Η Ελλάδα καθυστέρησε επικίνδυνα να αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό με την έγκαιρη εφαρμογή των ευρωπαϊκών και διεθνών συνθηκών θεμελιωδών δικαιωμάτων αλλά και των ανθρωπιστικών και δημοκρατικών αρχών. Αντίθετα έχει επανειλημμένα κατηγορηθεί από διεθνείς οργανισμούς ότι δεν εφαρμόζει τους διεθνείς κανόνες/συμβάσεις/αρχές/δίκαιο, ότι συμπεριφέρεται με τρόπο ξενοφοβικό, ενίοτε ρατσιστικό απέναντι στους μετανάστες.

Από την άλλη μεριά, η χώρα εμφανίζεται ως «ξέφραγο αμπέλι» στην παράνομη, λαθραία μετανάστευση. Βεβαίως η αποτελεσματική αστυνόμευση και ο έλεγχος των ελληνικών (κυρίως θαλάσσιων) συνόρων με την έκταση και περιπλοκότητά τους δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Ανάλογα προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι άλλες μεσογειακές χώρες (Ιταλία, Μάλτα, Ισπανία). Και βεβαίως δεν μπορεί να υπάρξει ανοχή στην παράνομη μετανάστευση, ούτε ανοχή σε εγκληματικές ή παραβατικές συμπεριφορές.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), το θέμα μετανάστευση και παράνομη μετανάστευση ανέρχεται στην agenda αν και, όπως σε αρκετές άλλες περιπτώσεις, οι χώρεςμέλη είναι διχασμένες ως προς την αντιμετώπισή του και τον βαθμό που θα πρέπει να «εξευρωπαϊσθεί», πράγμα που αντανακλάται και στις γενικόλογες διατυπώσεις του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ωστόσο, η ανάπτυξη ολοκληρωμένης πολιτικής για τη μετανάστευση είναι επιτακτική. Μία από τις προτεραιότητες της σουηδικής προεδρίας (αναλαμβάνει από την 1η Ιουλίου) θα είναι η κατάρτιση του «Προγράμματος της Στοκχόλμης», όπως αποκαλείται, στον «Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης».

Κύριο μέρος του προγράμματος αυτού θα (πρέπει να) είναι το θέμα μετανάστευση/λαθρομετανάστευση. Τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης «ανήκουν» σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. και επομένως όλες έχουν ευθύνη για τη φύλαξη και προστασία τους.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Τα Νέα