Επιπλέον, ο Κ. Μίχαλος υπογράμμισε πως «πρέπει να προσέξουμε για να μη φτάσουμε και στον αφελληνισμό του εμπορίου και των υπηρεσιών, να μην κλείσουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προωθώντας ρυθμίσεις δήθεν φιλεργατικές, αλλά εν τέλει επιζήμιες για τους εργαζομένους».
Πιο αναλυτικά, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ αναφέρθηκε στην πρόταση του για το ασφαλιστικό, λέγοντας πως πρέπει να υπάρχει ένα μικρό χρονικό διάστημα προειδοποίησης για τις απολύσεις, διάρκειας ενός έως δύο μηνών, χωρίς όμως να επηρεάζεται το ύψος των αποζημιώσεων. Όσον αφορά αυτό καθαυτό το ύψος, θα μπορούσε να οριστεί στο μέσο όρο των ισχυουσών σήμερα αποζημιώσεων, με ή χωρίς προειδοποίηση.
Με βάση τη σχετική μελέτη, που εκπονήθηκε για λογαριασμό του ΕΒΕΑ, διατυπώθηκαν μια σειρά από προτάσεις, για τη διαμόρφωση ενός νέου ασφαλιστικού συστήματος, όπως μια συγκεκριμένη διαδικασία προώθησης των απαραίτητων αλλαγών, υιοθετώντας μια στρατηγική διαδοχικών και παράλληλων φάσεων.
Ωστόσο, το επιμελητήριο σημειώνει τα εξής:
- «Πρώτον, τα μέτρα αυτά δεν υποστηρίζονται από μια ολοκληρωμένη αναλογιστική μελέτη. Η οποία αφενός θα αναδεικνύει τη σοβαρότητα του προβλήματος και την έκταση των αλλαγών που πρέπει να γίνουν. Και αφετέρου, θα επιτρέπει να τεκμηριωθεί αντικειμενικά, το δημοσιονομικό όφελος που προκύπτει από κάθε αλλαγή. Άλλωστε, αν επιζητούμε τη συναίνεση της κοινωνίας, θα πρέπει και οι πολίτες να γνωρίζουν ακριβώς, όχι μόνο την αναγκαιότητα αλλά και το αντίκρισμα των θυσιών που καλούνται να κάνουν.
- Δεύτερον, πιστεύουμε ότι τα συγκεκριμένα μέτρα δεν αρκούν για να λύσουν συνολικά το πρόβλημα. Πρότασή μας είναι να ξεκινήσει σύντομα ένας ουσιαστικός κοινωνικός διάλογος, ο οποίος θα τοποθετεί το ζήτημα στις πραγματικές, στις κοινωνικές και όχι απλώς στις ταμειακές του διαστάσεις. Θα πρέπει να μελετηθούν όλες οι εναλλακτικές λύσεις για τη μακροπρόθεσμη διευθέτηση του προβλήματος. Και να φθάσουμε στο επίπεδο της τελικής και οριστικής νομοθέτησης, από την οποία θα προκύπτει ένα νέο, βιώσιμο, αποτελεσματικό και δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα. Το να επανερχόμαστε κάθε ένα ή δύο χρόνια, με μέτρα που δίνουν παράταση ζωής, δεν είναι λύση. Αυτού του είδους η μεταρρύθμιση «σε δόσεις» δημιουργεί ένα καθεστώς μόνιμης εκκρεμότητας και επιτείνει την αβεβαιότητα που αισθάνονται, ειδικά οι νεότερες γενιές».
"Γνωρίζουμε όλοι ότι τις ημέρες αυτές επικρατεί ένας έντονος πολιτικός και κοινωνικός αναβρασμός, εξαιτίας των προωθούμενων ρυθμίσεων στο ασφαλιστικό και στο εργασιακό πλαίσιο.
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι οι αλλαγές αυτές επιφέρουν σοβαρές ανατροπές, που επηρεάζουν ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας. Και είναι λογικό και αναμενόμενο να προκαλούν αντιδράσεις, μέσα στο γενικότερο κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί εδώ και μήνες, λόγω της οικονομικής κρίσης.
