Παράλληλα, ενεργοποιήθηκε το προσωρινό πλαίσιο για πιο ευέλικτες κρατικές ενισχύσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου, με στόχο τη στήριξη επιχειρήσεων που πλήττονται από το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Σύμφωνα με πηγές της ενεργοβόρου βιομηχανίας, το νέο Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για την κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF) ανοίγει τον δρόμο για πιο ουσιαστικές και διευρυμένες παρεμβάσεις, σε μια περίοδο που η βιομηχανική δραστηριότητα δοκιμάζεται έντονα.
Μεταξύ άλλων, το νέο πλαίσιο προβλέπει επιδότηση έως και 70% του επιπλέον ενεργειακού κόστους λόγω αυξήσεων στις τιμές, έναντι 50% που ίσχυε στο προηγούμενο καθεστώς (CISAF), ενισχύοντας σημαντικά τα περιθώρια στήριξης.
Την ίδια στιγμή, αποκλιμάκωση καταγράφεται στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας χάρη στη διείσδυση των ΑΠΕ. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι το φυσικό αέριο καταγράφει έντονη άνοδο, από τα 32 ευρώ/MWh πριν την έναρξη του πολέμου στα 48,8 ευρώ/MWh. Ωστόσο, αν και η μέση χονδρεμπορική τιμή ρεύματος τον Απρίλιο διαμορφώθηκε στα 88,72 ευρώ/MWh, μειωμένη κατά 7% σε σχέση με τον Μάρτιο, η ελληνική βιομηχανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα ανταγωνιστικότητας, επιβαρυνόμενη επιπλέον από χρεώσεις όπως οι Λογαριασμοί Προσαυξήσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, το βάρος μεταφέρεται πλέον στις εθνικές αρχές για την εξειδίκευση των ευρωπαϊκών κατευθύνσεων σε συγκεκριμένα μέτρα. Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη παρουσιάσει πακέτο στήριξης ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ, το οποίο βασίζεται σε τρεις άξονες: επιδοτήσεις για επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενίσχυση μέσω αντιστάθμισης κόστους CO₂ και μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).
Ωστόσο, το πακέτο δεν περιλαμβάνει άμεση επιδότηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, όπως ζητούσε η βιομηχανία, κατά τα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Ιταλία και η Γερμανία, που θεωρούνται παραδείγματα πιο ολοκληρωμένης στήριξης.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο METSAF
Με βάση την Κομισιόν, το METSAF αποτελεί ένα στοχευμένο και προσωρινό εργαλείο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή, καλύπτοντας κυρίως τους τομείς της γεωργίας, της αλιείας, των μεταφορών και των ενεργοβόρων βιομηχανιών. Θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με δυνατότητα επανεξέτασης ανάλογα με τις εξελίξεις.
Το πλαίσιο επιτρέπει στα κράτη-μέλη να παρέχουν ενισχύσεις που συνδέονται με την πραγματική κατανάλωση, καλύπτοντας μέρος των αυξήσεων σε καύσιμα και λιπάσματα, ενώ προβλέπει και απλοποιημένες διαδικασίες για μικρότερες ενισχύσεις έως 50.000 ευρώ.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπου η ένταση ενίσχυσης για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται έως το 70%, καλύπτοντας έως και το 50% της κατανάλωσης, χωρίς επιπλέον υποχρεώσεις για μείωση εκπομπών.
Παράλληλα, η Κομισιόν αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινών επιδοτήσεων στο φυσικό αέριο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών.
Το γερμανικό μοντέλο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γερμανικό μοντέλο, το οποίο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και προβάλλεται από την ενεργοβόρο βιομηχανία ως πρότυπο. Σε αυτό, οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν ενισχύσεις υποχρεούνται να επενδύσουν τουλάχιστον το 50% των ποσών σε δράσεις απανθρακοποίησης.
Οι επενδύσεις αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, μέτρα ενεργειακής απόδοσης, ενίσχυση της ευελιξίας μέσω αποθήκευσης ενέργειας και ηλεκτροδότηση υποδομών.
Επίμονες πιέσεις στο κόστος
Την ίδια στιγμή, η ελληνική ενεργοβόρος βιομηχανία επισημαίνει ότι το κόστος παραμένει υψηλό και λόγω της λειτουργίας της Αγοράς Εξισορρόπησης. Σύμφωνα με στοιχεία του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 13–19 Απριλίου, ο λογαριασμός ΛΠ3 διατηρείται στα επίπεδα των 20 ευρώ/MWh, εξέλιξη που αποδίδεται στην ενεργοποίηση θερμικών μονάδων, παρά την αυξημένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς η εφαρμογή των ευρωπαϊκών κατευθύνσεων σε εθνικό επίπεδο θα καθορίσει τον βαθμό ανακούφισης για επιχειρήσεις και βιομηχανία, σε ένα περιβάλλον έντονης ενεργειακής αβεβαιότητας.
