Από αυτή τη βάση, ο Εμανουέλ Μακρόν μίλησε τη Δευτέρα (2/3) για το μέλλον της γαλλικής αποτροπής. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η Γαλλία σκοπεύει να ενισχύσει τον πυρηνικό της στόλο, να διατηρήσει τον αποκλειστικό έλεγχο της απόφασης χρήσης πυρηνικών όπλων και να ξεκινήσει διάλογο με επτά ευρωπαϊκά κράτη για την πιθανή επέκταση της γαλλικής «πυρηνικής ασπίδας».
Οι χώρες που αναφέρθηκαν είναι η Γερμανία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Δανία, η Πολωνία, η Σουηδία και η Ελλάδα. Η συζήτηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προβληματισμού στην Ευρώπη για τη μακροπρόθεσμη αξιοπιστία της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας.
Σημειώνεται ότι το ενδεχόμενο κάλυψης της Ελλάδας από μια διευρυμένη γαλλική πυρηνική αποτροπή δεν έχει, μέχρι στιγμής, αποτελέσει αντικείμενο συστηματικής συζήτησης στον ελληνικό δημόσιο διάλογο.
Σε επίπεδο κοινοβουλευτικών κομμάτων, η Νέα Αριστερά εξέδωσε ανακοίνωση την Τετάρτη (4/3), με την οποία απορρίπτει τα γαλλικά σχέδια. Στην τοποθέτησή της κάνει λόγο για επιλογές με «ιμπεριαλιστικά χαρακτηριστικά» και εκφράζει την αντίθεσή της σε μια περαιτέρω πυρηνικοποίηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Σήμερα, αμερικανικά πυρηνικά όπλα παραμένουν ανεπτυγμένα σε ευρωπαϊκό έδαφος – μεταξύ άλλων στο Βέλγιο, τη Γερμανία και την Ιταλία – στο πλαίσιο των ρυθμίσεων του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική στάση των ΗΠΑ οδηγεί ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να εξετάζουν εναλλακτικά ή συμπληρωματικά σχήματα αποτροπής.
Ο Μακρόν φέρεται να εξετάζει την ενίσχυση του γαλλικού πυρηνικού δόγματος μέσω στενότερης συνεργασίας με ευρωπαϊκές χώρες, ενδεχομένως με κοινές ασκήσεις ή και με ανάπτυξη μέρους των γαλλικών δυνατοτήτων εκτός γαλλικού εδάφους. Ωστόσο, έχει ξεκαθαρίσει ότι η απόφαση για χρήση θα παραμείνει αποκλειστικά γαλλική αρμοδιότητα.
Σημειώνεται πάντως ότι ο Μακρόν πλησιάζει προς το τέλος της θητείας του. Ως εκ τούτου, είναι αμφίβολο αν το φιλόδοξο εγχείρημά του βρει συνέχεια. Η γαλλική ακροδεξιά, που αναμένεται να επικρατήσει στις εκλογές, δηλώνει μέχρι στιγμής επιφυλακτική σε αυτούς τους σχεδιασμούς.
Οι πέντε επίσημες πυρηνικές δυνάμεις, ως μόνιμα μέλη του Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Κίνα.
Εκτός αυτών, πυρηνικά διαθέτουν επίσης το Ισραήλ (χωρίς επίσημη επιβεβαίωση), η Ινδία, το Πακιστάν και η Βόρεια Κορέα.
Η Ρωσία εκτιμάται ότι διαθέτει σήμερα το μεγαλύτερο αριθμό πυρηνικών κεφαλών παγκοσμίως, ενώ ακολουθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρούν μικρότερα, αλλά επιχειρησιακά αξιόπιστα οπλοστάσια.
Την ίδια στιγμή, η αποδυνάμωση μηχανισμών ελέγχου εξοπλισμών, όπως η συμφωνία New START, η οποία έληξε πριν λίγες εβδομάδες, και η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία ενισχύουν τις ανησυχίες για μια νέα περίοδο πυρηνικού ανταγωνισμού.
Η γαλλική πρωτοβουλία δεν συνιστά δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής πυρηνικής δύναμης. Πρόκειται, σε αυτή τη φάση, για πολιτική και στρατηγική διεύρυνση της γαλλικής αποτροπής προς εταίρους που αναζητούν πρόσθετες εγγυήσεις ασφάλειας.
Το βασικό ερώτημα παραμένει αν και με ποιους όρους οι ευρωπαϊκές χώρες θα θελήσουν να ενταχθούν σε ένα τέτοιο σχήμα — και πώς αυτό θα συνδυαστεί με τις υφιστάμενες δομές του ΝΑΤΟ.
