Την εξέλιξη γνωστοποίησε η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, κατά την άφιξή της σε άτυπη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της ΕΕ.
Όπως δήλωσε, η επιχείρηση IRINI έχει πλέον αποκτήσει τη δυνατότητα να προχωρά σε ελέγχους και νηοψίες πλοίων, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας αντιμετώπισης των πρακτικών που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
«Η ιδέα είναι να εναρμονίσουμε τις βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζουν διαφορετικές χώρες απέναντι σε αυτά τα πλοία», ανέφερε η κ. Κάλας, επισημαίνοντας ότι βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι ο περιορισμός των οικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή θέση, συμβάλλουν στη χρηματοδότηση της ρωσικής στρατιωτικής δραστηριότητας στην Ουκρανία.
Από τη Λιβύη στον έλεγχο του «σκιώδους στόλου»
Η Επιχείρηση IRINI ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2020 ως αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βασική αποστολή την εφαρμογή του εμπάργκο όπλων των Ηνωμένων Εθνών προς τη Λιβύη. Στο πλαίσιο αυτό, οι ναυτικές και εναέριες δυνάμεις της επιχείρησης παρακολουθούν θαλάσσιες μεταφορές και πραγματοποιούν ελέγχους σε εμπορικά πλοία όταν υπάρχουν ενδείξεις παραβίασης των σχετικών αποφάσεων του ΟΗΕ.
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές διευρύνουν το επιχειρησιακό πεδίο δράσης της αποστολής, δίνοντας τη δυνατότητα στις μονάδες της IRINI να ελέγχουν δεξαμενόπλοια που φέρονται να εμπλέκονται στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου εκτός του πλαισίου των διεθνών κυρώσεων και των ευρωπαϊκών περιοριστικών μέτρων.
Η απόφαση εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αυστηρότερη εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας και στα δίκτυα πλοίων που χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη της προέλευσης ή του τελικού προορισμού φορτίων πετρελαίου.
Kaja Kallas says EU naval forces in the Mediterranean have been authorised to detain foreign tankers suspected of transporting Russian oil.
— Brian McDonald (@BrianMcDonaldIE) June 8, 2026
Brussels' foreign policy chief said the detentions can be carried out under Operation IRINI, the EU naval mission originally launched in… pic.twitter.com/s3SF2x5fHL
Ο κομβικός ρόλος της Ελλάδας
Η Ελλάδα διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην Επιχείρηση IRINI ήδη από την έναρξή της. Μαζί με την Ιταλία συμμετέχει εκ περιτροπής, ανά εξάμηνο, στη διοίκηση της ναυτικής δύναμης και στην παροχή της ναυαρχίδας της αποστολής.
Παράλληλα, Έλληνες αξιωματικοί στελεχώνουν διαχρονικά κρίσιμες θέσεις στη διοικητική δομή της επιχείρησης, ενώ η Ναυτική Βάση της Σούδας στην Κρήτη αποτελεί σημαντικό κόμβο υποστήριξης των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων, φιλοξενώντας κατά καιρούς τελετές αλλαγής διοίκησης, ανεφοδιασμούς και τεχνική υποστήριξη των μονάδων που συμμετέχουν στην αποστολή.
Αυτή την περίοδο, η Ελλάδα διαθέτει ως ναυαρχίδα της επιχείρησης τη φρεγάτα «Αιγαίον», η οποία λειτουργεί ως το κύριο πλοίο διοίκησης της IRINI στη Μεσόγειο.
Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων ετών, στην ευρωπαϊκή αποστολή έχουν συμμετάσχει και άλλες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, μεταξύ των οποίων οι φρεγάτες «Σπέτσαι», «Αδρίας» και «Λήμνος», επιβεβαιώνοντας τη σταθερή ελληνική παρουσία σε μία από τις σημαντικότερες ναυτικές επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Μεσόγειο.
Η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της IRINI αναμένεται να ενισχύσει τον ρόλο της επιχείρησης στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και κυρώσεων, ενώ παράλληλα αυξάνει το επιχειρησιακό βάρος των ναυτικών δυνάμεων που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.
