Πιο αναλυτικά, μαζικές κινητοποιήσεις οργανώθηκαν εκτός από το Παρίσι, σε Μασσαλία και Λυών -τη δεύτερη και την τρίτη σε πληθυσμό πόλη της χώρας αντίστοιχα- όπως επίσης και σε 500 ακόμη σημεία σε ολόκληρη τη Γαλλία.
Οι γαλλικές αρχές έκαναν λόγο για συμμετοχή πάνω από μισού εκατομμυρίου πολιτών στις κινητοποιήσεις, με τους διοργανωτές να ανεβάζουν αυτόν τον αριθμό σε 800.000. Ο μέχρι στιγμής απολογισμός περιλαμβάνει επίσης έναν νεκρό, περίπου 1.200 συλλήψεις και 150 τραυματίες αστυνομικούς και χωροφύλακες. Η βία, ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη. Το ίδιο συνέβη και με την αστυνομική βία. Σύμφωνα μάλιστα με τη Le Parisien, η πρώτη αντιδήμαρχος του Παρισιού, Lamia El Aaraje έκανε λόγο για «ένα επίπεδο βίας που δεν το έχουμε ξαναδεί».
Η κρίση χρέους και το «κύκνειο άσμα του μακρονισμού»
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα δημόσια οικονομικά της χώρας βρίσκονται σε δεινή κατάσταση και υπάρχουν φόβοι ότι το κύμα μαζικών πωλήσεων γαλλικών ομολόγων, όπως επίσης και η διογκούμενη κρίση χρέους της χώρας ενδέχεται να επεκταθούν και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Επιπλέον, οι εκλογές του 2027 προκαλούν ανησυχία στους επενδυτές, καθώς οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι για τη γαλλική προεδρία, -Μαρίν Λεπέν και Ζαν-Λυκ Μελανσόν-, δεν θεωρείται ότι είναι σε θέση να θέσουν υπό έλεγχο τη δημοσιονομική αναταραχή της Γαλλίας.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά η ισπανική El País, οι φλόγες που εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα έκαψαν και «τα τελευταία απομεινάρια του μακρονισμού»: μιας πολιτικής δεκαετίας που κατέληξε να πυροδοτήσει την οργή των πολιτών, οι οποίοι έχουν σήμερα την αίσθηση ότι ζουν χειρότερα απ' ό,τι δέκα χρόνια πριν.
Ακριβώς έξι μήνες πριν από την προγραμματισμένη εκλογική αναμέτρηση για τη γαλλική προεδρία -στις 18 Απριλίου του 2027-, με μια κυβέρνηση που έχει γίνει «κομμάτια» και καλείται να εγκρίνει έναν προϋπολογισμό με περικοπές δημοσίων δαπανών ύψους 54 δισ. ευρώ, ένα δημόσιο χρέος που έχει «εκτοξευθεί» στο 119% του γαλλικού ΑΕΠ και την ακροδεξιά να βρίσκεται προ των πυλών του Μεγάρου των Ηλυσίων για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενισχύεται στους δρόμους η αίσθηση ότι δεν υπάρχει κανείς στην εξουσία με τον οποίο να μπορεί να μιλήσει.
Όσον αφορά την ανησυχητική δημοσιονομικά εικόνα της χώρας, η Τράπεζα της Γαλλίας αναθεώρησε προς τα κάτω, μόλις πριν από λίγες ημέρες, την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη το 2026, τοποθετώντας την πλέον μεταξύ 0,4% και 0,5% - πολύ χαμηλότερα δηλαδή από το 1% που προέβλεπε στα τέλη του 2025.
Παράλληλα, αύξησε την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό στο 2,5% για φέτος, σχεδόν μία ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα από τις εκτιμήσεις που είχε διατυπώσει λίγους μήνες νωρίτερα. Ο ετήσιος πληθωρισμός είχε ήδη φτάσει το 2,4% τον Αύγουστο, ενώ η ενέργεια είχε ακριβύνει σχεδόν κατά 17% μέσα σε έναν χρόνο.
Η πολιτική ώσμωση της Gen Z με τα Κίτρινα Γιλέκα
Όσον αφορά τους συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις πρόκειται σίγουρα για ένα πολύμορφο κίνημα, με δράσεις που κυμαίνονται από τις ειρηνικές διαμαρτυρίες μέχρι και τα βίαια επεισόδια.
Καθοριστικός ως προς την οργάνωση των κινητοποιήσεων είναι ο ρόλος της Gen Z, ενώ έντονη είναι και η παρουσία μεταναστών πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιάς από αραβόφωνες χώρες. Οι μαθητικές καταλήψεις στα λύκεια της χώρας που ξέσπασαν στα τέλη του προηγούμενου μήνα, είχαν ως επίκεντρο τα προβλήματα στις σχολικές υποδομές, τον συνωστισμό στις τάξεις και τις ελλείψεις εκπαιδευτικών.
