Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, κατά την άφιξή τους σε σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο, αρκετοί υπουργοί ζήτησαν την πλήρη ή μερική αναστολή της συμφωνίας, επικαλούμενοι ανησυχίες για τους εποικισμούς στη Δυτική Όχθη, την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και έναν νέο νόμο περί θανατικής ποινής.
«Σήμερα διακυβεύεται η αξιοπιστία της Ευρώπης», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, ζητώντας να εξεταστεί η αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2000. Ωστόσο, διπλωμάτες και συμμετέχοντες στη συνάντηση εκτίμησαν ότι δεν αναμένεται λήψη απόφασης, καθώς τα κράτη-μέλη διατηρούν διαφορετικές θέσεις ως προς το αν -και πώς- θα πρέπει να αλλάξει η πολιτική της ΕΕ απέναντι στο Ισραήλ.
Υπέρ του διαλόγου η Γερμανία
Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει από το Σεπτέμβριο την αναστολή ορισμένων εμπορικών διατάξεων της συμφωνίας σύνδεσης, που αφορούν εξαγωγές του Ισραήλ ύψους περίπου 5,8 δισ. ευρώ.
Από την πλευρά του το Ισραήλ είχε χαρακτηρίσει τότε τις προτάσεις «ηθικά και πολιτικά διαστρεβλωμένες».
Για την αναστολή της εμπορικής διάστασης της συμφωνίας απαιτείται ειδική πλειοψηφία, δηλαδή η στήριξη 15 από τα 27 κράτη-μέλη που να αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ. Αντίθετα, για πλήρη αναστολή της συμφωνίας απαιτείται ομοφωνία. Μέχρι στιγμής, η πρόταση της Επιτροπής δεν έχει εξασφαλίσει την απαιτούμενη στήριξη.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη στάση του Βερολίνου και της Ιταλίας, που ωστόσο επιβεβαίωσαν ότι διατηρούν τις υφιστάμενες θέσεις τους. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, ανέφερε ότι η χώρα του έχει εκφράσει την αντίθεσή της στην επιβολή θανατικής ποινής και έχει καταδικάσει τη βία των εποίκων, τονίζοντας παράλληλα ότι η δημιουργία των προϋποθέσεων για λύση των δύο κρατών πρέπει να επιδιωχθεί μέσω «κριτικού αλλά εποικοδομητικού διαλόγου» με το Ισραήλ.
Από τη δική του πλευρά, ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι εκτίμησε ότι δεν πρόκειται να ληφθούν αποφάσεις, καθώς «δεν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, ούτε αριθμητικά ούτε πολιτικά», προσθέτοντας ότι η αναστολή της εμπορικής συμφωνίας θα μπορούσε να πλήξει το γενικό πληθυσμό του Ισραήλ.
Διχασμός εντός της ΕΕ
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν σημείωσε ότι δεν διαφαίνεται να προκύπτει πλειοψηφία υπέρ κάποιας ενέργειας, επικαλούμενος και την ισχύουσα εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.
Αντίθετα, υπουργοί από χώρες όπως το Βέλγιο και η Ιρλανδία τάχθηκαν υπέρ της αλλαγής της ευρωπαϊκής στάσης. Πιο συγκεκριμένα, ο Βέλγος ΥΠΕΞ, Μαξίμ Πρεβό δήλωσε ότι η χώρα του ζητά τουλάχιστον μερική αναστολή της συμφωνίας, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι η πλήρης αναστολή είναι δύσκολη λόγω των διαφορετικών θέσεων εντός της ΕΕ.
Να σημειωθεί εδώ ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο του Ισραήλ, με το διμερές εμπόριο αγαθών να ανέρχεται σε 42,6 δισ. ευρώ το 2024.
Παράλληλα, εξετάζονται προτάσεις για την επιβολή κυρώσεων σε βίαιους εποίκους και σε Ισραηλινούς υπουργούς που θεωρούνται ακραίοι. Οι κυρώσεις αυτές απαιτούν επίσης ομοφωνία, με διπλωμάτες να εκτιμούν ότι ενδέχεται να προχωρήσουν μετά την ανάληψη καθηκόντων της νέας κυβέρνησης στην Ουγγαρία τον Μάιο.
Την ίδια ώρα, η Σουηδία και η Γαλλία κατέθεσαν έγγραφο με το οποίο ζητούν αυστηρότερα μέτρα για τον περιορισμό των εμπορικών σχέσεων με παράνομους εποικισμούς.
Ορισμένοι υπουργοί επεσήμαναν ότι αναζητούν τρόπους άσκησης πίεσης στο Ισραήλ, ακόμη και χωρίς την απαραίτητη πλειοψηφία για επίσημες αποφάσεις. «Είναι σημαντικό να αυξηθεί η πίεση προς το Ισραήλ», δήλωσε ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Τομ Μπέρεντσεν, διευκρινίζοντας ότι στόχος δεν είναι απαραίτητα η αναστολή της εμπορικής συμφωνίας, αλλά η αλλαγή της στάσης της χώρας.
Οι ισραηλινοί εποικισμοί στη Δυτική Όχθη θεωρούνται παράνομοι από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας, θέση που το Ισραήλ αμφισβητεί. Οι Παλαιστίνιοι, από την πλευρά τους, επιδιώκουν την ένταξη της Δυτικής Όχθης σε ένα μελλοντικό ανεξάρτητο κράτος.
