτηρίου της Fed, συνολικού κόστους 2,5 δισ. δολαρίων. Πρόκειται για πρωτοφανές γεγονός, καθώς είναι η πρώτη φορά που εν ενεργεία πρόεδρος της Fed βρίσκεται αντιμέτωπος με ποινική διερεύνηση, προκαλώντας έντονη και δημόσια αντίδραση από τον ίδιο.
Στο νέο αυτό περιβάλλον, ο Πάουελ επιχειρεί να μεταφέρει το επίκεντρο της συζήτησης από την αντιπαράθεση με τον Λευκό Οίκο, υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις για τα επιτόκια βασίζονται αποκλειστικά σε οικονομικά δεδομένα και όχι σε πολιτικές σκοπιμότητες. Στις 11 Ιανουαρίου χαρακτήρισε τις κλητεύσεις «προσχηματικές», αφήνοντας να εννοηθεί ότι στόχος είναι η άσκηση πίεσης στη Fed, επειδή δεν προχώρησε σε πιο επιθετικές μειώσεις επιτοκίων, όπως επιθυμούσε ο Τραμπ.
Ο Μάικλ Γκέιπεν, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στη Morgan Stanley και πρώην στέλεχος της Fed, εκτίμησε ότι παρά το τεταμένο κλίμα, η διαδικασία λήψης αποφάσεων παραμένει αμετάβλητη. Όπως σημείωσε, οι συνεδριάσεις της Fed ακολουθούν συγκεκριμένο και προβλέψιμο πλαίσιο, με παρουσιάσεις και συζητήσεις που δεν επηρεάζονται από εξωτερικές επιθέσεις ή πολιτικές πιέσεις.
Νομικές πιέσεις και πολιτικές ισορροπίες
Λίγες ημέρες μετά την υπόθεση Πάουελ, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ εξέτασε το ενδεχόμενο απομάκρυνσης της διοικήτριας της Fed, Λίζα Κουκ, έπειτα από κατηγορίες για στεγαστική απάτη, τις οποίες η ίδια απορρίπτει. Στα 112 χρόνια λειτουργίας της Fed, κανένας πρόεδρος δεν έχει απολύσει μέλος του διοικητικού της συμβουλίου. Κατά την ακροαματική διαδικασία, οι δικαστές έδειξαν να τάσσονται υπέρ της παραμονής της Κουκ στη θέση της μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα.
Επιτόκια: Σήμα παύσης στις μειώσεις
Στελέχη της Fed έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι η διήμερη συνεδρίαση που ολοκληρώνεται σήμερα δύσκολα θα οδηγήσει σε νέα μείωση επιτοκίων. Οι περσινές μειώσεις είχαν στόχο να στηρίξουν την οικονομία, η οποία είχε επηρεαστεί από την επιβράδυνση των προσλήψεων μετά την επιβολή δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ την άνοιξη.
Ωστόσο, τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η ανεργία μειώθηκε τον Δεκέμβριο, μετά από αρκετούς μήνες ανοδικής πορείας, ενώ η αγορά εργασίας εμφανίζει σημάδια σταθεροποίησης. Οι νέες αιτήσεις για επίδομα ανεργίας παραμένουν κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι απολύσεις δεν έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κινείται πάνω από τον στόχο της Fed και μάλιστα ενισχύθηκε εκ νέου το προηγούμενο έτος. Σύμφωνα με τον δείκτη που προτιμά η κεντρική τράπεζα, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2,8% τον Νοέμβριο σε ετήσια βάση, έναντι 2,6% έναν χρόνο νωρίτερα, αποδυναμώνοντας τα επιχειρήματα υπέρ άμεσων μειώσεων επιτοκίων.
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι, εκτός απροόπτου στην αγορά εργασίας, η Fed δύσκολα θα προχωρήσει σε νέα χαλάρωση της πολιτικής της στο άμεσο μέλλον. Αν ο πληθωρισμός αρχίσει να αποκλιμακώνεται σταδιακά μέσα στο έτος, ενδέχεται να υπάρξει περιθώριο για μείωση επιτοκίων την άνοιξη ή το καλοκαίρι. Προς το παρόν, οι αγορές προεξοφλούν μόλις δύο μειώσεις κατά 25 μονάδες βάσης εντός του έτους, σύμφωνα με τα futures.
Παράλληλα, αρκετοί αναλυτές προβλέπουν επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας τους επόμενους μήνες. Ο Γκέιπεν σημείωσε ότι οι επιστροφές φόρων ενδέχεται να αυξηθούν περίπου κατά 20% την άνοιξη, καθώς εφαρμόζονται οι φορολογικές ελαφρύνσεις της κυβέρνησης Τραμπ.
Η αμερικανική οικονομία αναπτύχθηκε με ετήσιο ρυθμό 4,4% το τρίμηνο Ιουλίου–Σεπτεμβρίου και εκτιμάται ότι κινήθηκε με παρόμοια δυναμική και στο τελευταίο τρίμηνο του έτους. Αν αυτή η τάση συνεχιστεί και συνοδευτεί από ενίσχυση των προσλήψεων, η ανάγκη για νέες μειώσεις επιτοκίων θα περιοριστεί περαιτέρω.
Το επόμενο κεφάλαιο για τον Πάουελ
Ο Τζερόμ Πάουελ βρίσκεται στο τιμόνι της Fed από το 2018, έχοντας διοριστεί αρχικά από τον Τραμπ και επαναδιοριστεί αργότερα από τον Τζο Μπάιντεν. Η θητεία του ως προέδρου ολοκληρώνεται τον Μάιο και ο Τραμπ αναμένεται σύντομα να ανακοινώσει τον διάδοχό του. Ανάμεσα στα ονόματα που ακούγονται είναι στελέχη όπως ο Ρικ Ρίντερ της BlackRock, ο Κέβιν Χάσετ, ο Κρίστοφερ Γουόλερ και ο Κέβιν Γουόρς.
Παρότι πλησιάζει στο τέλος της προεδρικής του θητείας, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο ο Πάουελ να παραμείνει στο διοικητικό συμβούλιο της Fed, όπου η θητεία του λήγει το 2028 — μια επιλογή εξαιρετικά σπάνια. Αν το πράξει, θα περιορίσει τη δυνατότητα του Λευκού Οίκου να αποκτήσει πλειοψηφία στο συμβούλιο, δυσχεραίνοντας τα σχέδια της κυβέρνησης Τραμπ για μεγαλύτερο έλεγχο της κεντρικής τράπεζας. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρόκειται για την πρώτη φορά εδώ και σχεδόν μισό αιώνα που πρώην πρόεδρος της Fed ακολουθεί αυτή την πρακτική.
