Ουσιαστικά, η εξαγγελία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από την Ανοιχτή Εκδήλωση της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών σηματοδοτεί ένα νέο γύρο παρεμβάσεων υπέρ της βιομηχανίας, με την κυβέρνηση να αξιοποιεί τα περιθώρια που παρέχει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων.
Το νέο πακέτο έρχεται, μάλιστα, να προστεθεί στα μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί, ανεβάζοντας τη συνολική στήριξη προς την ενεργοβόρο βιομηχανία στα 500 εκατ. ευρώ, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Πρωθυπουργός.
Στο επίκεντρο το ενεργειακό κόστος
Το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, πάντως, εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους «πονοκεφάλους» για την ελληνική βιομηχανία, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος παραγωγής, τα περιθώρια κέρδους και τελικά την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων έναντι των ευρωπαϊκών και διεθνών ανταγωνιστών τους.
Στο φόντο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι οι νέες παρεμβάσεις θα οδηγήσουν σε μείωση των βαρών κατά 95 εκατ. ευρώ για την παραγωγή, ενώ οι λεπτομέρειες του προγράμματος αναμένεται να εξειδικευτούν το επόμενο διάστημα.
Στο νέο πακέτο περιλαμβάνεται άμεση επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος για κλάδους με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση, όπως το τσιμέντο, τα τρόφιμα, τα χαρτικά και τα πλαστικά.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη στήριξη των ενεργοβόρων επιχειρήσεων, πέραν της αντιστάθμισης του κόστους των εκπομπών ρύπων. Πρόθεσή είναι να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος που ενσωματώνεται στο κόστος παραγωγής και να αποτραπεί η απώλεια ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας.
Πιο συγκεκριμένα, με βάση τις πρώτες σταθμίσεις του κλάδου, προβλέπεται η ενίσχυση να κατευθυνθεί σε δύο βασικές κατηγορίες επιχειρήσεων.
Στην πρώτη εντάσσονται, όπως αναφέρεται, περίπου 40 μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι οποίες ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση για το έμμεσο κόστος CO₂. Οι επιχειρήσεις αυτές έχουν συνολική ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας περίπου 6 TWh.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά περίπου 600 μικρές και μεσαίες ενεργοβόρες επιχειρήσεις, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν καλύπτονται από τον μηχανισμό αντιστάθμισης και καταναλώνουν συνολικά λίγο περισσότερο από 1 TWh ετησίως.
Η χρονική διάρκεια της ενίσχυσης διαφοροποιείται ανά κατηγορία. Για τις επιχειρήσεις που δεν λαμβάνουν σήμερα αντιστάθμιση, η στήριξη σχεδιάζεται να καλύψει το διάστημα Μαρτίου – Δεκεμβρίου 2026, ενώ για τις μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες που ήδη εντάσσονται στον μηχανισμό αντιστάθμισης η πρόσθετη ενίσχυση θα αφορά την περίοδο Αυγούστου – Δεκεμβρίου.
Η διαφορετική μεταχείριση συνδέεται τόσο με το γεγονός ότι οι μεγαλύτερες βιομηχανίες διαθέτουν ήδη μηχανισμό στήριξης όσο και με τις σημαντικά υψηλότερες καταναλώσεις τους.
Ενδεικτικό της διαφοράς είναι ότι οι περίπου 600 μικρότερες και μεσαίες επιχειρήσεις, παρότι είναι πολλαπλάσιες σε αριθμό, καταναλώνουν περίπου το ένα έκτο της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν οι 40 μεγάλες βιομηχανίες.
Με βάση τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό, περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού των 95 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι θα κατευθυνθούν στις επιχειρήσεις που ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση.
Το ποσό, ωστόσο, που θα εισπράξει τελικά κάθε επιχείρηση δεν θα είναι ενιαίο, αλλά θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της μέσης χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις περιόδους εφαρμογής του μέτρου.
Με τα σημερινά δεδομένα του σχεδιασμού, η ενίσχυση εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί περίπου στα 25 ευρώ/MWh για τις περίπου 600 επιχειρήσεις που δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση, ενώ για τις μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες που ήδη αποζημιώνονται θα είναι περίπου στο μισό.
Πρόκειται, ωστόσο, για ενδεικτικά μεγέθη, καθώς τα τελικά ποσά θα προκύψουν με βάση τις πραγματικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και τους οριστικούς όρους που θα εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Υπενθυμίζεται, ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα ενίσχυσης έως και 50% της μέσης χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, για έως το 50% της ετήσιας κατανάλωσης μιας επιλέξιμης επιχείρησης, με κατώτατο όριο αναφοράς τα 50 ευρώ/MWh.
