Τα μαχαιρώματα κατά πρώην συντρόφων
Η μέχρι στιγμής δημόσια συζήτηση έχει επικεντρωθεί αποκλειστικά στο παρελθόν και κατά κύριο λόγο στην περιβόητη διαπραγμάτευση του πρώτου εξαμήνου του 2015. Ο Τσίπρας δεν φαίνεται να δηλώνει κάποιου είδους μετάνοια για την τακτική που ακολούθησε και εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι το δημοψήφισμα ήταν μονόδρομος. Αστοχίες επιρρίπτει σε μεγάλο βαθμό σε υπουργούς και στελέχη του: παρουσιάζει τον πρώην Υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη και την πρώην Πρόεδρο της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου ως μη συνεργάσιμους και τον Παναγιώτη Λαφαζάνη, τότε Υπουργό Ενέργειας, ως έναν άνθρωπο που αρνείται να συνειδητοποιήσει την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Για την περίοδο της «ομαλής» του διακυβέρνησης αφήνει αιχμές κατά του πρώην Υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου και της Ομπρέλας, ενώ επιρρίπτει στο άλλοτε alter ego του Νίκο Παππά λάθος χειρισμούς στο ζήτημα των τηλεοπτικών αδειών. Κατηγορεί επίσης τον Παύλο Πολάκη για τη στάση του κατά τη διάρκεια της πανδημικής κρίσης και τις δημόσιες «εκρήξεις» του, θεωρώντας πως έπληξε τη δημόσια εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Στέφανος Κασσελάκης παρουσιάζεται ως πολιτικά αφελής.
Όπως είχε προβλέψει ο Αλέξης Τσίπρας, έφαγε αρκετό… «ξύλο». Η Κωνσταντοπούλου τον χαρακτήρισε προδότη, ο Βαρουφάκης ανέφερε πως τον είχε ενημερώσει για τις ιδέες του καιρό πριν τοποθετηθεί στο Υπουργείο Οικονομικών και ο Κασσελάκης τον κατηγόρησε για ομοφοβία. Ο Πάνος Σκουρλέτης σχολίασε ότι η συντριβή του 2023 δεν οφείλεται στην Ομπρέλα, θεωρώντας ανεπαρκή την εξήγηση που δίνει ο Τσίπρας και ο Πολάκης έκανε λόγο για ψέματα. Αναμενόμενη ήταν επίσης η οργισμένη αντίδραση του Παναγιώτη Λαφαζάνη, που ισχυρίστηκε ότι η Νέα Δημοκρατία τον σέβεται περισσότερο απ’ ό,τι οι πρώην σύντροφοί του.
Το παράδοξο στην υπόθεση ήταν ότι η Νέα Δημοκρατία χρειάστηκε να ασχοληθεί ελάχιστα με το βιβλίο, καθώς άφησε τους άλλοτε συντρόφους να «σφαχτούν» μεταξύ τους. Φρόντισαν ωστόσο να αναδείξουν την ατυχή αναφορά του Τσίπρα – που διέφυγε προφανώς σε όσους επεξεργάστηκαν το σχετικό απόσπασμα – στη Ρίγα ως πρωτεύουσα της Εσθονίας.
Η συμπάθεια στον Καμμένο
Αρκετές αναφορές του πρώην πρωθυπουργού χρήζουν συζήτησης. Αξίζει ωστόσο, σε πρώτη φάση, να αναδειχθούν δύο σημεία. Το πρώτο είναι η άνεση με την οποία αναφέρεται στη σύμπραξη με τους ακροδεξιούς Ανεξάρτητους Έλληνες του Πάνου Καμμένου, η οποία ουσιαστικά ακύρωσε την «Πρώτη φορά Αριστερά». Ο Τσίπρας θεωρεί σε γενικές γραμμές έντιμη τη συνεργασία με τους ΑΝΕΛ και αποφεύγει την έκθεση του Καμμένου, σε αντίθεση με αριστερούς συνοδοιπόρους του. Εκφράζει μάλιστα την έκπληξή του για τον εκνευρισμό που προκάλεσε η συγκεκριμένη αναφορά στους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές στους οποίους αναζητούσε στήριξη. Πειστική απάντηση στο πώς επέστρεψε σε ένα ακροδεξιό μόρφωμα που προωθούσε αντιευρωπαϊσμό και αναχρονιστικές συνωμοσιολογίες να διατελέσει για σχεδόν τέσσερα χρόνια ρυθμιστικό παράγοντα της χώρας δεν δίνεται. Η αναφορά στον Σταύρο Θεοδωράκη, άλλοτε πρόεδρο του Ποταμιού, που προτίμησε να ανέβει τις σκάλες στην Κουμουνδούρου από το να πάρει το ασανσέρ, είναι επίσης μάλλον ατυχής. Ο ίδιος ο Καμμένος πάντως φάνηκε ευχαριστημένος με τον τρόπο που προβλήθηκε.
