Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τι θα συμβεί μετά τον Αύγουστο όταν η κυβέρνηση επιχειρήσει την «καθαρή έξοδο» από τα μνημόνια. Ενώ είναι σαφές οτι η Ελλάδα θα παραμείνει δεσμευμένη από τους πιστωτές για πολλά χρόνια σε ένα αυστηρό πλαίσιο μεταρρυθμίσεων, υπάρχουν απορίες – για να μη πώ αγωνίες – σχετικά με το πώς θα χρηματοδοτείται η ελληνική οικονομία από τις αγορές.

Για τους περισσότερους από εμάς, η υπόθεση της Συρίας μοιάζει σχεδόν ακατανόητη. Δεν καταλαβαίνουμε γιατί γίνονται όλα αυτά, είναι ένα πολύ δύσκολο παιχνίδι γεωπολιτικό με ασαφείς θέσεις όλων των εμπλεκομένων, με πολλές πληροφορίες που μπορεί να είναι ψέμματα, με πολλά συμφέροντα να εμπλέκονται στην περιοχή.

Η απόφαση του Πρωθυπουργού να περάσει το Πάσχα στην Τήλο και μάλιστα όπως ανακοίνωσε από το γραφείο του να μη συναντήσει τοπικούς παράγοντες και φορείς, είναι αποκαλυπτική του πανικού που τον διακατέχει.

Η οικονομική πολιτική που περιγράφει η κυβέρνηση για την επόμενη χρονιά, με την αύξηση του κατώτατου μισθού και την ανακούφιση της μεσαίας τάξης, ήταν η αναμενόμενη. Ο στόχος της αύξησης των εισοδημάτων μετά από μια δεκαετία μειώσεων μοιάζει λογικός, το ίδιο και οι εξαγγελίες για ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Σε κάποιο μικρό βαθμό ίσως είναι και εφικτός ο στόχος αυτός, ίσως υπάρχουν κάποια μικρά περιθώρια, λόγω της υπερφορολόγησης που μεταφέρει τεράστια ποσά από τους πολίτες στην κυβέρνηση, δίνοντας της το περιθώριο κάποιων μικροπαροχών. Πολιτικά, οι εξαγγελίες είναι εξηγήσιμες. Αποσκοπούν στην άγρα ψήφων καθώς μπαίνουμε σε χρόνο εκλογών. Σε καμία περίπτωση όμως η πολιτική αυτή των παροχών δεν είναι αναπτυξιακή.

Τελικά ήταν τεράστιο λάθος της ελληνικής κυβέρνησης η επίσκεψη Ερντογάν στην Ελλάδα και η συνάντηση του με τον Έλληνα Πρωθυπουργό.

Ο νέος υπουργός Ανάπτυξης, Γιάννης Δραγασάκης “ξεδίπλωσε” τη σκέψη του για το πώς θα έρθει η ανάπτυξη στην Ελλάδα και οι σκέψεις αυτές συνοψίζονται στην ίδρυση Αναπτυξιακής Τράπεζας. ΘΑ φτιαχτεί λοιπόν ένα νομοσχέδιο που ΘΑ προβλέπει την ίδρυση Αναπτυξιακής τράπεζας που Θα ιδρυθεί και ΘΑ χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη, όπως αυτή ΘΑ περιγράφεται στο εθνικό σχέδιο ανάπτυξης που ΘΑ φτιάξει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Επιμένει η κυβέρνηση δια στόματος του Αντιπροέδρου και Υπουργού Οικονομίας Γιάννη δραγασάκη οτι το "μαξιλάρι ρευστότητας" είναι καλύτερο από την προληπτική πιστωτική γραμμή στήριξης.

Σε μια από τις συζητήσεις του Φόρουμ των Δελφών στην οποία συμμετείχαν οι καθηγητές Γ. Αλεβιζάτος, Θ. Βερέμης και Γ. Γεραπετρίτης και ο δικηγόρος Π. Μπερνίτσας, ο καθηγητής Βερέμης αναφέρθηκε στην αξία της αριστείας και έδωσε αφορμή στον υφυπουργό Κατρούγκαλο ο οποίος παρακολουθούσε τη συζήτηση να παρέμβει.

