Ο νέος Διευθυντής Εθνικών Πληροφοριών διαδέχεται τον Μπιλ Πούλτε (Bill Pulte), έναν συγκρουσιακό και αμφιλεγόμενο επιχειρηματία στον τομέα της στέγασης, χωρίς εμπειρία σε θέματα εθνικής ασφάλειας, τον οποίο ο Τραμπ είχε τοποθετήσει ως υπηρεσιακό διευθυντή για θητεία 40 ημερών.
Οι χειρότεροι φόβοι των επικριτών του Πούλτε —ότι θα χρησιμοποιούσε την πρόσβασή του σε διαβαθμισμένες πληροφορίες για να διώξει τους πολιτικούς αντιπάλους του προέδρου, φόβοι που αρκετοί γερουσιαστές ανέφεραν ως λόγο για την ταχεία επικύρωση του Κλέιτον— δεν επιβεβαιώθηκαν. Ο Πούλτε, ωστόσο, επιτάχυνε τις σημαντικές περικοπές προσωπικού που είχε διατάξει ο Τραμπ και οι επικριτές του υποστήριξαν ότι αυτές θα αποδυνάμωναν σοβαρά την κοινότητα πληροφοριών. Παρ' όλα αυτά, υπάρχει ευρεία διακομματική συμφωνία ότι το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών (ODNI) είχε διογκωθεί υπερβολικά. Μάλιστα, ορισμένοι συνεργάτες των Ρεπουμπλικανών στη Επιτροπή Πληροφοριών της Γερουσίας, οι οποίοι αρχικά είχαν εκφράσει ανησυχίες για τον διορισμό και την έλλειψη εμπειρίας του Πούλτε, δήλωσαν αργότερα ότι έμειναν ικανοποιημένοι από τις προσπάθειές του να περιορίσει αυτή τη γραφειοκρατική διόγκωση.
Ο Κλέιτον, του οποίου η νομική σταδιοδρομία επικεντρώθηκε στο εταιρικό δίκαιο πριν υπηρετήσει ως ομοσπονδιακός εισαγγελέας επί προεδρίας Τραμπ, καλείται τώρα να χαράξει πορεία για έναν οργανισμό που αντιμετώπιζε δυσκολίες στην εκπλήρωση της αποστολής του ακόμη και πριν ο Ντόναλντ Τραμπ και οι σύμμαχοί του τον καταστήσουν βασικό στόχο της εκστρατείας τους κατά του λεγόμενου «Βαθέος Κράτους».
Αυτό που θεωρείται πιθανότερο, σύμφωνα με νυν και πρώην αξιωματούχους, είναι ότι ο Κλέιτον θα επιβλέψει ουσιαστικά τη σταδιακή απαξίωση του οργανισμού.
«Δεν επανεξέτασαν πραγματικά τον ρόλο και τις αρμοδιότητές του· απλώς απέλυσαν κόσμο», δήλωσε ο Μάικ Κέισι (Mike Casey), πρώην διευθυντής του γραφείου αντικατασκοπείας του ODNI και πρώην διευθυντής προσωπικού των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Πληροφοριών της Γερουσίας. Όπως είπε, το ODNI «βυθίζεται αργά αλλά σταθερά».
Το ODNI δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με τις αλλαγές που έγιναν στο γραφείο κατά τη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ. Η CIA αρνήθηκε επίσης να σχολιάσει.
Ο Κλέιτον διαθέτει περιορισμένη τυπική εμπειρία στον χώρο των πληροφοριών, αν και έχει ασχοληθεί με συναφή ζητήματα ήδη από την αρχή της δεύτερης θητείας του Τραμπ ως ομοσπονδιακός εισαγγελέας της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης, η οποία χειρίζεται μεγάλο αριθμό υποθέσεων τρομοκρατίας. Παράλληλα, ο ρόλος του κορυφαίου συμβούλου πληροφοριών του προέδρου φαίνεται να καλύπτεται ήδη στην πράξη από τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ (John Ratcliffe).
Ο Ράτκλιφ —ο οποίος πρότεινε τον Κλέιτον για τη θέση και συνέβαλε στη διαμόρφωση της θητείας του Πούλτε, αναχαιτίζοντας ορισμένες πιθανώς πιο ακραίες ενέργειες, σύμφωνα με πηγές— αναμένεται να διατηρήσει τον ρόλο του ως η κυρίαρχη φωνή της κυβέρνησης σε θέματα πληροφοριών.
Κατά τη διάρκεια διαφωνίας την περασμένη εβδομάδα σχετικά με τη δημοσιοποίηση διαβαθμισμένων εγγράφων που αφορούσαν ξένη παρέμβαση στις εκλογές του 2020, ο Πούλτε και ο Ράτκλιφ είχαν έντονη αντιπαράθεση για το εύρος των διαγραφών (redactions) στα έγγραφα που σχεδίαζε να δώσει στη δημοσιότητα ο Λευκός Οίκος, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που γνωρίζουν το περιστατικό. Ο Πούλτε υποστήριζε ότι έπρεπε να δημοσιοποιηθεί μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου. Και οι δύο ύψωσαν τους τόνους της φωνής τους, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Τελικά, όμως, ο Πούλτε υποχώρησε και άρχισε εμφανώς να παραχωρεί τον πρώτο λόγο στον Ράτκλιφ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Το επεισόδιο αυτό ανέδειξε την ισχύ του διευθυντή της CIA, αλλά και τη σχετικά περιορισμένη εξουσία του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών (DNI).
«Δεν είμαι απολύτως βέβαιος γιατί ο Κλέιτον δέχτηκε αυτή τη θέση, ειλικρινά», δήλωσε ο Κέισι. «Ήταν ομοσπονδιακός εισαγγελέας στη Νότια Περιφέρεια της Νέας Υόρκης. Το ODNI είναι πιθανότατα πλέον μικρότερο από εκείνη την εισαγγελία, έχει λιγότερο ουσιαστικό έργο και η κυβέρνηση βασίζεται σε αυτό πολύ λιγότερο απ' ό,τι στο παρελθόν.»
Ερωτηθείς σχετικά με το περιστατικό, ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ντέιβις Ίνγκλ (Davis Ingle) δήλωσε:
«Ο Μπιλ Πούλτε είναι πατριώτης και έκανε εξαιρετική δουλειά εφαρμόζοντας την ατζέντα του Προέδρου ως υπηρεσιακός Διευθυντής Εθνικών Πληροφοριών. Οι προσπάθειες των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης να καλλιεργήσουν την εικόνα εσωτερικών διαιρέσεων αποτελούν αντιπερισπασμό και δεν θα πετύχουν. Ως μόνιμος Διευθυντής Εθνικών Πληροφοριών, ο Τζέι Κλέιτον θα παρέχει έγκαιρες, ανεξάρτητες και αξιόπιστες πληροφορίες, τις οποίες χρειάζεται το έθνος μας για να διατηρεί τους Αμερικανούς ασφαλείς.»