Η απορία με την άρνηση της Αχτσιόγλου να «αυτοκτονήσει» πολιτικά
Επιπλέον, στο επίκεντρο της κριτικής του πρώην πρωθυπουργού – αν και σε πιο ήπιους τόνους – βρίσκονται οι Έφη Αχτσιόγλου και Αλέξης Χαρίτσης. Υπογραμμίζει πως δεν κατανοεί την άρνηση της Αχτσιόγλου να ηγηθεί του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Ιουνίου του 2023, υποσχόμενος μάλιστα ότι θα τη στηρίξει. Η συγκεκριμένη οπτική προκαλεί εντύπωση, καθώς η πρόταση ισοδυναμούσε ουσιαστικά με την πολιτική αυτοκτονία της πρώην Υπουργού Εργασίας. Καμία πολιτική προσωπικότητα με μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες δεν θα επωμιζόταν εθελοντικά παραπάνω ευθύνη απ’ ό,τι της αναλογούσε για ένα καράβι που βυθιζόταν, τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ είχε καταφέρει να χάσει 11% τον Μάιο, όντας αντιπολίτευση! Πιο προσεγμένη είναι η κριτική του στον Αλέξη Χαρίτση, που είχε επίσης αρνηθεί να αναλάβει πιο ηγετικό ρόλο. Αμφότεροι έχουν επιβεβαιώσει όσα αναφέρει ο Τσίπρας και μένει να φανεί αν υπάρχει περιθώριο συνύπαρξής τους σε κοινό πολιτικό φορέα, εφόσον ο πρώην πρωθυπουργός προχωρήσει στην ίδρυσή του.
Αντιδράσεις στο ΠΑΣΟΚ για τις αναφορές στη Γεννηματά – Ελάχιστα περιθώρια συνεργασίας
Από εκεί και πέρα, το ΠΑΣΟΚ δεν έχει βρεθεί σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, τουλάχιστον ως προς την ανάγκη να δώσει εξηγήσεις.
Αρνητική εντύπωση προκάλεσαν αναφορές στην αείμνηστη Φώφη Γεννηματά, οι οποίες διαψεύστηκαν άμεσα. Συγκεκριμένα, ο Μανώλης Όθωνας, στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και άλλοτε στενός συνεργάτης της, διέψευσε τους ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στην «Ιθάκη» σχετικά με δήθεν διερεύνηση κυβερνητικής συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ (τότε Δημοκρατική Συμπαράταξη) το βράδυ των εκλογών του Σεπτεμβρίου 2015, αφήνοντας σαφείς αιχμές για την επιλογή του Τσίπρα να συμπορευθεί με τον Καμμένο. Σε όμοιο μήκος κύματος κινήθηκε ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης, ο οποίος ήταν επίσης στενός συνεργάτης της Γεννηματά, τότε ως εκπρόσωπος Τύπου. Ο πρόεδρος του κόμματος δήλωσε επίσης ότι πρόκειται για ψέματα, ενώ η Μιλένα Αποστολάκη έκανε λόγο στο Action 24 για έλλειψη ευπρέπειας του πρώην πρωθυπουργού, σχολιάζοντας πως δεν έπρεπε να δημοσιεύσει την εκδοχή του για τον διάλογο με ένα πρόσωπο που δεν βρίσκεται πλέον εν ζωή για να απαντήσει.
Η θέση του ΠΑΣΟΚ απέναντι στον Τσίπρα είναι γενικά μεγάλης σημασίας, καθώς εκείνο αποτελεί τον καθοριστικότερο παράγοντα για μία ενιαία συμπόρευση του κεντροαριστερού χώρου. Οι αναφορές του Τσίπρα για το ΠΑΣΟΚ πάντως δεν φαίνεται σε γενικές γραμμές να ικανοποιούν τη μεγαλύτερη μερίδα των στελεχών του και να δημιουργούν προϋποθέσεις για συνεργασία σε μελλοντικά πολιτικά εγχειρήματα υπό την ηγεσία του. Αξίζει ωστόσο να αναφερθεί πως ο Τσίπρας δηλώνει μετανοιωμένος για τον χαρακτηρισμό «Ολανδρέου», επιχειρώντας προφανώς να ρίξει γέφυρες με τον Γιώργο Παπανδρέου.
Οι αμαρτίες του παρελθόντος και η εμπορική επιτυχία που δεν ταυτίζεται με την πολιτική
Συνοψίζοντας, ο δημόσιος διάλογος για την «Ιθάκη» έχει περιοριστεί μέχρι στιγμής στις αμαρτίες του παρελθόντος, γεγονός που από μόνο του είναι προβληματικό. Κύκλοι του διαρρέουν ότι θα τοποθετηθεί αναλυτικότερα στο μέλλον της Κεντροαριστεράς στην παρουσίαση στο Θέατρο Παλλάς στις 3 Δεκεμβρίου. Το αν θα καταφέρει ο Αλέξης Τσίπρας να κλείσει τις πληγές θα φανεί μελλοντικά. Από δημοσκόπηση της GPO προκύπτει μία ελαφρώς αυξημένη δυναμική για ένα πιθανό κόμμα Τσίπρα, με το 11,8% να δηλώνει ότι είναι πολύ πιθανό να το ψηφίσει και το 10% αρκετά πιθανό, τουτέστιν 21,8%. Ωστόσο, τα περιθώρια λάθους ή μη επαλήθευσης σε υποθετικά σχήματα είναι αρκετά υψηλή. Και σε κάθε περίπτωση, η επιτυχία της «Ιθάκης» σε επίπεδο πωλήσεων και μάρκετινγκ δεν ευθυγραμμίζεται απαραίτητα με την θετική πολιτική προβολή.