Ο Λουκάς Παπαδήμος και ο Παναγιώτης Πικραμένος, δυο πρώην Πρωθυπουργοί που δέχθηκαν τα πυρά των "προοδευτικών", είναι παραδείγματα προς μίμησιν για το ήθος τους. Ο μεν Παπαδήμος σώθηκε από θαύμα όταν έσκασε στα πόδια του παγιδευμένος με βόμβα - φάκελο, ο δε Πικραμένος λοιδορήθηκε και χλευάστηκε στη Βουλή από υπουργούς και κυβερνητικούς βουλευτές, κατηγορούμενος για το θέμα Novartis. Όμως αυτοί οι δυο Κύριοι με το Κ κεφαλαίο είναι οι μόνοι που αρνήθηκαν να εισπράξουν τις πρωθυπουργικές αμοιβές καθ' όλη τη διάρκεια της θητείας τους. Όχι μόνο δεν εκμεταλεύθηκαν την κορυφαία θέση της ελληνικής Δημοκρατίας για να αποκομίσουν οικονομικά οφέλη, αλλά αντίθετα δεν δέχθηκαν να εισπράξουν ούτε το νόμιμο μισθό αυτής της θέσης. Και οι δυο βρίσκονται στο στόχαστρο των "προοδευτικών" δυνάμεων αυτής της χώρας.

Το αίσχος που είδαμε χθές στη Βουλή, αποκαλύπτει μια πικρή αλήθεια. Ότι ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε τον εθνικό διχασμό αντί της συνεννοήσης με τα κόμματα της αντιπολίτευσης για την ανάπτυξη και την πρόοδο.

Είτε το ονομάσουμε “καθαρή έξοδο” είτε ζητήσουμε προληπτική πιστωτική γραμμή στήριξης, βγαίνοντας από τα Μνημόνια τον Αύγουστο, η ουσία παραμένει η ίδια: Η χώρα δεν μπορεί να διακόψει τις μεταρρυθμίσεις διότι αν τις διακόψει θα σταματήσει αυτομάτως η χρηματοδότηση της από οποιαδήποτε πηγή.

Η δήλωση της Υπουργού Παιδείας των ΗΠΑ κυρίας Μπέτσι Ντεβός οτι κάθε Πολιτεία πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε δασκάλους να οπλοφορούν μέσα στα σχολεία αφού πρώτα εκπαιδευτούν στη χρήση όπλων, απεικονίζει τις ιδιαιτερότητες της κυβέρνησης Τράμπ αλλά και την ισχύ του λόμπι των βιομηχανιών όπλων στις ΗΠΑ. Ενώ οι Δημοκρατικοί, όπως ο Ομπάμα και η Χίλαρι συζητούν την απαγόρευση της οπλοφορίας, η κυβέρνηση Τραμπ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Όλες αυτές οι συζητήσεις γίνονται με αφορμή τη δολοφονία 14 μαθητών και τριών εκπαιδευτικών από μαθητή που είχε αποβληθεί από το Λύκειο στη Φλόριντα. Διαβάστε εδώ τις δηλώσεις της Υπουργού.

Επενδύοντας αποκλειστικά και μόνο στην επικοινωνιακή πολιτική, στη στρεβλή παρουσιάση των γεγονότων και στο φαίνεσθαι, η κυβέρνηση κατέληξε σε ολέθρια λάθη που θέτουν σε κίνδυνο όχι μόνο την οικονομία, αλλά πλέον και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.

Το «κακό» με τα πολιτικά σκάνδαλα είναι οτι δεν απαιτείται να αποδειχθούν, λειτουργούν αποτελεσματικά και πρίν αποδειχθούν. Οι κατηγορίες δεν έχουν καμία σημασία, ιδίως όταν είναι ανώνυμες όπως στην περίπτωση των «προστατευμένων μαρτύρων», οι οποίοι, όπως είπε ο υπουργός Πολάκης «κονόμησαν και κελάηδησαν». Εχουμε λοιπόν τους προστατευόμενους μάρτυρες να λένε οτι «τα έπιασαν» όλοι – οι ευρισκόμενοι σήμερα στην αντιπολίτευση. Πρώην Πρωθυπουργοί, πρώην Υπουργοί κλπ.