Η Αθήνα αναζητά ευρωπαϊκή «ομπρέλα»
Ιδιαίτερη σημασία, παράλληλα, έχει η πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης για μια κοινή ευρωπαϊκή αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο πρωθυπουργός γνωστοποίησε ότι έχει ήδη εισηγηθεί στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής την αναζήτηση κοινής ευρωπαϊκής απάντησης, με το επιχείρημα ότι η ενεργειακή κρίση δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα αλλά πρόβλημα που πλήττει συνολικά την ευρωπαϊκή παραγωγή.
Η ελληνική πρόταση προβλέπει την αξιοποίηση πόρων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης της κοινωνίας και της οικονομίας απέναντι στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Για την ελληνική βιομηχανία, μια ευρωπαϊκή λύση θα μπορούσε να περιορίσει τις στρεβλώσεις μεταξύ των κρατών-μελών και να διασφαλίσει πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά.
Τα δημοσιονομικά περιθώρια ως «όπλο»
Στο οικονομικό σκέλος της τοποθέτησής του, ο πρωθυπουργός επιχείρησε να αναδείξει τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας ως βασικό πλεονέκτημα για την αντιμετώπιση των νέων πιέσεων.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα καταγράφει την ταχύτερη μείωση του δημόσιου χρέους μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ και παραμένει μεταξύ των χωρών που παράγουν πραγματικά πλεονάσματα.
Ο συνδυασμός μείωσης του χρέους και επίτευξης πλεονασμάτων, σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, αποτελεί ένα «εθνικό οπλοστάσιο», καθώς δημιουργεί τα απαραίτητα περιθώρια για τη στήριξη της κοινωνίας και της οικονομίας.
Η κυβέρνηση θέλει, παράλληλα, να αξιοποιήσει τη δημοσιονομική αντοχή της χώρας για τη δημιουργία αναχωμάτων απέναντι στις αυξήσεις των καυσίμων, με στόχο να συγκρατηθούν οι τιμές στα επίπεδα ή ακόμη και κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ωστόσο, το μήνυμα προς τις αγορές παραμένει ότι η στήριξη δεν θα μεταφραστεί σε δημοσιονομική χαλάρωση. Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η δημοσιονομική πειθαρχία δεν πρόκειται να χαλαρώσει, επισημαίνοντας ότι η αξιοπιστία της χώρας αποκαταστάθηκε με σημαντικό κόστος και αποτελεί πλέον βασικό κεφάλαιο της οικονομικής πολιτικής.
ΣΕΒ και σήμα για παραγωγικότητα
Την ικανοποίησή του , πάντως, για τις νέες παρεμβάσεις εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, δίνοντας παράλληλα το στίγμα των προτεραιοτήτων της επιχειρηματικής κοινότητας για την επόμενη ημέρα.
Όπως ανέφερε, η παγκόσμια αβεβαιότητα έχει περιορίσει δραστικά την προβλεψιμότητα για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, καθιστώντας ακόμη πιο κρίσιμη τη δημιουργία ενός σταθερού παραγωγικού περιβάλλοντος.
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ χαιρέτισε την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων για τη στήριξη της βιομηχανίας, υπογραμμίζοντας ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό πως τα νέα μέτρα αφορούν το σύνολο της βιομηχανίας.
Το μήνυμα του ΣΕΒ, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στην αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους. Η επιχειρηματική κοινότητα ζητά μετάβαση από τα μέτρα άμυνας σε μια νέα πολιτική παραγωγικότητας και επενδύσεων.
Επενδύσεις 65 δισ. ευρώ και στόχος για τη μεταποίηση
Στο επίκεντρο των προτάσεων του ΣΕΒ βρίσκεται ο κυβερνητικός στόχος για επενδύσεις ύψους 65 δισ. ευρώ έως το 2030 και η αύξηση της συμμετοχής της μεταποίησης στο 12% του ΑΕΠ.
Ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος έθεσε συγκεκριμένες προτάσεις για τη δημιουργία ενός πιο φιλικού επενδυτικού περιβάλλοντος. Μεταξύ άλλων, ο ΣΕΒ προτείνει τη δημιουργία φορέα ανάπτυξης βιομηχανικών υποδοχέων, νέο πλαίσιο κινήτρων για στρατηγικές και εμβληματικές επενδύσεις, αλλά και αλλαγή της λογικής των αναπτυξιακών νόμων.
