Συγκεκριμένα, τρόφιμα, ποτά, φάρμακα και βιομηχανικά προϊόντα θα αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος, κάτι που πιθανώς να μειώσει τις εξαγωγές κατά 20-25% και να φέρει απώλειες τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ. Χαρακτηριστικά φορείς της αγοράς αναφέρουν ότι τα ελληνικά προϊόντα θα γίνουν ακριβότερα στην αμερικανική αγορά και λιγότερο ανταγωνιστικά σε σχέση με άλλα ομοειδή προϊόντα που εξάγονται εκεί από άλλες χώρες στις οποίες έχουν επιβληθεί μικρότεροι δασμοί από την αμερικανική κυβέρνηση και αποτελούν ανταγωνιστές μας όπως π.χ. η Αίγυπτος, η Τυνησία και η Τουρκία.
«Η τρέχουσα κατάσταση δείχνει πως τα περιθώρια στενεύουν, ενώ η ανακοίνωση για εφαρμογή 30% δασμών, από 1η Αυγούστου 2025, θέτει ουσιαστική πίεση και αυξάνει τον κίνδυνο εμπορικού πολέμου. Η ΕΕ προσπαθεί να κερδίσει χρόνο για συμφωνία έως τις 31/7, που θα υπάρξει εξέταση των δικαστικών αποφάσεων για τους δασμούς IEEPA. Όλοι θέλουμε και ελπίζουμε πως, παρά τις δυσκολίες που προέκυψαν, η ΕΕ θα επιτύχει τελικά μια επωφελή εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ για το σύνολο των 27 χωρών», σημείωσε σχετικά ο πρόεδρος του Ε.Β.Ε.Π., Βασίλη Κορκίδης.
Με βάση το ΕΒΕΠ, στο σημερινό σενάριο της απειλής δασμών 30%, το πρόσθετο κόστος για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές μπορεί να ξεπεράσει τα €150 δις ετησίως, αν εφαρμοστούν καθολικά στα €532 δις των εξαγωγών, ενώ το πραγματικό πλήγμα θα διαφέρει ανά κλάδο σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα.
Το θετικό στη διαπραγμάτευση είναι ότι, αφενός ο Αμερικανός Πρόεδρος «φωτογραφίζει» τα ανταλλάγματα που ζητά, αφήνοντας περιθώρια προσαρμογής και, αφετέρου, η ΕΕ δεν έχει επιβάλει αντίμετρα, αλλά έχει ανακοινώσει μόνο ότι μπορεί να ανταποδώσει με μέτρα ύψους €90-95 δις σε εισαγωγές εμπορευμάτων, υπηρεσιών και τεχνολογίας από τις ΗΠΑ. Ας δούμε, όμως, τώρα τη διάσταση από τις πιθανές επιπτώσεις των απειλούμενων δασμών 30% και στο ελληνοαμερικανικό ισοζύγιο. Οι ελληνικές εξαγωγές σε ΗΠΑ, το 2024, κυμάνθηκαν περίπου στα $2,6 δις και οι αμερικανικές εισαγωγές από Ελλάδα σε περίπου $2,4 δις με την Ελλάδα να έχει ήπιο πλεόνασμα $0,2 διs στο εμπόριο αγαθών. Με δασμό 30%, οι ελληνικές εξαγωγές σε τρόφιμα, ποτά, φάρμακα και βιομηχανικά προϊόντα θα αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος, πιθανώς μειώνοντας τις εξαγωγές κατά 20-25% και με απώλειες τουλάχιστον $0,5 δις. Αυτό θα μετατρέψει το ελληνικό εμπορικό πλεόνασμα σε έλλειμμα, πλήττοντας ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρομεσαίες.