Ωστόσο, το μαθητικό κίνημα μαζικοποιήθηκε, «αγκαλιάστηκε» από πλατύτερα κοινωνικά στρώματα -φοιτητές, αγρότες, νεολαιίστικες οργανώσεις, οικολογικές συλλογικότητες και συνδικάτα- και μετατράπηκε σταδιακά σε πεδίο έκφρασης μιας ευρύτερης κοινωνικής δυσαρέσκειας για την ακρίβεια, το κόστος διαβίωσης και την περικοπή των δημόσιων δαπανών.
Μάλιστα, την επανεμφάνισή του στις πρόσφατες διαδηλώσεις έκαναν και τα «Κίτρινα Γιλέκα» με τη γαλλική Mediapart να κάνει χαρακτηριστικά λόγο για «νέα γενιά του κινήματος» με πρωταγωνίστρια πλέον τη Gen Z.
Για την ιστορία, το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» εμφανίστηκε στη Γαλλία το 2018, μέσα από ένα κάλεσμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενάντια στην αύξηση των τιμών των καυσίμων που προωθούσε η κυβέρνηση Μακρόν. Αυτοπροσδιορίστηκε ως ένα κίνημα πολιτών, με ευρεία κοινωνική απήχηση, χωρίς εκπροσώπους ή επίσημους ηγέτες και χωρίς κομματική ένταξη.
Όπως τονίζει η El País, η σύγκλιση διαφορετικών αγώνων και οργανώσεων αποτυπώνει το εύρος των κοινωνικών διεκδικήσεων, οι οποίες συνενώνουν διαφορετικές εκφράσεις δυσαρέσκειας απέναντι στην οικονομική κατάσταση και στις καθημερινές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί πολίτες.
«Ανεβαίνει» το πολιτικό θερμόμετρο
Όπως τονίζει το POLITICO, ο αντίκτυπος των κινητοποιήσεων αντανακλάται την ίδια ώρα και σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο αποτελώντας αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο βασικών υποψήφιων για την προεδρία.
Από τη μία πλευρά, η ηγέτιδα της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, τάχθηκε στο πλευρό των δυνάμεων καταστολής, δηλώνοντας ότι: «τα θεμιτά κοινωνικά αιτήματα έχουν για ακόμη μία φορά γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από την ακροαριστερά».
Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής της ριζοσπαστικής αριστεράς, Ζαν-Λυκ Μελανσόν, εξέφρασε τη στήριξή του στους διαδηλωτές συμμετέχοντας στις κινητοποιήσεις στο Παρίσι. Η «Ανυπότακτη Γαλλία» επιχειρεί άλλωστε να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά και εκλογικά την ευρύτερη κοινωνική δυσαρέσκεια.
Σε αυτή την κατεύθυνση, ο Μελανσόν καταδίκασε τον τρόπο με τον οποίο η αστυνομία αντιμετώπισε τους διαδηλωτές, ενώ ταυτόχρονα άσκησε κριτική στα ΜΜΕ ψέγοντάς τα ότι προβάλλουν αποκλειστικά τις βίαιες συγκρούσεις.
Μια ιστορία από το κοντινό μέλλον;
Οι μαζικές διαδηλώσεις με έντονη την παρουσία των νεότερων γενιών έχουν εξαπλωθεί και σε άλλες χώρες της Ευρώπης – όπως σε Αλβανία, Ιταλία και Βέλγιο – αλλά και σε Ισπανία και Πορτογαλία, με κεντρική αιχμή σε αυτή την περίπτωση τη στεγαστική κρίση.
Παρά τις επιμέρους διαφορές μεταξύ των νέων αυτών κινημάτων είναι σαφές ότι η ακρίβεια, το κόστος ζωής και στέγασης, η εναντίωση στη διαφθορά, όπως και η ανάγκη για περισσότερες δαπάνες σε επίπεδο κοινωνικού κράτους αποτελούν κοινό τους παρονομαστή. Την ίδια στιγμή, η κρίση χρέους, η άνοδος του πληθωρισμού, και το στεγαστικό προκαλούν «πονοκέφαλο» σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Επιπλέον, η ενεργειακή κρίση «δοκιμάζει» τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ωθώντας στη λήψη περισσότερων μέτρων, καθώς η Ευρώπη εισέρχεται σε μια χρονιά με πλήθος κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων, μεταξύ των οποίων στην Ισπανία (29 Νοέμβριου 2026), την Ιταλία και την Ελλάδα εντός του 2027.
Μένει λοιπόν να φανεί κατά πόσον οι κινητοποιήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Ευρώπη «προεικονίζουν» μια ευρύτερη περίοδο αναταραχών για τη Γηραιά Ήπειρο που θα ανακατέψει την τράπουλα στο πολιτικό σκηνικό.
Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το άρθρο είναι της Μυρτώς Γιαπάνογλου από τις κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Λυών.
