Για την κυβέρνηση ο ανασχηματισμός θεωρείται μια λύση. Στην πραγματικότητα δεν είναι. Λύση είναι η αλλαγή κυβέρνησης. Το παιχνίδι έχει χαθεί πολιτικά για τη ΝΔ και δικαίως. Μέσα σε πέντε χρόνια διαλύθηκε η οικονομία, κατέρρευσε η κοινωνία, χάθηκε η ασφάλεια, χάθηκε η μπάλα. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός αμφισβητείται μέσα στο κόμμα του μετά τις ευρωεκλογές και δεν έχει από πού να πιαστεί.

Δεν ειναι εύκολο κανείς να καταλάβει πώς μέσα σε πέντε χρόνια μια κυβέρνηση κατάφερε να διαλύσει τα πάντα. Η οικονομία έχει διαλυθεί, η παιδεία το ίδιο, για πρώτη φορά σε αυτή τη χώρα υπάρχει τοσο ένατονο αίσθημα ανασφάλειας ελλείψει αστυνομίας, οι μετανάστες που ήταν μέχρι πρίν απο λίγα χρόνια ενα αισιόδοξο μηνυμα πολυπολιτισμικότητας έχουν μετατραπεί σε εφιάλτη καθώς δεν υπάρχει μεταναστευτική πολιτική για να τους διαχειριστεί. Με λίγα λόγια δεν λειτουργεί τίποτα απολύτως. Πώς φτάσαμε ώς εδώ;

Η αδυναμία των ελλήνων πολιτικών να σκεφθούν με όρους ανοικτής οικονομίας οδηγεί τον εκάστοτε υπουργό οικονομικών στην επιβολή νέων φόρων εις βάρος των συνεπών πολιτών. Η κατάσταση αυτή διαιωνίζει τις αδικίες αλλά και την κακοδαιμονία της ελληνικής οικονομίας και δεν πρόκειται να αλλάξει αν πρώτα δεν αντιληφθεί ο πολιτικός κόσμος οτι η κατάργηση της δραχμής και η συμμετοχή μας στην ΟΝΕ απαιτούν άλλο τρόπο σκέψης στη χάραξη της οικονομικής πολιτικής και οπωσδήποτε άλλα μέτρα για την εξυγίανση της οικονομίας.

Η φοροεπιδρομή που ετοιμάζει ο υπουργός Οικονομίας κ. Παπαθανασίου είναι αυτή τη στιγμή αναπόφευκτη. Το έλλειμμα κινείται σε απαγορευτικά για την Ευρωπαϊκή Ενωση επίπεδα, εφόσον συνδυάζεται με τεράστιο χρέος και δυσανάλογα μεγάλο με το μέγεθος της οικονομίας εξωτερικό έλλειμμα. Συνεπώς το κράτος πρέπει επειγόντως να βρει χρήματα για να μην πτωχεύσει και θα τα βρει βάζοντας βαθιά το χέρι στην τσέπη των πολιτών.

Η ήττα της κυβέρνησης στις ευρωεκλογές δείχνει οτι οι πολίτες αποδοκιμάζουν την πολιτική της και θέλουν αλλαγή. Ώς είθισται, ο πρωθυπουργός είπε οτι το μήνυμα ελήφθη και οτι ... θα συνεχίσει. ’ρα δεν έλαβε το μήνυμα. Με 151 βουλευτές και 32% στις ευρωεκλογές, ο κ. Καραμανλής δεν μπορεί να κυβερνήσει. Όπως δεν μπορούσε ούτε όταν είχε άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και νωπή και ισχυρή εντολή απο το λαό. Και το 100% των ψηφοφόρων και των βουλευτών να είχε, δεν θα μπορούσε να κυβερνήσει διότι απλούστατα δεν ξέρει τι πρέπει να κάνει.

Ο Πρωθυπουργός περιέγραψε από τηλεοράσεως την «υπεύθυνη» πολιτική του για την οικονομία. Η πολιτική αυτή περιλαμβάνει τη δήλωσή του ότι δεν θα επιβάλει άλλους φόρους, αλλά, αν χρειαστεί, σε μερικούς μήνες θα επιβάλει. Περιλαμβάνει επίσης την απαρίθμηση των μέτρων τα οποία εξήγγειλε η κυβέρνηση για την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, για τη χορήγηση ρευστότητας στην αγορά, για την οικοδομή, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και του τουρισμού.