Ανεξαρτήτως του τι λένε οι διοργανωτές και η αστυνομία (κυβέρνηση) σχετικά με τον αριθμό των συγκεντρωμένων στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία, η αλήθεια είναι οτι ήταν πολλοί άνθρωποι. Πάρα πολλοί. Δεν έχει σημασία ο αριθμός, σημασία έχει οτι το πλήθος ήταν μεγάλο. Αυτό το πλήθος λοιπόν πέρασε ένα μήνυμα αντίδρασης στην κυβέρνηση, ίσως και πολλά μηνύματα. Καταρχήν δήλωσε οτι η γειτονική χώρα δεν πρέπει να λέγεται Μακεδονία. Δήλωσε επίσης οτι δεν εμπιστεύεται την κυβένρηση για αυτή τη διαπραγμάτευση. Πολλοί δήλωσαν οτι είναι γενικά δυσαρεστημένοι. Ήταν μια συγκέντρωση διαμαρτυρίας με αφορμή το ζήτημα του ονόματος των Σκοπίων αλλά η διαμαρτυρία αφορούσε τα πάντα. Τέλειωσε λοιπόν με αναμφισβήτητη επιτυχία αυτό το συλλαλητήριο και έμεινε η απορία:

Αυτοί οι γείτονες οι Σκοπιανοί, αναζητούν μια εθνική ταυτότητα που δεν έχουν. Αναζητούν μια ιστορία που δεν έχουν. Αναζητούν ένα πολιτισμό που δεν έχουν. Ήταν ένα ποντίκι που βρυχάται. Τώρα δεν βρυχόνται πια. Αντιλαμβάνονται το συμφέρον τους - που είναι τεράστιο - αν έχουν καλή σχέση με την Ελλάδα. Είδαν τι αξία έχει μια πτωχευμένη και κακομαθημένη χώρα που ενώ χρωστάει παντού, επειδή είναι αυτή που είναι, επειδή έχει την ιστορία που έχει, επειδή βρίσκεται εκεί που βρίσκεται, έπεσε σύμπας ο δυτικός πολιτισμός και όχι μόνο, να τη στηρίξει, να μην πτωχεύσει, να μη φύγει από την ευρωπαική παρέα. Θέλουν και αυτοί να μπούν στο ΝΑΤΟ, θέλουν να μπούν στην Ευρωπαική Ένωση και κυρίως θέλουν να τα έχουν καλά με εμάς.

Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος δηλώνει οτι δεν θα χρειαστούμε πιστωτική γρμμή όταν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα (Μνημόνιο) το καλοκαίρι. Υποστηρίζει οτι διαθέτει σχέδιο για την χρηματοδότηση της οικονομίας μας, χωρίς νέα δάνεια από τους Ευρωπαίους. Ο Πρόεδρος του Euroworking Group Τόμας Βίζερ, υποστηρίζει οτι η Ελλάδα μπορεί να σταθεί μόνη της στα πόδια της και -προσοχή! - "Υποχρεούται" να το κάνει. Γιατί υποχρεούται, δεν εξηγεί ο κ. Βίζερ, αλλά ίσως υποχρεούται επειδή οι Ευρωπαίοι δεν είναι διατεθειμένοι να μας προσφέρουν στήριξη με πιστωτική γραμμή. Σύμφωνα με τους ευρωπαικούς κανονισμούς, η πιστωτική γραμμή υποστήριξης θα μας παραχωρηθεί μόνο αν τη ζητήσουμε. Και αφού πρώτα εγκριθεί από όλους τους Ευρωπαίους. Οι εκτιμήσεις όμως ευρωπαικών στελεχών είναι πως υπάρχει μεγάλη απροθυμία από πολλούς Εθρωπαίους να μας την παραχωρήσουν. Ίσως λοιπόν εμείς να λέμε οτι δεν τη χρειαζόμαστε επειδή γνωρίζουμε οτι οι Ευρωπαίοι δύσκολα θα μας τη δώσουν - αν μας τη δώσουν. Επισημαίνεται επίσης οτι ο Κοστέλο της τρόικας δήλωσε πως "το ζήτημα δεν είναι αν θα εξέλθει η Ελλάδα από το πρόγραμμα επιτυχώς, αλλά το πώς θα διασφαλίσουμε οτι θα συνεχίσει σ εβιώσιμη ανάπτυξη και θα ανταποκριθεί εξ όλοκλήρου στις υποχρεώσεις της". Ο Κοστέλο υπονοεί οτι δεν μπορούμε να σταθούμε στα πόδια μας και να ξεχρεώσουμε αν δεν στηριχθούμε με νεά δάνεια. Όλα αυτά μαζί και αρκετά άλλα που κατά καιρούς βλέπουν το φώς της δημοσιότητας, προκαλούν απορία σχετικά με το αν η "καθαρή έξοδος" της Ελλάδας από το πρόγραμμα είναι ελληνική επιδίωξη όπως παρουσιάζεται από την κυβέρνηση, ή αναγκαστική επιλογή λόγω της απροθυμίας των Ευρωπαίων να συνεχίσουν τις χρηματοδοτήσεις μας. Σημειώνεται οτι επί της ουσίας "καθαρή έξοδος" σημαίνει για εμάς σημαντική αύξηση του κόστους δανεισμού μας και περαιτέρω δυσχέρεια στις αποπληρωμές των δόσεων των δανείων μας. Καθαρή έξοδος χωρίς πολύ γενναίο κούρεμα του χρέους, δεν έχει οικονομικό όφελος για τη χώρα μας. Εννοείται - για όσους θεωρούν οτι η έξοδος από τα μνημόνια θα διακόψει τη λιτότητα και τις μεταρρυθμίσεις - οτι οι αγορές, που θα αρχίσουν να μας δανείζουν αντί των εταίρων, θα απαιτούν άμεσα και χωρίς πολιτικές διαπραγματεύσεις την εφαρμογή όλων των μεταρρυθμίσεων και της πολιτικής λιτότητας. Οι αγορές θα είναι πολύ πιο ανάλγητες από την τρόικα και τους Ευρωπαίους στον έλεγχο της πορείας της ελληνικής οικονομίας και θα μας "τιμωρούν" με ξαφνικές αυξήσεις επιτοκίων των δανείων μας σε κάθε καθυστέρηση ή "στραβοτιμονιά". Έχουμε λοιπόν το ενδεχόμενο εδώ να ισχύει το ρητό "όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια". όπου αλεπού είναι η κυβέρνηση και αυτά που δεν φτάνει είναι η πιστωτική γραμμή στήριξης.

Αν διαβάσει κανείς τα ξένα Μέσα Ενημέρωσης και ακούσει τις δηλώσεις των διεθνών οικονομικών παραγόντων, θα θεωρήσει οτι ο χαρισματικός μας ηγέτης Αλέξης Τσίπρας είναι ένας μεταρυθμιστής πολιτικός, φιλοευρωπαίος και με διεθνές κύρος. Τρία ενδεχόμενα υπάρχουν: Ή εμείς δεν έχουμε καταλάβει οτι ο Τσίπρας είναι μεταρρυθμιστής και οτι η χώρα “πετάει”, ή οι ξένοι δεν έχουν καταλάβει με ποιόν έχουν να κάνουν, ή οι ξένοι είναι πολύ ικανοποιημένοι επειδή βρήκαν έναν Έλληνα πολιτικό που περνάει ένα προς ένα όλα τα δύσκολα μέτρα που ζητάει η τρόικα χωρίς αντιρρήσεις. Η τρίτη εκδοχή είναι η πιθανότερη - βεβαία θα έλεγα.