Ωστόσο, έχουμε φθάσει πλέον σε ένα σημείο, όπου δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Αυτές φρόντισε δυστυχώς να τις εξαντλήσει το πολιτικό σύστημα της χώρας μας, τις προηγούμενες τρεις δεκαετίες. Όταν η οικονομία μας βρισκόταν σε τροχιά ανάπτυξης και οι διεθνείς συνθήκες ήταν ομαλές, δεν τολμήσαμε να προχωρήσουμε στις ριζικές τομές που είχε ανάγκη ο τόπος. Με αποτέλεσμα να αναγκαζόμαστε να το κάνουμε σήμερα, υπό την απειλή της χρεοκοπίας, υπό την πίεση των δανειστών μας και σε μια περίοδο, όπου οι αντοχές της κοινωνίας εξαντλούνται καθημερινά.
Το γεγονός ότι στη χώρα μας ισχύει μέχρι σήμερα ένα νοσηρό εργασιακό καθεστώς, δεν χρειαζόταν να μας το επισημάνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ήταν μια πραγματικότητα που εδώ και χρόνια αποτελούσε τροχοπέδη, τόσο για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, όσο και για την αύξηση της ίδιας της απασχόλησης. Και γι’ αυτό, η εξυγίανσή του ήταν ένα από τα πάγια αιτήματα του επιχειρηματικού κόσμου.
Έστω και τώρα λοιπόν, κάτω από αυτές τις συνθήκες, είναι θετικό που η κυβέρνηση αποφάσισε να ταράξει τα νερά.
Και τo λέω αυτό, γιατί μου έχει κάνει μεγάλη εντύπωση το γεγονός ότι υπάρχουν εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου, οι οποίοι κατακεραυνώνουν την προσπάθεια που γίνεται για την αναμόρφωση του εργασιακού. Εκφράζουν απόψεις, που όταν τις ακούνε οι άλλοι επιχειρηματίες, αναρωτιούνται αν ακούνε καλά. Αν αυτές οι απόψεις προασπίζουν τα συμφέροντα του επιχειρηματικού κόσμου και όχι μόνο με τη συντεχνιακή έννοια.
Γιατί δεν είναι λογικό κανένας επιχειρηματίας να θέλει να πληρώνει τεράστιες αποζημιώσεις σε απολύσεις, όπως πάνω απ’ όλα δεν είναι λογικό κανένας επιχειρηματίας να θέλει να απολύει αν πραγματικά δεν έχει πρόβλημα, καταστρέφοντας, έτσι, την παραγωγική του διαδικασία και το ήρεμο εργασιακό κλίμα στην επιχείρησή του.
Κανένας επιχειρηματίας δεν είναι λογικό να μην επιζητεί την καταβολή μικρότερων μισθών στους νέους σε ηλικία εργαζομένους, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση βέβαια, ότι ο μισθός τους θα συμπληρώνεται από τον ΟΑΕΔ ή κάποιο άλλο ταμείο, ώστε να μην υπολείπεται του κατώτερου θεσμοθετημένου βασικού μισθού.
Αυτοί οι λίγοι επιχειρηματίες που δήθεν έχουν ενδυθεί με τη φόρμα του εργαζομένου, είναι αυτοί οι λίγοι ισχυροί που συνήθως καταπατούν τα δικαιώματα τους.
Γιατί στη συνέχεια, αυτοί οι λίγοι ισχυροί που εμφανίζονται ως εργατοπατέρες, θα αλώσουν πλήρως την ελληνική αγορά, αφού θα έχουν βγάλει από την μέση και τις εναπομείνασες μικρές ελληνικές επιχειρήσεις.
Τα εκατομμύρια των Ελλήνων εργαζομένων, αλλά και οι εκατοντάδες χιλιάδες μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, αυτοί που πραγματικά αποτελούν την ραχοκοκαλιά της εθνικής μας οικονομίας, δεν πρέπει να παρασύρονται από ωραία αλλά ψεύτικα και ουτοπιστικά λόγια. Δεν πρέπει να πέφτουν θύματα αυτών των ισχυρών που σκέφτονται πονηρά.
