Σε συνέντευξή του στο Πρώτο Θέμα, ο επικεφαλής του ομίλου υποστηρίζει ότι το έργο έχει πλέον περάσει από τη θεωρία στην πράξη, καθώς έχουν ήδη κλειδώσει κρίσιμες διακρατικές συμφωνίες και συμβόλαια φυσικού αερίου που δημιουργούν πραγματική βάση υλοποίησης.
«Μέχρι πρόσφατα μιλούσαμε για μια ιδέα. Σήμερα υπάρχουν συγκεκριμένες συμφωνίες και δεσμευμένες ποσότητες που καθιστούν τον Vertical Corridor ένα ρεαλιστικό ενεργειακό διάδρομο», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Συμφωνίες που αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, ο Διάδρομος έχει ήδη εξασφαλίσει φορτία που ξεπερνούν τα 4 με 4,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου (bcm) ετησίως.
Στις συμφωνίες περιλαμβάνονται:
- 1 bcm προς την Αλβανία
- 0,5 bcm προς τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη
- περίπου 2 bcm προς τη Ρουμανία
Την ίδια στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές για επιπλέον ποσότητες προς την Ουκρανία, τη Βουλγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου LNG στα Βαλκάνια.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν σχεδόν στη δυναμικότητα ενός πλωτού σταθμού επαναεριοποίησης LNG (FSRU), αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ενεργειακών υποδομών.
Στο τραπέζι δεύτερο FSRU
Ο επικεφαλής της AKTOR εκτιμά ότι, αν οι συμφωνίες συνεχίσουν να επεκτείνονται, θα ανοίξει αντικειμενικά η συζήτηση για δεύτερο FSRU στην περιοχή.
«Ένα FSRU διαθέτει δυναμικότητα περίπου 4,5 bcm. Αν οι ανάγκες καλύπτουν ήδη αυτό το επίπεδο, τότε είναι λογικό να εξεταστεί νέα υποδομή», τονίζει, ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική επενδυτική απόφαση.
Παράλληλα, ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε και στον σχεδιασμό σύνδεσης της Αλβανίας με τον Κάθετο Διάδρομο μέσω νέου αγωγού μήκους περίπου 35 χιλιομέτρων, ο οποίος θα συνδέει τον TAP με βιομηχανικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις στη γειτονική χώρα.
Το κόστος του έργου εκτιμάται περίπου στα 70 εκατ. ευρώ και, όπως διευκρινίζει, θα καλυφθεί από το αλβανικό Δημόσιο.
«Η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει χωρίς LNG»
Ο κ. Εξάρχου εμφανίζεται ιδιαίτερα ανήσυχος για τη μελλοντική επάρκεια LNG στην Ευρώπη, προειδοποιώντας ότι το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο οι υψηλές τιμές αλλά κυρίως η περιορισμένη διαθεσιμότητα φορτίων.
Όπως εξηγεί, η αυξανόμενη ζήτηση από την Ασία, οι περιορισμοί στην παραγωγή από το Κατάρ και η στροφή της Ρωσίας προς τις ασιατικές αγορές δημιουργούν συνθήκες έντονου ανταγωνισμού για την εξασφάλιση φορτίων.
«Θα γίνεται πραγματική μάχη για να εξασφαλίσει κανείς LNG, ακόμη και αν τελειώσει σύντομα ο πόλεμος», υπογραμμίζει.
Μάλιστα, εκτιμά ότι οι τιμές στο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο φυσικού αερίου TTF ενδέχεται να εκτοξευθούν ακόμη και στα 85 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προκαλώντας τεράστιες πιέσεις στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά.
«Η Ευρώπη χρειάζεται ενεργειακή ισορροπία»
Ο επικεφαλής της AKTOR ασκεί κριτική και στη συνολική ενεργειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη παραμένει εγκλωβισμένη σε αντιφατικές πολιτικές και εξαρτήσεις.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να εξαρτάται ούτε αποκλειστικά από τη Ρωσία ούτε αποκλειστικά από τις ΗΠΑ. Χρειάζεται ισορροπία προμηθευτών και πραγματικές εναλλακτικές λύσεις», αναφέρει.
Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρεί ότι ο Vertical Corridor μπορεί να λειτουργήσει ως στρατηγικός μηχανισμός διαφοροποίησης πηγών ενέργειας για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο ρόλος της ΔΕΠΑ και η «εθνική διάσταση» του project
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Εξάρχου στη συνεργασία με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, απορρίπτοντας σενάρια απομάκρυνσης ή διαφοροποίησης των δύο πλευρών.
Όπως υποστηρίζει, το ελληνικό σκέλος του Vertical Corridor έχει εξαρχής σχεδιαστεί ως κοινό εγχείρημα δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
«Ο Κάθετος Διάδρομος είναι πρώτα εθνικό project και μετά επιχειρηματικό», σημειώνει, επιμένοντας ότι το ελληνικό Δημόσιο παραμένει βασικός πυλώνας της στρατηγικής.
Προειδοποίηση για τις ΑΠΕ και «νέα κόκκινα δάνεια»
Ο επικεφαλής της AKTOR εκφράζει σοβαρές ανησυχίες και για την αγορά Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, προειδοποιώντας για πιθανή δημιουργία νέας γενιάς «κόκκινων δανείων» που μπορεί να φτάσουν έως και τα 25 δισ. ευρώ.
Όπως εξηγεί, η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη φωτοβολταϊκών χωρίς επαρκή αποθήκευση ενέργειας δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στο ηλεκτρικό σύστημα και αυξάνει δραματικά τις περικοπές παραγωγής (curtailments).
«Αν οι περικοπές ξεπεράσουν το 20%, πολλά έργα δεν θα μπορούν πλέον να εξυπηρετούν τα τραπεζικά τους δάνεια», προειδοποιεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το ελληνικό μοντέλο ανάπτυξης των ΑΠΕ δημιούργησε μια στρεβλή αγορά με υπερπαραγωγή ενέργειας τις μεσημεριανές ώρες και ακραίες διακυμάνσεις τιμών το βράδυ.
«Κλειδί οι μεγάλες μονάδες αποθήκευσης»
Ο κ. Εξάρχου θεωρεί ότι η λύση βρίσκεται στην ταχεία ανάπτυξη μεγάλων μονάδων αποθήκευσης ενέργειας και βιομηχανικών μπαταριών.
Όπως επισημαίνει, χωρίς ισχυρές υποδομές αποθήκευσης, η πράσινη μετάβαση κινδυνεύει να μετατραπεί σε παράγοντα αποσταθεροποίησης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Μάλιστα, φέρνει ως παράδειγμα τη Βουλγαρία, η οποία – όπως λέει – επένδυσε περισσότερο σε μπαταρίες παρά σε νέα φωτοβολταϊκά, επιτυγχάνοντας μεγαλύτερη σταθερότητα στις τιμές ρεύματος.
Επέκταση σε παραχωρήσεις και έργα στα Βαλκάνια
Πέρα από την ενέργεια, ο Όμιλος AKTOR εξετάζει δυναμική επέκταση και στον τομέα των παραχωρήσεων και των έργων ΣΔΙΤ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο κ. Εξάρχου αποκαλύπτει ότι ο όμιλος πραγματοποιεί ήδη due diligence σε ώριμα έργα υποδομών στο εξωτερικό, κυρίως αυτοκινητοδρόμους και μεγάλα έργα μεταφορών.
Όπως εκτιμά, μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF), οι χώρες των Βαλκανίων θα στραφούν υποχρεωτικά σε μοντέλα παραχωρήσεων και μακροχρόνιων συμβάσεων για να χρηματοδοτήσουν νέες υποδομές.
«Η αγορά παραχωρήσεων στα Βαλκάνια βρίσκεται ακόμη στην αρχή. Τα επόμενα χρόνια θα ανοίξει ένας τεράστιος κύκλος επενδύσεων σε οδικά, σιδηροδρομικά και ενεργειακά έργα», καταλήγει.
