Τα ισραηλινά πλήγματα στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur στις 18 Αυγούστου 2026 είναι χαρακτηριστικά. Οκτώ πλήγματα έπληξαν τον διάδρομο και εγκαταστάσεις της βάσης. Το Ισραήλ υποστήριξε ότι υπήρχε σχεδιασμός ανάπτυξης τουρκικών δυνάμεων. Η Τουρκία το αρνήθηκε, ενώ οι ΗΠΑ ήδη επιχειρούν τη δημιουργία μηχανισμού αποφυγής σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας.
Το ζήτημα όμως είναι βαθύτερο. Η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τη Συρία σε στρατηγικό χώρο επιρροής. Στρατιωτική εκπαίδευση, οπλικά συστήματα και drones συνδυάζονται με εμπόριο, κατασκευές, μεταφορές και ανοικοδόμηση. Το 2025 οι τουρκικές εξαγωγές προς τη Συρία ξεπέρασαν τα 2,5 δισ. δολάρια, αυξημένες σχεδόν κατά 70%. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 έφθασαν ήδη τα 1,28 δισ., ενώ Άγκυρα και Δαμασκός θέτουν ως στόχο διμερές εμπόριο 10 δισ. δολαρίων.
Η Τουρκία επομένως δεν «παίζει» μόνο στρατιωτικά. Παίζει γεωοικονομικά και επικοινωνιακά.
Τον Μάρτιο του 2026 επανεκκίνησε η εμπορευματική λειτουργία ενός στρατηγικού σιδηροδρομικού άξονα 350 χιλιομέτρων κατά μήκος της συριακής μεθορίου, με την τουρκική κυβέρνηση να τον συνδέει με ευρύτερα εμπορικά δίκτυα προς τον Περσικό Κόλπο και την Ευρώπη. Η λογική είναι ξεκάθαρη: στρατιωτική παρουσία, εμπορικές ροές, υποδομές και πολιτική επιρροή δημιουργούν μαζί στρατηγικό βάθος.
Αυτό ακριβώς ανησυχεί το Ισραήλ. Η ισραηλινή πλευρά δεν βλέπει μόνο την παρουσία τουρκικών στρατευμάτων. Βλέπει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας νέας στρατιωτικής και πολιτικής πραγματικότητας στη Συρία. Στις 14 Αυγούστου, λίγες ημέρες πριν από τα πλήγματα, ο επικεφαλής της Mossad και ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών συζήτησαν, σύμφωνα με πληροφορίες, την τουρκική στρατιωτική παρουσία, τις πωλήσεις όπλων και την παροχή drones.
Μέχρι σήμερα το Ισραήλ δεν έχει πλήξει διεθνώς αναγνωρισμένο τουρκικό έδαφος. Αυτό πρέπει να υπογραμμίζεται. Παράλληλα όμως καθιστά σαφές ότι θεωρεί ορισμένες εξελίξεις στη Συρία ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Και εδώ εισέρχονται Ελλάδα και Κύπρος.
Η γεωγραφία δεν επιτρέπει την πολυτέλεια της απόστασης. Κύπρος, Ισραήλ, Συρία, Λίβανος, Τουρκία και Ελλάδα αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου πλέον χώρου ασφάλειας, ενέργειας, εμπορίου και μεταφορών. Η Κύπρος βρίσκεται κυριολεκτικά στο κέντρο του. Η Ελλάδα βρίσκεται στη δυτική ευρωπαϊκή απόληξή του.
Για αυτό οι σχέσεις Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ πρέπει να περάσουν στο επόμενο επίπεδο. Όχι εναντίον κάποιου, αλλά υπέρ μιας συγκεκριμένης αρχιτεκτονικής ασφάλειας και συμφερόντων. Χρειάζεται βαθύτερος πολιτικός συντονισμός, κοινός σχεδιασμός για κρίσεις, αμυντική βιομηχανία, κυβερνοασφάλεια, πληροφορίες, ενέργεια, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, υποθαλάσσια καλώδια και προστασία κρίσιμων υποδομών.
Το ελληνικό στρατηγικό βάθος πρέπει όμως να προχωρήσει ακόμη περισσότερο: Αίγυπτος, Ιορδανία, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ και Ινδία. Από τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη μέχρι την Κύπρο, τη Χάιφα, τον Κόλπο και την Ινδία μπορεί να δημιουργηθεί ένα πλέγμα εμπορίου, ενέργειας, τεχνολογίας και ασφάλειας.
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα.
Η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει στρατηγικό βάθος μέσω Συρίας και ευρύτερης περιφερειακής παρουσίας. Το Ισραήλ αντιδρά επειδή θεωρεί ότι διακυβεύεται η δική του ασφάλεια. Ελλάδα και Κύπρος δεν μπορούν να περιμένουν να ολοκληρωθεί αυτή η ανακατανομή ισχύος για να αποφασίσουν μετά πώς θα τοποθετηθούν.
Πρέπει να δημιουργήσουν από τώρα τον δικό τους χώρο στρατηγικής επιρροής. Με συμμαχίες, επενδύσεις, υποδομές, αποτροπή και πολιτική πρωτοβουλία.
Διότι το στρατηγικό βάθος δεν καθορίζεται μόνο από τη γεωγραφία. Καθορίζεται από το πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν τα συμφέροντα, οι συνεργασίες και η επιρροή ενός κράτους.