Το έργο αυτό, εξάλλου, το έχουμε ξαναδεί και στο παρελθόν και φτάσαμε στον αφελληνισμό της ελληνικής παραγωγής. Τουλάχιστον, τώρα ας προσέξουμε για να μη φτάσουμε και στον αφελληνισμό του εμπορίου και των υπηρεσιών. Για να μην κλείσουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προωθώντας ρυθμίσεις δήθεν φιλεργατικές, αλλά εν τέλει επιζήμιες για τους εργαζομένους. Γιατί χωρίς επιχειρήσεις δε θα υπάρχουν και θέσεις εργασίας.
Οι επιχειρηματίες στη συντριπτική τους πλειοψηφία δε ζητούν ευνοϊκές ρυθμίσεις υπέρ τους και σε βάρος των εργαζομένων τους. Ζητούν δίκαιες ρυθμίσεις που θα κρατήσουν ζωντανές τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και θα συνεχίσουν να απασχολούν εργαζομένους και μάλιστα ευχαριστημένους εργαζομένους.
Το ζητούμενο δεν είναι αν ένας εργαζόμενος προειδοποιηθεί έναν ή 24 μήνες νωρίτερα από τον εργοδότη του ότι θα απολυθεί ή αν θα πάρει 10 ή 12 μηνιαίους μισθούς ως αποζημίωση, αλλά αν μπορεί πάντα να απασχολείται κάτω από συνθήκες που δεν υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής του. Και απαραίτητη προϋπόθεση για την απασχόληση και την εργασία είναι η ύπαρξη επιχειρήσεων και βέβαια η δημιουργία ενός τέτοιου θεσμικού πλαισίου που θα συνδυάζει την προστασία των εργαζομένων αλλά και την στήριξη των επιχειρήσεων.
Οφείλουμε, ωστόσο, να παρατηρήσουμε ότι οι ρυθμίσεις που προωθούνται είναι αρκετά περίπλοκες και δε διαθέτουν την κατάλληλη επεξεργασία, ώστε να διασφαλίζεται το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Γι’ αυτό και πρόταση του ΕΒΕΑ είναι να υπάρξει ένα μικρό χρονικό διάστημα προειδοποίησης για τις απολύσεις, διάρκειας ενός έως δύο μηνών, χωρίς όμως να επηρεάζεται το ύψος των αποζημιώσεων. Όσον αφορά αυτό καθαυτό το ύψος, θα μπορούσε να οριστεί στο μέσο όρο των ισχυουσών σήμερα αποζημιώσεων, με ή χωρίς προειδοποίηση.
Πιστεύουμε ότι, από τη στιγμή που υπάρχει η απαραίτητη πολιτική βούληση για εξορθολογισμό και εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου, οι ρυθμίσεις μπορούν να βελτιωθούν, μέσα από συζήτηση και προτάσεις. Αυτό που δεν θα βοηθήσει σε τίποτα, θα είναι να παραμείνει άλλη μια αναγκαία μεταρρύθμιση στα χαρτιά και στις προθέσεις.
Δεν προστατεύουμε την απασχόληση διατηρώντας ένα αγκυλωμένο εργασιακό καθεστώς. Την απασχόληση θα τη διατηρήσουμε και θα την ενισχύσουμε, εάν στηρίξουμε τις επιχειρήσεις, αν τις βοηθήσουμε να παραμείνουν ανοιχτές. Αν καταστήσουμε ευκολότερη την είσοδο νέων ανθρώπων στην αγορά εργασίας, αν ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Όσον αφορά τώρα τη μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό, είναι ένα ζήτημα στο οποίο το ΕΒΕΑ έχει λάβει ξεκάθαρη και τεκμηριωμένη θέση. Πιστεύουμε ότι το ασφαλιστικό μας σύστημα βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς κρίσης τα τελευταία τριάντα χρόνια. Με τις κυβερνήσεις, είτε να μην τολμούν να το αγγίξουν, είτε – στην καλύτερη περίπτωση – να προωθούν αλλαγές που προσέθεταν απλώς κάποια χρόνια βιωσιμότητας.
