Στο ρυθμιστικό σκέλος, ο ΑΔΜΗΕ προτείνει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται το ποσοστό δανειακής χρηματοδότησης της επένδυσης, γνωστό ως gearing. Η σχετική εισήγηση βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση από τη ΡΑΑΕΥ έως τις 11 Σεπτεμβρίου και αφορά μία παράμετρο που επηρεάζει το κόστος κεφαλαίου του GSI και, κατ’ επέκταση, την απόδοση που αναγνωρίζεται στον Διαχειριστή.
Η υφιστάμενη μεθοδολογία επιτρέπει θεωρητικό gearing μεταξύ 60% και 80%. Ο ΑΔΜΗΕ εισηγείται χαμηλότερα όρια, τα οποία θα διαφοροποιούνται ανάλογα με τη φάση του έργου. Κατά την περίοδο κατασκευής προτείνεται ποσοστό μεταξύ 50% και 60%, ενώ στη φάση της ρυθμιστικής απόσβεσης, όταν η διασύνδεση θα βρίσκεται σε λειτουργία, το gearing θα κινείται μεταξύ 40% και 50%.
Η λογική της πρότασης είναι ότι η χρηματοδοτική εικόνα μιας τόσο μεγάλης επένδυσης μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου. Κατά την κατασκευή, οι δανειακές εκταμιεύσεις αυξάνονται σταδιακά καθώς προχωρούν οι επενδυτικές δαπάνες. Μετά την ολοκλήρωση του έργου και την περίοδο χάριτος, όμως, αρχίζει η αποπληρωμή του χρέους, με αποτέλεσμα το ποσοστό του δανεισμού σε σχέση με την αξία της επένδυσης να υποχωρεί.
Για τον λόγο αυτό ο ΑΔΜΗΕ υποστηρίζει ότι το gearing δεν θα πρέπει να υπολογίζεται με βάση μια στατική σύγκριση του συνολικού δανεισμού με τα ίδια κεφάλαια, αλλά να αποτυπώνει τη χρηματοδοτική κατάσταση του έργου κάθε έτος.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dkzj8ej1qjah?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Πώς επηρεάζεται η απόδοση του GSI
Η συγκεκριμένη παράμετρος συνδέεται άμεσα με τον υπολογισμό του WACC, δηλαδή του μεσοσταθμικού κόστους κεφαλαίου. Το WACC συνδυάζει το κόστος του δανεισμού με την απαιτούμενη απόδοση των ιδίων κεφαλαίων και αποτελεί βασικό στοιχείο για τον προσδιορισμό της ρυθμιζόμενης απόδοσης της επένδυσης.
Η πρόταση του ΑΔΜΗΕ προβλέπει επίσης ότι δεν θα υπάρχει ένας ενιαίος συντελεστής gearing για όλη τη διάρκεια ζωής της διασύνδεσης. Η ΡΑΑΕΥ θα μπορεί να καθορίζει διαφορετικό ποσοστό κάθε χρόνο, μέσα στα προβλεπόμενα όρια, λαμβάνοντας υπόψη το ανεξόφλητο χρέος, τις νέες εκταμιεύσεις, τις αποπληρωμές, την εξέλιξη των επενδυτικών δαπανών και τον χρόνο που απομένει μέχρι την πλήρη απόσβεση.
Παράλληλα, μεγαλύτερη βαρύτητα θα έχουν οι περίοδοι κατά τις οποίες η Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση του έργου βρίσκεται σε υψηλότερα επίπεδα. Έτσι περιορίζεται η επίδραση τόσο των πρώτων ετών, όταν έχει ολοκληρωθεί μικρό μόνο μέρος της επένδυσης, όσο και των τελευταίων, όταν μεγάλο μέρος του χρέους θα έχει ήδη αποπληρωθεί.
Η τελική απόφαση της ΡΑΑΕΥ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη να διασφαλιστεί η χρηματοδότηση και η βιωσιμότητα του έργου και στην αποφυγή δυσανάλογης επιβάρυνσης των χρηστών του ηλεκτρικού συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό θα αξιολογηθούν τόσο τα πραγματικά χρηματοδοτικά δεδομένα του GSI όσο και οι πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών σε αντίστοιχες υποδομές.
Η Meridiam αλλάζει τα δεδομένα στην επανεκκίνηση του έργου
Την ίδια στιγμή, η Meridiam, μετά την απόκτηση του πλειοψηφικού πακέτου της εταιρείας που υλοποιεί την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, αναμένεται να διαδραματίσει ενεργότερο ρόλο στην επόμενη φάση του έργου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η γαλλική εταιρεία εξετάζεται να αναλάβει πρωτοβουλίες για την ενημέρωση των εμπλεκόμενων χωρών, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Τουρκία, σχετικά με τις απαιτούμενες εργασίες για την επανεκκίνηση της υλοποίησης. Η εξέλιξη αυτή προσδίδει στο έργο όχι μόνο νέα επιχειρησιακή αλλά και μεγαλύτερη γεωπολιτική διάσταση.
Το βασικό άμεσο ζητούμενο είναι η ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών και των βυθομετρήσεων, ώστε να οριστικοποιηθεί η διαδρομή του καλωδίου στο τμήμα που δεν έχει ακόμη ερευνηθεί. Μέχρι σήμερα έχει ολοκληρωθεί περίπου το 60% των βυθομετρήσεων, ενώ το υπόλοιπο θεωρείται το πιο σύνθετο τμήμα, τόσο από τεχνικής όσο και από πολιτικής πλευράς.