Ειδικότερα, ζητά το κριτήριο της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας να αντικατασταθεί από την επίτευξη σημαντικής αύξησης της παραγωγικότητας, καθώς η τεχνολογική αναβάθμιση και η αυτοματοποίηση μεταβάλλουν πλέον τα δεδομένα στην αγορά εργασίας.
Παράλληλα, ζητά ισχυρότερα κίνητρα για συγχωνεύσεις επιχειρήσεων και επέκταση των υπερεκπτώσεων που ισχύουν για την Έρευνα και Ανάπτυξη στις επενδύσεις για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το στοίχημα των μικρομεσαίων και της χρηματοδότησης
Ιδιαίτερη θέση στις προτάσεις του ΣΕΒ καταλαμβάνουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου αναφέρθηκε σε επιχειρήσεις που αντιμετώπισαν προβλήματα στο παρελθόν, αλλά πλέον έχουν ρυθμίσει ή εξοφλήσει τις υποχρεώσεις τους.
Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε τη δημιουργία τρίτης κατηγορίας στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ, αλλά και την ταχύτερη διαγραφή από το σύστημα επιχειρήσεων που έχουν ήδη εξοφλήσει τις οφειλές τους.
Στόχος είναι να αποκατασταθεί η πρόσβασή τους στη χρηματοδότηση και να μην παραμένουν αποκλεισμένες από το τραπεζικό σύστημα λόγω παλαιότερων προβλημάτων.
Η πρόκληση με το ανθρώπινο δυναμικό
Πέρα από την ενέργεια και τη χρηματοδότηση, η έλλειψη προσωπικού αναδεικνύεται σε ακόμη ένα κρίσιμο εμπόδιο για την ανάπτυξη της παραγωγής.
Ο ΣΕΒ, μάλιστα εμφατικά το τελευταίο διάστημα, επισημαίνει σημαντικές ελλείψεις τόσο σε εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό όσο και σε εργαζομένους χωρίς εξειδίκευση, ζητώντας ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης και ταχύτερες διαδικασίες για την προσέλκυση εργαζομένων.
«Χρειαζόμαστε περισσότερες σχολές με τα χαρακτηριστικά της Σιβιτανιδείου και εκπαίδευση που θα δίνει στους νέους προσόντα που συνυπογράφει και η αγορά», ανέφερε στην εκδήλωση, χθες, ο κ. Θεοδωρόπουλος.
Το ζήτημα του ανθρώπινου δυναμικού συνδέεται πλέον άμεσα με την παραγωγικότητα, καθώς η βιομηχανία καλείται να αυξήσει την παραγωγή και τις επενδύσεις της σε ένα περιβάλλον όπου οι διαθέσιμες δεξιότητες δεν επαρκούν για τις ανάγκες των επιχειρήσεων.
ΕΒΙΚΕΝ: Θετικό βήμα, αλλά κρίσιμη η εφαρμογή
Θετικά υποδέχθηκε, πάντως, τις κυβερνητικές ανακοινώσεις και η ΕΒΙΚΕΝ, η οποία χαρακτηρίζει σημαντική την πρόβλεψη για διάθεση 95 εκατ. ευρώ στη στήριξη της ελληνικής βιομηχανίας μέσω του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου CISAF/METSAF.
Για την Ένωση, η εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής βιομηχανίας βρίσκεται πλέον ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα.Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται το γεγονός ότι η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει τα νέα ευρωπαϊκά εργαλεία, ακολουθώντας πρακτικές που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε άλλα κράτη-μέλη.
Ωστόσο, η ΕΒΙΚΕΝ κρατά στάση αναμονής έως ότου εξειδικευτούν τα μέτρα και οι όροι εφαρμογής τους.Το κρίσιμο, όπως επισημαίνει, είναι να διαπιστωθεί ποιο θα είναι το πραγματικό όφελος για τις βιομηχανίες και κατά πόσο η στήριξη θα είναι προσβάσιμη στο σύνολο των επιλέξιμων βιομηχανικών καταναλωτών.
Η μείωση του ενεργειακού κόστους και η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν, σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της παραγωγής, των επενδύσεων και των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα.
Προφανώς, πάντως, το νέο πακέτο των 95 εκατ. ευρώ δίνει μια βραχυπρόθεσμη ανάσα στη βιομηχανία, όμως το πραγματικό στοίχημα βρίσκεται πέρα από τις έκτακτες ενισχύσεις και αφορά έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη που θα απαντά στις σύγχρονες προκλήσεις, από τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, μέχρι τα θέματα εργατικού δυναμικού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο Ρούμπιο στην Αθήνα: Η μεγάλη εικόνα πίσω από τον Στρατηγικό Διάλογο
