Σύμφωνα με το AP, μεταξύ των πιθανών υποψηφίων που συζητούνται είναι ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός, ομάδες έκτακτης ανάγκης στο Σουδάν, οργανώσεις που υπερασπίζονται τα δικαιώματα των παιδιών στην Ουκρανία, καθώς και δύο κορυφαία διεθνή δικαστήρια. Ιδιαίτερη προσοχή έχει προσελκύσει και ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, ο οποίος εμφανίζεται στις αγορές προβλέψεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιδιώκει εδώ και χρόνια να κερδίσει το βραβείο και έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το αξίζει.
Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ έλαβε φέτος υποψηφιότητες για 287 υποψηφίους, εκ των οποίων λίγο περισσότερο από το ένα τέταρτο είναι οργανισμοί. Σύμφωνα με ειδικούς, η επιτροπή δίνει συνήθως έμφαση στη διαρκή εδραίωση της ειρήνης, στην προώθηση της διεθνούς αδελφοσύνης και στο έργο των θεσμών που συμβάλλουν στην επίτευξη αυτών των στόχων.
Η περσινή βράβευση της Μαρία Κορίνα Ματσάδο
Το Νόμπελ Ειρήνης του 2025 απονεμήθηκε στην ηγέτιδα της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, για τον αγώνα της υπέρ της δημοκρατικής μετάβασης στη χώρα. Η Επιτροπή την τίμησε ως μια γυναίκα «που κρατά αναμμένη τη φλόγα της δημοκρατίας μέσα σε ένα ολοένα βαθύτερο σκοτάδι».
Η Ματσάδο παρέδωσε το μετάλλιο του Νόμπελ στον Τραμπ λίγο μετά την ανατροπή του τότε προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κίνηση είχε κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, καθώς η Επιτροπή Νόμπελ έχει ξεκαθαρίσει ότι η ίδια η διάκριση δεν μπορεί να μεταβιβαστεί.
Ποιοι έχουν δικαίωμα να προτείνουν υποψηφίους
Οι υποψηφιότητες για το Νόμπελ Ειρήνης υποβάλλονται από συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων και οργανισμών. Σε αυτές περιλαμβάνονται αρχηγοί κρατών, πολιτικοί που κατέχουν εθνικά αξιώματα, πανεπιστημιακοί καθηγητές, διευθυντές ινστιτούτων εξωτερικής πολιτικής, προηγούμενοι βραβευθέντες με Νόμπελ, καθώς και μέλη της ίδιας της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ.
Οι φετινοί νικητές των βραβείων Νόμπελ
Τα βραβεία Νόμπελ Ιατρικής, Φυσικής, Χημείας και Λογοτεχνίας έχουν ήδη ανακοινωθεί.
Το Νόμπελ Ιατρικής απονεμήθηκε σε τρεις επιστήμονες για το έργο τους, το οποίο οδήγησε στην ανάπτυξη ενός εργαλείου που χρησιμοποιεί το φως για να συμβάλει στην κατανόηση της λειτουργίας του εγκεφάλου.
Το Νόμπελ Φυσικής αναγνώρισε την προσπάθεια ενός επιστήμονα να διαλευκάνει μια σπάνια κατηγορία νετρίνων, ενώ το Νόμπελ Χημείας απονεμήθηκε σε δύο επιστήμονες για την έρευνά τους σχετικά με τις κατοπτρικές μορφές των μορίων, μια ανακάλυψη που έχει αξιοποιηθεί στην ανάπτυξη πολυάριθμων φαρμάκων.
Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονεμήθηκε την Πέμπτη στην Καναδή ποιήτρια, δοκιμιογράφο και μεταφράστρια Αν Κάρσον, για τα «τολμηρά και ευρηματικά» έργα της, τα οποία συνδυάζουν το κλασικό με το σύγχρονο και θολώνουν τα όρια ανάμεσα στην ποίηση και την πεζογραφία.
Το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών στη μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ θα ανακοινωθεί τη Δευτέρα.
Το χρηματικό έπαθλο ανέρχεται φέτος σε 12 εκατομμύρια σουηδικές κορώνες, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 1,2 εκατομμύρια δολάρια. Το ποσό παραμένει το ίδιο είτε το βραβείο απονεμηθεί σε ένα άτομο, σε ομάδα βραβευθέντων είτε σε οργανισμό.
125 χρόνια από την καθιέρωση του Νόμπελ Ειρήνης
Η φετινή χρονιά σηματοδοτεί την 125η επέτειο του Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο απονέμεται από το 1901. Μέχρι σήμερα, το βραβείο έχει απονεμηθεί σε 112 άτομα και 28 διαφορετικούς οργανισμούς.
Ο Ερυθρός Σταυρός έχει τιμηθεί τρεις φορές, ενώ η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες έχει λάβει το βραβείο δύο φορές.
Μόλις 20 από τους 112 μεμονωμένους βραβευθέντες ήταν γυναίκες. Ωστόσο, οκτώ γυναίκες έχουν τιμηθεί τα τελευταία 15 χρόνια.
Η Μαλάλα Γιουσαφζάι, ακτιβίστρια υπέρ του δικαιώματος στην εκπαίδευση, παραμένει η νεότερη βραβευθείσα στην ιστορία του θεσμού, καθώς κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης το 2014, σε ηλικία μόλις 17 ετών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην πρώτη θέση ως προς τον αριθμό των βραβεύσεων που συνδέονται με τη χώρα, με 24 βραβεία να έχουν απονεμηθεί σε Αμερικανούς ή αμερικανικούς οργανισμούς. Ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο με 13 και η Ελβετία με 11. Ωστόσο, ο τελευταίος Αμερικανός που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης ήταν ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, το 2009.
Το βραβείο δεν έχει απονεμηθεί σε 19 περιπτώσεις, κυρίως κατά τη διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων. Το 1948, τη χρονιά της δολοφονίας του Μαχάτμα Γκάντι, δεν απονεμήθηκε Νόμπελ Ειρήνης, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος είχε προταθεί 12 φορές χωρίς να τιμηθεί ποτέ.
Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες υποψηφιότητες στην ιστορία του θεσμού καταγράφηκε το 1939, όταν Σουηδός βουλευτής πρότεινε τον Αδόλφο Χίτλερ για το Νόμπελ Ειρήνης. Ο ίδιος απέσυρε την πρότασή του την 1η Φεβρουαρίου, διευκρινίζοντας ότι δεν είχε υποβληθεί με σοβαρή πρόθεση.