Ιδιαίτερο βάρος έχει η θαλάσσια περιοχή νότια της Κάσου, την οποία η Τουρκία εντάσσει στη δική της, μονομερώς οριοθετημένη αντίληψη για την υφαλοκρηπίδα. Η συγκεκριμένη περιοχή είχε βρεθεί στο επίκεντρο της προηγούμενης ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, όταν επιχειρήθηκε η πραγματοποίηση ερευνών για το έργο.
Στο επίκεντρο οι θαλάσσιες έρευνες και η NAVTEX
Για να «ξεπαγώσει» η διαδικασία, η Meridiam και η Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή και την πόντιση του καλωδίου, θα πρέπει να λάβουν τις απαιτούμενες επιχειρησιακές αποφάσεις για τον τρόπο ολοκλήρωσης των ερευνών.
Παράλληλα, εξετάζεται ακόμη και αλλαγή του αναδόχου των θαλάσσιων ερευνών. Από την Κύπρο έχουν διατυπωθεί πληροφορίες ότι η NextGeo, η οποία είχε συμμετάσχει στις προηγούμενες έρευνες με το IEVOLI Relume, ενδέχεται να αντικατασταθεί από γαλλική εταιρεία ή κοινοπραξία.
Εφόσον επιβεβαιωθεί το συγκεκριμένο σενάριο, το γαλλικό αποτύπωμα στο έργο θα είναι ιδιαίτερα έντονο: η Meridiam στην επενδυτική πλευρά και την ιδιοκτησία του GSI, η Nexans στην κατασκευή και πόντιση του καλωδίου και ενδεχομένως μια ακόμη γαλλική εταιρεία στις τελικές θαλάσσιες έρευνες.
Ο ΑΔΜΗΕ εξακολουθεί να έχει την τεχνική ηγεσία του έργου, καθώς και την ευθύνη για τη λειτουργία της διασύνδεσης μετά την ηλεκτροδότησή της. Η Meridiam, από την πλευρά της, ενισχύει πλέον τον ρόλο της στο επενδυτικό σκέλος. Η γαλλική εταιρεία διαθέτει ήδη εμπειρία από μεγάλα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων, μεταξύ άλλων από το NeuConnect μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας.
Η έκδοση της απαραίτητης NAVTEX από τις ελληνικές Αρχές αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο βήμα, αφού προηγουμένως ξεκαθαριστούν από τις εταιρείες ο ανάδοχος των ερευνών, τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν και το χρονοδιάγραμμα των εργασιών.
Αθήνα, Λευκωσία και Παρίσι απέναντι στις τουρκικές ενστάσεις
Οι εξελίξεις γύρω από την επανεκκίνηση του GSI έχουν βρεθεί σε διαβουλεύσεις μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Εμανουέλ Μακρόν, με την Αθήνα να διαμηνύει ότι η υλοποίηση της διασύνδεσης είναι απολύτως συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο και ότι η πολιτική βούληση Ελλάδας, Κύπρου και Γαλλίας για την προώθησή της παραμένει δεδομένη.
Η Άγκυρα, ωστόσο, εξακολουθεί να παρακολουθεί στενά την υπόθεση. Τουρκικές πηγές υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει κατ’ αρχήν αντίθεση στην ανάπτυξη διεθνών υποθαλάσσιων υποδομών, επιμένουν όμως ότι για έρευνες ή εργασίες πόντισης σε περιοχές τις οποίες η Τουρκία θεωρεί ότι ανήκουν στη δική της υφαλοκρηπίδα θα πρέπει να προηγείται διπλωματική συνεννόηση.
Η τουρκική πλευρά επικαλείται ως προηγούμενο το υποθαλάσσιο έργο οπτικών ινών Blue Raman, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχη διαδικασία θα πρέπει να εφαρμόζεται και σε άλλα έργα στην περιοχή.
Η ελληνική θέση είναι διαφορετική, καθώς η Αθήνα δεν αναγνωρίζει τουρκικά δικαιώματα στις συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες και θεωρεί ότι οι ελληνικές ενέργειες πραγματοποιούνται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Έτσι, η επόμενη φάση του Great Sea Interconnector αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Από τη μία πλευρά, η ΡΑΑΕΥ καλείται να καθορίσει το νέο πλαίσιο χρηματοοικονομικής απόδοσης ενός έργου μεγάλης κλίμακας και από την άλλη, η Meridiam και οι υπόλοιποι εμπλεκόμενοι καλούνται να περάσουν από τον σχεδιασμό στην επανέναρξη των θαλάσσιων εργασιών.
Βέβαια, το πραγματικό «τεστ» θα έρθει με την επιστροφή των ερευνητικών σκαφών στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή. Εκεί θα φανεί εάν η νέα επενδυτική και επιχειρησιακή φόρμουλα, με ενισχυμένη γαλλική παρουσία, μπορεί να ξεπεράσει τα τεχνικά και – κυρίως – γεωπολιτικά εμπόδια και να οδηγήσει το GSI στην επόμενη φάση υλοποίησής του.