Η αντιμετώπιση της διεθνούς οικονομικής κρίσης από τους ηγέτες των ισχυρών οικονομιών είναι συμπτωματική και δεν εξυγιαίνει την παγκόσμια οικονομία. Η προσπάθεια κατευθύνθηκε στη διάσωση των χρηματιστηρίων. Κατά τα άλλα, η παγκόσμια οικονομία έχει αρχίσει να πλησιάζει επικίνδυνα στις συνθήκες του περασμένου καλοκαιριού που οδήγησαν στην κρίση.

Η κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα μεγάλα προβλήματα της οικονομίας. Είναι προφανές ότι ο φαύλος κύκλος των σκανδάλων, της ακυβερνησίας και της μικροπολιτικής δεν θα επιτρέψει τη λήψη κανενός σοβαρού μέτρου για την αντιμετώπιση της κρίσης. Υπό αυτές τις συνθήκες η επιλογή είναι μία: εμείς οι υπόλοιποι να βρούμε τη λύση. Πώς θα γίνει αυτό; Ηδη έχει ξεκινήσει. Ο πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς κ. Μιχάλης Σάλλας δημοσιοποίησε ένα πακέτο μέτρων που θεωρεί ότι θα λύσουν το πρόβλημα της ρευστότητας της αγοράς αλλά και του Δημοσίου και θα επαναφέρουν την οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης.

Τα μέτρα που πήραν οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες για να διασώσουν το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα και μέσω της επιβίωσής του να αποτρέψουν την ύφεση, προς το παρόν μάλλον επιπτώσεις είχαν. Ενώ ανακουφίζουν τα χρηματιστήρια, δεν διασώζουν την πραγματική οικονομία, δεν αποτρέπουν το κλείσιμο των επιχειρήσεων και τις απολύσεις και προκαλούν πληθωρισμό στις τιμές πρώτων υλών και τροφίμων.

O προσανατολισμός της ελληνικής οικονομίας προς το εξωτερικό είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης κυβέρνησης όσον αφορά τα οικονομικά. Η οικονομική πολιτική θα πρέπει να είναι εξωστρεφής και εντελώς διαφορετική από την καταστροφική πολιτική της κυβέρνησης Καραμανλή αλλά και από την - απαραίτητη τότε για την ένταξη στην ΟΝΕ, αλλά ακατάλληλη σήμερα- σταθεροποιητική των κυβερνήσεων Σημίτη.

Λόγω ανικανότητας η κυβέρνηση καταφεύγει διαρκώς στην εύκολη λύση, που κάθε άλλο παρά λύση είναι. Και μέσα στην απελπισία μας εμείς έχουμε αρχίσει να βλέπουμε λογική την εύκολη λύση χωρίς να σκεφθούμε τι ακριβώς υποστηρίζουμε. Ας δούμε μερικά παραδείγματα- όχι μόνο από την οικονομία. Και ας ξεκινήσουμε από την κατάργηση του ασύλου και τη μετακίνηση του Πολυτεχνείου- δηλαδή, της Αρχιτεκτονικής Σχολής, που είναι η μόνη που έχει παραμείνει στο κτίριο του Πολυτεχνείου- «κάπου αλλού».

Oχι, όχι, κύριε Στυλιανίδη. Δεν εννοούσαμε αυτό όταν λέγαμε ότι η κυβέρνηση πρέπει να γίνει πιο εξωστρεφής. Δεν εννοούσαμε ταξιδάκια πρώτη θέση, σουίτες στο Four Seasons, λουκούλλεια γεύματα και πολυτελή weekends στο Παρίσι. Δεν εννοούσαμε ότι πρέπει εμείς να ξοδεύουμε χρήματα στο εξωτερικό. Εννοούσαμε ότι οι ξένοι πρέπει να ξοδεύουν περισσότερα χρήματα στην Ελλάδα. Μάλλον δεν γίναμε σαφείς. Ας εξηγηθούμε, λοιπόν:

Υπάρχουν ενδείξεις ότι, επιτέλους, το 2009 τελειώνει η δεκαετία του '80. Σε διεθνές επίπεδο φυσικά. Στην Ελλάδα ελπίζουμε να τελειώσει η εποχή της Μεταπολίτευσης.