Σήμερα, αυτό που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε είναι ένα ασφαλιστικό σύστημα που, εκτός από το αβάσταχτο δημοσιονομικό κόστος, χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα, αδιαφάνεια και κυρίως από σοβαρές ανισότητες, ειδικά σε βάρος των νέων εργαζομένων. Στη σημερινή του μορφή, το ασφαλιστικό δεν αποτελεί απλώς ένα κομμάτι του δημοσιονομικού προβλήματος της χώρας, αλλά μια πραγματική βόμβα στα θεμέλια του κράτους δικαίου.
Με βάση σχετική μελέτη, που εκπονήθηκε για λογαριασμό του ΕΒΕΑ, διατυπώσαμε μια σειρά από προτάσεις, για τη διαμόρφωση ενός νέου ασφαλιστικού συστήματος, το οποίο θα βασίζεται στις αρχές της ισονομίας, της ανταποδοτικότητας και της αλληλεγγύης. Προτείναμε επίσης μια συγκεκριμένη διαδικασία προώθησης των απαραίτητων αλλαγών, υιοθετώντας μια στρατηγική διαδοχικών και παράλληλων φάσεων.
Με τα σημερινά δεδομένα, κρίνουμε ότι τα μέτρα που προωθεί η κυβέρνηση αποτελούν ένα αναγκαίο βήμα. Θα πρέπει ωστόσο να παρατηρήσουμε ότι:
- Πρώτον, τα μέτρα αυτά δεν υποστηρίζονται από μια ολοκληρωμένη αναλογιστική μελέτη. Η οποία αφενός θα αναδεικνύει τη σοβαρότητα του προβλήματος και την έκταση των αλλαγών που πρέπει να γίνουν. Και αφετέρου, θα επιτρέπει να τεκμηριωθεί αντικειμενικά, το δημοσιονομικό όφελος που προκύπτει από κάθε αλλαγή. Άλλωστε, αν επιζητούμε τη συναίνεση της κοινωνίας, θα πρέπει και οι πολίτες να γνωρίζουν ακριβώς, όχι μόνο την αναγκαιότητα αλλά και το αντίκρισμα των θυσιών που καλούνται να κάνουν.
- Δεύτερον, πιστεύουμε ότι τα συγκεκριμένα μέτρα δεν αρκούν για να λύσουν συνολικά το πρόβλημα. Πρότασή μας είναι να ξεκινήσει σύντομα ένας ουσιαστικός κοινωνικός διάλογος, ο οποίος θα τοποθετεί το ζήτημα στις πραγματικές, στις κοινωνικές και όχι απλώς στις ταμειακές του διαστάσεις. Θα πρέπει να μελετηθούν όλες οι εναλλακτικές λύσεις για τη μακροπρόθεσμη διευθέτηση του προβλήματος. Και να φθάσουμε στο επίπεδο της τελικής και οριστικής νομοθέτησης, από την οποία θα προκύπτει ένα νέο, βιώσιμο, αποτελεσματικό και δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα. Το να επανερχόμαστε κάθε ένα ή δύο χρόνια, με μέτρα που δίνουν παράταση ζωής, δεν είναι λύση. Αυτού του είδους η μεταρρύθμιση «σε δόσεις» δημιουργεί ένα καθεστώς μόνιμης εκκρεμότητας και επιτείνει την αβεβαιότητα που αισθάνονται, ειδικά οι νεότερες γενιές.
Με αυτές τις σκέψεις, θέλω ξανά να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας εδώ. Και να πω ότι το ΕΒΕΑ ήταν και θα εξακολουθήσει να συμμετέχει υπεύθυνα στο διάλογο για τα μεγάλα θέματα που απασχολούν την εργασία και την κοινωνική ασφάλιση. Είμαστε και θα είμαστε πρόθυμοι να στηρίξουμε κάθε προσπάθεια ουσιαστικής μεταρρύθμισης, προς όφελος της οικονομίας και της χώρας μας".