Αρχικά, η Ρωσία καταδίκασε τις ενέργειες των ΗΠΑ στο Ιράν εντός του Σαββατοκύριακου, με τον συνήθη ύποπτο Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Ο αντιπρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας υποστήριξε ότι οι διαπραγματεύσεις του Τραμπ ήταν προσχηματικές, αποκαλώντας τον πλανητάρχη ειρωνικά «ειρηνοποιό».
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών έκανε λόγο για «πράξεις επιθετικότητας» που παραβιάζουν τον Χάρτη του ΟΗΕ και αποσταθεροποιούν ολόκληρη την περιοχή. Ωστόσο, ούτε το Κρεμλίνο ούτε ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν προχώρησαν σε δημόσια τοποθέτηση, γεγονός που ερμηνεύεται ως ένδειξη προσεκτικής στάσης εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία. Ο Πούτιν περιορίστηκε σε μια επιστολή στον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν, στην οποία ανέφερε:
«Παρακαλώ δεχθείτε τα βαθιά μου συλλυπητήρια για τον φόνο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, του σαγίντ Αλί Χαμενεΐ, και μελών της οικογένειάς του, ο οποίος διαπράχθηκε κατά κυνική παραβίαση όλων των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς δικαίου».
Πώς εξηγείται η προσεκτική στάση της Μόσχας;
Η συγκρατημένη στάση της Μόσχας σχετίζεται με το γεγονός ότι το ιρανικό καθεστώς θεωρείται πλέον σημαντικά αποδυναμωμένο μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του Ιανουαρίου, στις οποίες υπολογίζεται ότι έχασαν τη ζωή τους 30.000 άνθρωποι. Επιπλέον, η ανάπτυξη πυρηνικού προγράμματος από μια χώρα-γείτονα δεν ευθυγραμμίζεται με τα ρωσικά συμφέροντα. Παρόλα αυτά, μία αμερικανική παρουσία στο Ιράν, που θεωρείται σύμμαχος για τη Μόσχα, θα ήταν ένα σημαντικό πλήγμα για το γεωπολιτικό προφίλ της Ρωσίας. Η πτώση του καθεστώτος των Μουλάδων, στην οποία στοχεύουν οι ΗΠΑ, θα ισοδυναμούσε με την απώλεια ενός ακόμη συμμάχου στην περιοχή, μετά την εκδίωξη του Χαφέζ Αλ Άσαντ από τη Συρία στα τέλη του 2024.
Τι κερδίζει η Ρωσία από την κρίση;
Από την άλλη, προτεραιότητα του Πούτιν παραμένει το ουκρανικό μέτωπο και σε αυτό δεν αναμένεται να υπάρξουν άμεσες επιπτώσεις από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν συνέδραμε μεν με παροχή drones τον ρωσικό στρατό, όμως η Μόσχα παράγει πλέον μόνη της τις περισσότερες συσκευές, με αποτέλεσμα να μειώνεται η εξάρτηση από την Τεχεράνη. Εκτός αυτού, η ραγδαία αύξηση των τιμών πετρελαίου, λόγω του «μπλόκου» στο Στενό του Ορμούζ, ευνοεί τη Ρωσία, καθώς με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η ζήτηση των δικών της αποθεμάτων, γεγονός που ωθεί ανοδικά τις τιμές.
Κερδισμένη ή χαμένη η Ουκρανία;
Από την ουκρανική πλευρά, από την άλλη, υπάρχει η ανησυχία ότι η στροφή του Τραμπ στο Ιράν θα μπορούσε να βλάψει την αμυντική προσπάθεια του Κιέβου. Ο Τραμπ εξακολουθεί να πιέζει τον Ουκρανό ομόλογό του για άμεση κατάπαυση πυρός, παραδίδοντας στους Ρώσους ολόκληρο το Ντονμπάς, κάτι που είναι κόκκινη γραμμή για τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι ο Ουκρανός πρόεδρος έχει μια άτυπη διορία μέχρι το τέλος της άνοιξης για επίτευξη μιας διπλωματικής διευθέτησης. Έπειτα ο πλανητάρχης θα είναι απασχολημένος με τις ενδιάμεσες εκλογές.
Μια άμεση επίπτωση των τελευταίων εξελίξεων, την οποία ανέδειξε ο Ζελένσκι, είναι η πιθανότητα εξάντλησης των αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων που είναι κρίσιμα για την άμυνα της Ουκρανίας. Οι αμερικανικής κατασκευής αναχαιτιστικοί πύραυλοι Patriot θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την κατάρριψη ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων και αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για την Ουκρανία στην τετραετή άμυνά της απέναντι στις ρωσικές δυνάμεις. Η εξάντληση των Patriot λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή θα άφηνε την Ουκρανία έκθετη σε νέες ρωσικές επιθέσεις από αέρα. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συμμερίζονται αυτήν την ανησυχία.
Πώς επηρεάζονται οι σχέσεις Κρεμλίνου-Λευκού Οίκου;
Συνεπώς, από τη στιγμή που η προσοχή του Τραμπ στρέφεται πλέον στη Μέση Ανατολή, θολώνει το τοπίο αναφορικά με το μέλλον της Ουκρανίας και τις προσπάθειες για επίτευξη εκεχειρίας με τη Ρωσία. Η Μόσχα κερδίζει προσωρινά σε ρευστό, ενώ η Ουκρανία ενδέχεται να στερηθεί κρίσιμα συστήματα άμυνας. Όσον αφορά τις σχέσεις Τραμπ-Πούτιν, ο Ρώσος πρόεδρος δεν καλοβλέπει προφανώς την επέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράν, ωστόσο δεν προτίθεται για την ώρα να έρθει σε ρήξη μαζί τους. Διότι σε αυτήν την περίπτωση δεν θα αποκλειόταν μια στροφή της στάσης του Λευκού Οίκου υπέρ του Κιέβου.