Η Σύνοδος των ηγετών των είκοσι πιο αναπτυγμένων χωρών του κόσμου έληξε με επιτυχία. Τουλάχιστον έτσι λένε οι συμμετέχοντες ηγέτες και έτσι εκτιμούν και τα χρηματιστήρια τα οποία εξεδήλωσαν την ικανοποίησή τους με ισχυρή άνοδο. Ποια είναι όμως η επιτυχία της συνόδου του G20; Αποφάσισαν να διαθέσουν 1,1 τρισ. δολάρια για τη στήριξη των οικονομιών. Ελάχιστα από αυτά (6 δισ. δολάρια μόνο) θα κατευθυνθούν στις πιο αδύναμες οικονομίες.

Είναι διατηρήσιμη η άνοδος των τιμών στο Χρηματιστήριο; Αυτό είναι το ερώτημα όλων όσοι επένδυσαν, αλλά και αυτών που δεν επένδυσαν και φοβούνται ότι έχασαν το τρένο της ανόδου. Ξεκινάμε λοιπόν με την παραδοχή ότι ουδείς γνωρίζει τι θα γίνει στα χρηματιστήρια, οπότε καμία ανάλυση δεν έχει αξία, ούτε αυτή που θα διαβάσετε στη συνέχεια. Για να μην κουράζεστε να διαβάσετε παρακάτω, διαβάστε το συμπέρασμα: Το χρηματιστήριο ή θα ανεβεί ή θα πέσει. Ακίνητο δεν πρόκειται να μείνει.

Η κυβέρνηση μελετά και άλλα μέτρα για να περιορίσει το έλλειμμα. Τα μέτρα που εξετάζει αφορούν την αύξηση όλων των φορολογικών συντελεστών και αυξήσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Οι σκέψεις αυτές έρχονται να ανατρέψουν την πολιτική της τελευταίας πενταετίας, η βάση της οποίας ήταν η μείωση των φορολογικών συντελεστών των επιχειρήσεων και των υψηλών εισοδημάτων.

Στην Ελλάδα, όπως αποδεικνύεται πλέον ξεκάθαρα, υπάρχει μόνο ένα οικονομικό μέτρο: η αύξηση των φόρων. Ανεξάρτητα από το ποιο είναι το πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί, η κυβέρνηση παίρνει πάντα το ίδιο μέτρο. Επιβάλλει νέους φόρους για να μαζέψει λεφτά. Και καθώς όλοι οι διεθνείς οργανισμοί λένε διαρκώς και σε όλες τις γλώσσες του κόσμου ότι για να ξεπεραστεί η κρίση πρέπει να αυξηθεί η κατανάλωση, άρα πρέπει να αυξηθεί το εισόδημα που διαθέτουν οι καταναλωτές, η ελληνική κυβέρνηση κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση και αυξάνει τους φόρους ενώ ταυτόχρονα παγώνει τους μισθούς. Ετσι αντί να αυξήσει το εισόδημα των καταναλωτών ώστε να καταναλώσουν περισσότερο, το περιορίζει. Και το κρίσιμο ερώτημα είναι: Πρόκειται περί τρελών; Ασφαλώς όχι.

