Το έργο, γνωστό ως Great Sea Interconnector (GSI), προβλέπει την κατασκευή υποθαλάσσιου καλωδίου συνεχούς ρεύματος, το οποίο θα συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο. Φορέας υλοποίησης είναι η εταιρεία ειδικού σκοπού Great Sea Interconnector, θυγατρική του ΑΔΜΗΕ, η οποία συστάθηκε τον Ιανουάριο του 2024. Η διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου αποτελεί το πρώτο σκέλος ενός ευρύτερου σχεδιασμού, με στόχο την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου, του τελευταίου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν είναι συνδεδεμένο με το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.
Τότε, το ιταλικό ερευνητικό πλοίο «Ievoli Relume», το οποίο πραγματοποιούσε εργασίες για λογαριασμό του ΑΔΜΗΕ, βρέθηκε αντιμέτωπο με την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κάσου και Καρπάθου. Η Άγκυρα προέβαλε αξιώσεις επί της συγκεκριμένης περιοχής, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες έπρεπε να πραγματοποιηθούν κατόπιν ενημέρωσης και άδειας των τουρκικών αρχών. Η ελληνική πλευρά απέρριψε τις τουρκικές διεκδικήσεις, ενώ ακολούθησαν διπλωματικές επαφές μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας για την αποκλιμάκωση της έντασης.
Η άφιξη του «Abeille Marengo» και οι νέες έρευνες
Στο πλαίσιο της προσπάθειας επανεκκίνησης των εργασιών, το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» απέπλευσε από τη Νάπολη στις 23 Οκτωβρίου και κατέπλευσε στο λιμάνι του Ηρακλείου στις 27 Οκτωβρίου, όπου παρέμεινε εν αναμονή των απαραίτητων εγκρίσεων και της έκδοσης της σχετικής NAVTEX.
Η σημερινή αναγγελία, με ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου έως τις 6 Μαρτίου 2027, ανοίγει πλέον τον δρόμο για την έναρξη των ερευνών. Παράλληλα, η υποχρέωση των πλοίων να διατηρούν απόσταση δύο ναυτικών μιλίων από την περιοχή των εργασιών αποσκοπεί στην ασφαλή διεξαγωγή τους.
Η επανέναρξη των ερευνών αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία και πέρα από το τεχνικό σκέλος του έργου, καθώς θα αποτελέσει και ένα νέο τεστ για τη διαχείριση των γεωπολιτικών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, με φόντο τις τουρκικές αξιώσεις στην περιοχή και το προηγούμενο του 2024.



