Αυτό ακριβώς έγινε στην Ουκρανία, όπου ο Ίλον Μασκ αποφάσισε να μειώσει τις επιδόσεις του Starlink στην περιοχή και έκοψε την ταχύτητα των αμυντικών όπλων του Κιέβου, αλλά και των drones που στόχευαν ρωσικές υποδομές.
Ο ίδιος ο Μασκ αρνήθηκε αρχικά πως το έπραξε, αλλά ο Λευκός Οίκος έκανε σαφές πως οι δυσλειτουργίες του Starlink στην Ουκρανία έγιναν από προσωπικές ενέργειες του επιχειρηματία, κάτι που τελικά παραδέχθηκε και ο ίδιος.
Κορυφαία ΜΜΕ όπως οι New York Times έδωσαν έμφαση στο γεγονός, τονίζοντας ότι ο Μασκ έχει πλέον αποκτήσει ισχύ ανάλογη με αυτή ενός «κράτους», καθώς οι αποφάσεις του μπορούν να αλλάξουν την τροπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο πεδίο της μάχης.
Οι υποστηρικτές του Μασκ υποστηρίζουν πως το Starlink σχεδιάστηκε για πολιτική χρήση (εκπαίδευση, νοσοκομεία, επικοινωνίες πολιτών) και όχι για να διευκολύνει επιθετικές στρατιωτικές ενέργειες. Ακόμη κι έτσι, όμως, το γεγονός ότι ένας επιχειρηματίας μπορεί με μία μονομερή απόφαση να ανατρέψει τα σχέδια μίας χώρας σε πόλεμο ή να αποδυναμώσει την άμυνά της ενώ δέχεται εισβολή, είναι πρωτάκουστο.
Ο Μασκ διαφωνούσε με τις επιθέσεις της Ουκρανίας στις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας και αποφάσισε να παρέμβει. Μόνο που δεν έχει κανένα θεσμικό ρόλο και φυσικά δεν λογοδοτεί στους πολίτες. Ένας μεγιστάνας λογοδοτεί κυρίως στους μετόχους του και είναι εξωφρενικό να μπορεί να ορίζει τις τύχες ενός πολέμου.
Φαίνεται, όμως, πως από εδώ και στο εξής θα συμβαίνει. Ζούμε την ανάδυση μιας ιδιωτικής εξουσίας που μπορεί να επηρεάζει πολέμους χωρίς να λογοδοτεί στους πολίτες. Έχουμε πλέον και «Ιδιωτική Εξωτερική Πολιτική»!
Οι ιδιωτικές εταιρείες τεχνολογίας και διαστήματος, βλέπετε, καινοτομούν πολύ πιο γρήγορα από τους κρατικούς μηχανισμούς, με αποτέλεσμα τα κράτη να νοικιάζουν ή να εξαρτώνται από ιδιωτικές λύσεις.
Οι ένοπλες δυνάμεις σχεδόν όλων των κρατών αλλά και συμμαχίες (όπως το ΝΑΤΟ) βασίζονται πλέον σε υποδομές που ανήκουν αποκλειστικά σε ιδιωτικές εταιρείες.
Όπως είναι φυσικό, οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν αντιληφθεί το πρόβλημα και προωθούνται ήδη σχετικές λύσεις. Για παράδειγμα, το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ προχώρησε σε ειδικά συμβόλαια (όπως το πρόγραμμα Starshield), ώστε η στρατιωτική χρήση των δορυφόρων να περάσει υπό τον πλήρη επιχειρησιακό έλεγχο του αμερικανικού στρατού και να μην μπορεί ο Μασκ να «κατεβάσει τον διακόπτη».
Στη δική μας γειτονιά, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτάχυνε τα δικά της προγράμματα για αυτόνομες δορυφορικές συστοιχίες (όπως το σύστημα IRIS²), ώστε να μη βασίζεται σε αμερικανικούς ιδιωτικούς κολοσσούς για κρίσιμες υποδομές.
Και πάλι, βέβαια, η πλήρης απεξάρτηση από τους ιδιώτες είναι εξαιρετικά δύσκολη και φυσικά η περίπτωση του Μασκ δεν είναι μεμονωμένη. Απλώς αυτός είναι ο πιο απρόβλεπτος και πιο παρεμβατικός από τους ιδιοκτήτες τεχνολογικών κολοσσών που παίζουν ήδη κομβικό ρόλο στα συστήματων των ενόπλων δυνάμεων.
Υπάρχουν, όμως, κι άλλοι που φυσικά μπορούν να γίνουν ακόμα πιο επιδραστικοί μέσω των νέων λύσεων που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη. Ορισμένες χαρακτηριστικές περιπτώσεις:
Microsoft & Cyber Warfare στην Ουκρανία:
Όταν ξεκίνησε η εισβολή της Ρωσίας, η Microsoft εντόπισε και απέκρουσε εκατοντάδες ρωσικές κυβερνοεπιθέσεις στις υποδομές της Ουκρανίας πριν καν αντιληφθούν την απειλή οι στρατιωτικές υπηρεσίες των ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ. Η εταιρεία μετέφερε ολόκληρα τα κυβερνητικά δεδομένα της Ουκρανίας στο δικό της «cloud» για να τα διασώσει.
Palantir & Τεχνητή Νοημοσύνη:
Η Palantir Technologies παρέχει στην Ουκρανία λογισμικό Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) που αναλύει δορυφορικές εικόνες, δεδομένα από drones και πληροφορίες πεδίου, υποδεικνύοντας στον ουκρανικό στρατό με ακρίβεια τους εχθρικούς στόχους για χτύπημα.
Maxar & Planet Labs (Δορυφορική Κατασκοπεία):
Πριν από λίγα χρόνια, η δορυφορική παρακολούθηση ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μυστικών υπηρεσιών (CIA, KGB). Σήμερα, ιδιωτικές εταιρείες δορυφόρων παρέχουν εικόνες υψηλής ανάλυσης σε πραγματικό χρόνο όχι μόνο σε στρατούς, αλλά και στα ΜΜΕ και στο ευρύ κοινό, αποκαλύπτοντας μετακινήσεις στρατευμάτων.
Στα παραπάνω συμπληρώστε και τους ιδιωτικούς στρατούς που έρχονται. Υπάρχουν ήδη στην πρώτη τους μορφή (όπως πχ η ομάδα Βάγκνερ που δουλεύει για τον Πούτιν), αλλά σύντομα έρχονται και οι στρατοί με τα ρομπότ που ετοιμάζουν οι τεχνολογικοί κολοσσοί στις ΗΠΑ αλλά φυσικά και στην Κίνα...
