Η τιμή του Brent έχει ξεπεράσει τα 83 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας συνολική αύξηση άνω του 15% σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη των επιθέσεων. Παράλληλα, το φυσικό αέριο στο ολλανδικό χρηματιστήριο TTF άγγιξε ενδοσυνεδριακά τα 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σχεδόν διπλασιάζοντας τις τιμές της προηγούμενης εβδομάδας. Την ίδια στιγμή, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου και LNG είτε παραμένουν αγκυροβολημένα είτε αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, γεγονός που αυξάνει σημαντικά το κόστος μεταφοράς και εντείνει το κλίμα αβεβαιότητας.
Κλειδί, πάντως, για τις εξελίξεις είναι η διάρκεια της κρίσης: Χαρακτηριστική, η αναφορά του πολύπειρου προέδρου της Eurobank καθηγητή Γιώργου Ζανιά, κατά την Τελετή Βράβευσης του 9ου Διαγωνισμού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας "Growth Awards 2026", στο Μέγαρο Μουσικής, όπου τόνισε ότι «σοβαροί γεωπολιτικοί κίνδυνοι βρίσκονται σε εξέλιξη. Αυτή τη στιγμή δύο πόλεμοι μαίνονται στην ευρύτερη περιοχή με κάποιες άμεσες αντιδράσεις από τις αγορές ενώ το πέρασμα κάποιων επιπτώσεων την Ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια της νέας σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Επίσης, ήδη εδώ και ένα χρόνο, η διεθνής οικονομική τάξη αλλάζει. Η Ευρώπη προσπαθεί να αφυπνιστεί και να βρει το βηματισμό της».
Πάντως, οι επιπτώσεις της ενεργειακής αναταραχής είναι οριζόντιες. Αγγίζουν το κόστος παραγωγής, τις μεταφορές, ασκώντας πίεση σε όλο το φάσμα της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Στο φόντο αυτό, οι επιχειρήσεις παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς ακόμη και μια σύντομη αλλά έντονη άνοδος των τιμών μπορεί να μεταφραστεί σε αυξημένα λειτουργικά έξοδα μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, εφόσον η κατάσταση παραταθεί και ανάλογα με τη δυνατότητα απορρόφησης του κόστους από τις επιχειρήσεις, δεν αποκλείονται ανατιμήσεις προς τα τέλη του μήνα.
Ο πληθωρισμός
Το περιβάλλον, άλλωστε, ήταν ήδη εύθραυστο. Η προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat κατέγραψε οριακή άνοδο του πληθωρισμού στην Ελλάδα στο 3% τον Φεβρουάριο από 2,9% τον Ιανουάριο, ενώ σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ ο ετήσιος ρυθμός αύξησης στις τιμές τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών διαμορφώθηκε στο 4,5% τον Ιανουάριο. Υπό αυτές τις συνθήκες, η επιστροφή της ενεργειακής αστάθειας διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων πληθωριστικών πιέσεων εντός Μαρτίου, ιδίως εάν η κρίση αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια.
Στον κλάδο του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων επικρατεί στάση αναμονής. Όπως επισημαίνει ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, Απόστολος Πεταλάς, οι αλυσίδες δεν προχωρούν σε αυξήσεις τιμών εάν προηγουμένως δεν δεχθούν ανατιμήσεις από τη βιομηχανία και τους προμηθευτές. Βασική τους μέριμνα παραμένει η εξασφάλιση επάρκειας προϊόντων, καθώς οι μεταφορικές δυσκολίες λόγω της κρίσης είναι υπαρκτές, ωστόσο η αγορά εμφανίζεται καλυμμένη έως και την πασχαλινή περίοδο.
Όπως τονίζει, είναι πρόωρο να αποτιμηθούν οι συνέπειες. Εάν οι τιμές της ενέργειας αποκλιμακωθούν μέσα στις επόμενες τρεις έως τέσσερις εβδομάδες, οι επιπτώσεις ενδέχεται να μην περάσουν στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αντίθετα, μια παρατεταμένη κρίση θα μεταφέρει αναπόφευκτα τις πιέσεις στην παραγωγή και κατ’ επέκταση στην τελική τιμή των προϊόντων.
Έλεγχοι
Παράλληλα, το Υπουργείο Ανάπτυξης βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή. Ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος διατηρεί ανοιχτή επικοινωνία με συναρμόδιους υπουργούς, θεσμικούς φορείς της αγοράς και τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, στο πλαίσιο της συνεχούς αξιολόγησης των εξελίξεων. Πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τη Διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς, Δέσποινα Τσαγγάρη, με αντικείμενο την αποτύπωση της κατάστασης στην αγορά υπό το βάρος των γεωπολιτικών γεγονότων.
Μετά τη συνάντηση, ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι υπάρχει πλήρης επάρκεια προϊόντων και ότι οι έλεγχοι έχουν εντατικοποιηθεί από την πρώτη στιγμή. Ξεκαθάρισε, επίσης, ότι δεν θα γίνουν ανεκτές αδικαιολόγητες αυξήσεις που υποκρύπτουν φαινόμενα αισχροκέρδειας, τονίζοντας πως δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας ή πανικού για τους πολίτες. Το υπουργείο, σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή, εξετάζει την πιθανότητα λήψης πρόσθετων και έκτακτων μέτρων προστασίας των καταναλωτών, εφόσον οι συνθήκες το επιβάλουν.
Από την πλευρά της, η κ. Τσαγγάρη ανέφερε ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί βρίσκονται σε πλήρη κινητοποίηση, σημειώνοντας πως από το Σάββατο έχουν διενεργηθεί πάνω από 500 έλεγχοι σε όλη τη χώρα, με στόχο τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών.
Παρέμβαση στα “τρικ” με τις συσκευασίες
Στο μεταξύ, στο φόντο της όλης αυτής κατάστασης, το ΥΠΑΝ ξεκινά μια προσπάθεια να βάλει τέλος σε πρακτικές παραπλάνησης των καταναλωτών με τη χρήση μικρότερων συσκευασιών, από τα σούπερ μάρκετ και την όλη αλυσίδα παραγωγής. Συγκεκριμένα, το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που αναμένεται να περάσει από την κοινοβουλευτική διαδικασία επιχειρεί να αντιμετωπίσει τη σύγχυση που προκαλεί η σμίκρυνση των συσκευασιών των προϊόντων χωρίς ανάλογη μείωση της τιμής τους.