Η μεταβίβαση σημαντικών στοιχείων της δημόσιας περιουσίας στο υπερταμείο που ολοκληρώθηκε προχθές, με τη μεταβίβαση της περιουσίας του Δημοσίου στο Υπερταμείο, είναι ένα σημαντικό βήμα στην πρόοδο των ιδιωτικοποιήσεων. Υπάρχει όμως ένα ερωτηματικό το οποίο πρέπει να απαντηθεί από την κυβέρνηση. Πόση είναι η αξία της περιουσίας που μεταφέρθηκε προς πώληση στο Υπερταμείο και τι μέρος του χρέους μας διαγράφει; Διότι όπως είναι συμφωνημένο όλα τα έσοδα από τις πωλήσεις των συμμετοχών του Δημοσίου τις οποίες θα προωθήσει το Υπερταμείο, θα διατεθούν για την αποπληρωμή δημοσίου χρέους. Το ζήτημα όμως είναι σε ποιές τιμές το Υπερταμείο θα πουλήσει αυτές τις συμμετοχές.

Το έλλειμμα στην Ελλάδα που έφτασε το 16% προέκυψε από τις πελατειακές σχέσεις και τις προσλήψεις υψηλά αμοιβόμενων δημοσίων υπαλλήλων και αν δεν αντιμετωπίσετε αυτό το πρόβλημα δεν θα βγείτε από την κρίση. Αυτό είπε μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος του Euroworking Group, επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαικής Ένωσης, Τόμας Βίζερ σε συνέντευξη που έδωσε στο Αθηναικό Πρακτορείο Ειδήσεων. O κ. Βίζερ έριξε τις ευθύνες της μεγέθυνσης του ελλείμματος στην περίοδο διακυβέρνησης Κώστα Καραμανλή και μάλιστα εξέφρασε την απορία γιατί ακόμη δεν έχει γίνει στην Ελλάδα η συζήτηση για το ποιός ευθύνεται.

Ο Πάνος Καμένος πρότεινε να γίνει δημοψήφισμα για το Σκοπιανό, ο Θόδωρος Πάγκαλος είπε οτι ένας ηλίθιος λαός δεν μπορεί να αποφασίζει με δημοψήφισμα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν οτι το 85% των Ελλήνων δεν θέλουν να περιλαμβάνεται η λέξη Μακεδονία στην ονομασία της γειτονικής χώρας.

Οι αγορές έχουν αποφασίσει να «διαβάσουν» την κατάσταση στην Ελλάδα ώς θετική, ανεξαρτήτως του τι συμβαίνει στην πραγματική οικονομία και στην τσέπη μας. Και για αυτό τον λόγο θα δούμε περαιτέρω άνοδο στα ομόλογα, στις μετοχές και ενδεχομένως στα ακίνητα αργότερα.

Για να καταλάβουμε “τι παίζεται” με το Σκοπιανό ξαφνικά, πρέπει να σκεφτούμε τις συνθήκες της στιγμής, τα προβλήματα που οφείλονται σε αυτή την εκκρεμμότητα και τα οφέλη που θα υπάρξουν και για τις δυο χώρες από μια συμφωνία για το όνομα.

Αν αποδεχθούμε οτι οι Έλληνες πολιτικοί στο σύνολο τους πιστεύουν στην ανάγκη ύπαρξης του μεγάλου δημοσίου τομέα στον οποίο στηρίζεται και η δική τους ύπαρξη και ευημερία, θα πρέπει ταυτόχρονα να βρούμε με ποιόν τρόπο αυτή η χώρα μπορεί να επιβιώσει αξιοπρεπώς και να βελτιώσει το επίπεδο ζωής των πολιτών της.

Το θεαματικό κλείσιμο του Χρηματιστηρίου τις τελευταίες εβδομάδες, η ανακοίνωση επιχειρηματικών συμφωνιών, η πρόοδος στη συμφωνία του Ελληνικού, το ράλι των ελληνικών ομολόγων, δημιουργούν ελπίδες για ένα ενδιαφέρον ξεκίνημα της οικονομίας το 2018.