Η απόφαση του Γιώργου Παπανδρέου να προσεγγίσει ξανά τον πρώην πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη μόνο θετικά μπορεί να σχολιαστεί. Και όσοι την κρίνουν αρνητικά μόνο μικροκομματικά και προσωπικά κίνητρα έχουν. Ο πρώην πρωθυπουργός προσέφερε πάρα πολλά στον τόπο και αυτό μπορεί εύκολα κανείς να το διαπιστώσει αν αναλογιστεί πώς ήταν η χώρα στο τέλος του 2004 όταν ανέλαβε την κυβέρνηση ο κ. Καραμανλής και πώς είναι τώρα. Αν το ΠαΣοΚ επανέλθει στην εξουσία δεν θα έχει περιθώρια. Δεν θα έχει περιθώρια λάθους, δεν θα έχει περιθώρια χρόνου, δεν θα έχει περιθώρια πειραματισμών. Η κατάσταση είναι απελπιστική τόσο στην οικονομία όσο και στη δημόσια διοίκηση. Δεν λειτουργεί τίποτε σε κανέναν τομέα και αυτό συνέβη διότι ο Καραμανλής επέλεξε να χρησιμοποιήσει- και συνεχίζει να χρησιμοποιεί- ανίκανους, με κομματικά ή φιλικά κριτήρια. Δυστυχώς είχε κακές παρέες και έτσι οι φίλοι και οι κουμπάροι του ανέλαβαν τη διοίκηση της χώρας και τη διέλυσαν. Ο κ. Παπανδρέου, εφόσον γίνει πρωθυπουργός, δεν πρέπει να κάνει το ίδιο λάθος. Πρέπει να χρησιμοποιήσει ό,τι καλύτερο διαθέτει ο πολιτικός του χώρος και ακόμη καλύτερα θα είναι να χρησιμοποιήσει όσους θεωρεί καλούς και από άλλα κόμματα της Αριστεράς, ακόμη και από τον χώρο της Δεξιάς. Διότι αυτό επιβάλλουν η κρισιμότητα της κατάστασης αλλά και η λογική της εποχής μας.

Η μετοχή της Citigroup κατρακύλησε την Παρασκευή σε τιμή χαμηλότερη από το 1 δολάριο. Το υψηλότερο σημείο της τους τελευταίους δώδεκα μήνες ήταν 27 δολάρια, ενώ το ιστορικό υψηλό ήταν 56 δολάρια το 2001. Οι μέτοχοι της τράπεζας έχουν προφανώς καταστραφεί, ενώ το αμερικανικό Δημόσιο έχει αποκτήσει το 36% των μετοχών της, καθώς την ενισχύει με κεφάλαια. Αυτό που φοβούνται οι μέτοχοι και πουλάνε τις μετοχές τους είναι ότι η τράπεζα θα χρειαστεί ακόμη περισσότερα κεφάλαια για να καλύψει τις διογκούμενες ζημιές της, και κατά συνέπεια το αμερικανικό Δημόσιο θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό εις βάρος των ιδιωτών μετόχων.

Η οικονομική ευημερία της Δύσης στηρίχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες στις τράπεζες και στα χρηματιστήρια. Οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζικών ιδρυμάτων, αλλά και οι μικρότεροι μέτοχοι και φυσικά τα διευθυντικά τους στελέχη απεκόμισαν τεράστιο πλούτο απο τους μετοχές τους. Η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά τους τελευταίους μήνες και αλλάζει διαρκώς προς το χειρότερο. Ας δούμε το παράδειγμα της citibank της μεγαλύτερης τράπεζας των ΗΠΑ.

O Ηράκλειτος είπε πόλεμος πατήρ πάντων. Κατ΄ αναλογίαν σήμερα μπορούμε να πούμε ότι μητέρα όλων είναι η οικονομική κρίση. Η σημερινή οικονομική κρίση είναι ό,τι σημαντικότερο συνέβη στην ιστορία της Δύσης τις τελευταίες δεκαετίες. Μπορεί σήμερα οι ευρωπαϊκές χώρες να υποφέρουν καθώς η κρίση εξελίσσεται αλλά ταυτόχρονα διαμορφώνονται συνθήκες μεγάλων αλλαγών.

Βρίσκομαι στη δυσάρεστη θέση να πρέπει να υπερασπιστώ την κυβερνητική πολιτική έναντι αυτού του αχαρακτήριστου ισπανού επιτρόπου, του Χοακίν Αλμούνια, που με τα μίζερα αγγλικά του τολμά να ζητεί δημοσίως από την Ελλάδα να πάρει μέτρα τώρα εν μέσω παγκόσμιας κρίσης για τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3%. Ο κ. Αλμούνια είναι η προσωποποίηση του κακού επιτρόπου, του ανθρώπου που δυσφημεί την εικόνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δυστυχώς ο Αλμούνια δεν αυτενεργεί, εκπροσωπεί ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αυτό αποδεικνύει ότι η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης βλέπει το δέντρο αντί να δει το δάσος. Εξηγούμαι: Ο έλληνας υπουργός Οικονομίας Γιάννης Παπαθανασίου υπέβαλε ένα πρόγραμμα περιορισμού των δαπανών και αύξησης των εσόδων για να αποφύγει η Ελλάδα την επιτήρηση από την ΕΕ. Το πρόγραμμα αυτό πράγματι, όπως υποστηρίζει ο κ. Αλμούνια, δεν είναι αξιόπιστο. Τα πραγματικά έσοδα του κράτους θα είναι λιγότερα και τα έξοδα θα είναι πολύ περισσότερα από αυτά που προβλέπει ο κ. Παπαθανασίου. Πράγματι το έλλειμμα μπορεί να αυξηθεί σημαντικά εφέτος. Η αύξηση των δαπανών οφείλεται στο γεγονός ότι έχουμε τις πάγιες δαπάνες και τις σπατάλες του Δημοσίου και ταυτόχρονα πληρώνουμε περισσότερα χρήματα για τόκους των δανείων μας. Οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να τονώσει όσο μπορεί την οικονομία για να μειώσει τις επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης. Και αυτό γίνεται με την αύξηση των δημοσίων δαπανών και μόνον. Τα έσοδα από την άλλη θα είναι μειωμένα διότι θα έχουμε περιορισμό της κατανάλωσης, άρα λιγότερος ΦΠΑ και των κερδών των επιχειρήσεων, άρα λιγότεροι φόροι στα ταμεία του Δημοσίου.

Oλα δείχνουν ότι η διεθνής κρίση μάλλον θα χειροτερέψει προτού υποχωρήσει. Κολοσσιαίες εταιρείες από όλους τους κλάδους της βιομηχανίας και των υπηρεσιών βρίσκονται στα όρια της πτώχευσης και ο ρυθμός των απολύσεων διεθνώς επιταχύνεται. Σταδιακά θα αρχίσουν να εντείνονται οι κοινωνικές αναταραχές, ενώ τα χρήματα που διοχετεύουν οι κυβερνήσεις στο τραπεζικό σύστημα μέσω των πακέτων στήριξης δεν έχουν αρχίσει ακόμη να φθάνουν στην υπόλοιπη οικονομία για να τονώσουν τη ζήτηση. Μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί η λύση σε διεθνές επίπεδο και η απαισιοδοξία κυριαρχεί.

«Βάλτε, βρε παιδιά, κανένα φράγκο, όχι για εμάς, αλλά για τη φουκαριάρα την Ολυμπιακή». Αυτό είπε η κυβέρνηση στους Έλληνες επιχειρηματίες μετά την παταγώδη αποτυχία του διαγωνισμού πώλησης της Ολυμπιακής. Έκρινε ότι ο διαγωνισμός για την πώληση της Ολυμπιακής έληξε άδοξα, αφού οι δύο προσφορές που υποβλήθηκαν ήταν ασύμφορες. Δηλαδή διαπίστωσε ότι κανένας επιχειρηματίας, Έλληνας ή ξένος, δεν δίνει φράγκο για την απόκτηση του εθνικού αερομεταφορέα.

Oι πολιτικοί και επιχειρηματικοί ηγέτες που συμμετέχουν στο Φόρουμ του Νταβός συμφωνούν σε δύο πράγματα: Οτι η κρίση δεν θα τελειώσει εύκολα και ότι χρειάζονται άλλα μέτρα. Και ενώ συμφωνούν, δεν έχουν βρει τη λύση. Αν επρόκειτο για μια απλή λύση, όλοι θα την ήξεραν. Τέτοια λύση, όμως, για αυτή την κρίση δεν υπάρχει. Η λύση θα είναι ανορθόδοξη. Στην οικονομική επιστήμη το τύπωμα χρήματος είναι κατακριτέο.