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Μπρατάκος επισημαίνει ότι «η ανακοίνωση της κυβέρνησης των ΗΠΑ για την επιβολή οριζόντιων δασμών 30% στα ευρωπαϊκά προϊόντα από την 1η Αυγούστου προκαλεί εύλογη ανησυχία στην ελληνική επιχειρηματική κοινότητα. Αυτή η απόφαση, εάν τεθεί σε εφαρμογή, δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για την ελληνική επιχειρηματικότητα και την ευρωπαϊκή οικονομία συνολικά. Αποτελεί άμεσο πλήγμα για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις και πλήττει ευθέως τη διεθνή ανταγωνιστικότητα κρίσιμων κλάδων της ελληνικής οικονομίας, ιδιαίτερα του αγροδιατροφικού τομέα». Και συμπληρώνει: «Ο ανταγωνισμός από τρίτες χώρες – που δεν υπόκεινται σε αντίστοιχους δασμούς – αναμένεται να ενταθεί, με άμεσες απώλειες για τα μερίδια αγοράς των ελληνικών προϊόντων, ειδικά σε κατηγορίες όπου το κριτήριο της τιμής είναι καθοριστικό».
Καταλήγοντας ο Γιάννης Μπρατάκος υπογραμμίζει ότι «μέχρι την 1ηΑυγούστου μεσολαβούν δύο εβδομάδες, κατά τη διάρκεια των οποίων η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ».
Το κρασί
Οι οινοπαραγωγικές εταιρείες της ΕΕ επίσης, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου όσον αφορά στον αποκλεισμό του κρασιού από τη συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ
Ο Ευρωπαϊκός Φορέας Οινοπαραγωγής -CEEV- του οποίο ιδρυτικό μέλος αποτελεί ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου, πληροφορήθηκε ότι το κρασί ενδέχεται να μην περιληφθεί στην εμπορική πρόταση της ΕΕ που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
«Είμαστε βαθιά ανήσυχοι για τον πιθανό αποκλεισμό του κρασιού από τον κατάλογο των ευαίσθητων προϊόντων που περιλαμβάνονται στο πακέτο συμφωνίας», δήλωσε ο Στέλλιος Μπουτάρης, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου. «Ο Ευρωπαϊκός αμπελοοινικός τομέας διανύει ήδη μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο και η οριστική καθιέρωση ενός δασμού ad valorem θα επιδεινώσει αυτή την κρίση και θα βλάψει χιλιάδες οινοποιεία και αμπελουργούς σε όλη την ΕΕ και φυσικά στην Ελλάδα. Ως εκ τούτου, καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι το κρασί θα παραμείνει αναπόσπαστο μέρος του πακέτου διαπραγμάτευσης με την κυβέρνηση των ΗΠΑ».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής παραμένουν ο μεγαλύτερος προορισμός εξαγωγών για τα κρασιά της ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας το 27% των εξαγωγών κρασιού της ΕΕ σε αξία και το 21% σε όγκο. Ειδικότερα για το Ελληνικό κρασί, οι ΗΠΑ αποτελούν την δεύτερη πιο σημαντική αγορά με 19% της αξίας των συνολικών εξαγωγών, καθιστώντας την αγορά των ΗΠΑ θεμελιώδη για την οικονομική βιωσιμότητα του οινοπαραγωγικού τομέα της Ελλάδας και των αγροτικών κοινοτήτων που αυτός συντηρεί.
Η ζημία που έχει προκληθεί στις πωλήσεις των Ευρωπαϊκών κρασιών από τον περασμένο Απρίλιο οπότε επιβλήθηκε δασμός εισαγωγής 10% στις ΗΠΑ εκτιμάται σε περίπου 12%. Εάν ο δασμός των ΗΠΑ οριζόταν στο εύρος [17-20]%, και λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία – η αξία του δολαρίου ΗΠΑ ήδη έχει μειωθεί κατά 15% σε σύγκριση με το ευρώ - η εκτιμώμενη ζημία θα έφτανε το 30%.
Η αξιολόγηση των εμπορικών σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ στον τομέα του οίνου πρέπει να υπερβαίνει τα στατιστικά στοιχεία εξαγωγών. Η αξιολόγηση του οικονομικού πλεονάσματος που κατέχουν οι ΗΠΑ από την πώληση των Ευρωπαϊκών και ειδικότερα των Ελληνικών οίνων θα πρέπει επίσης να αποτελεί μέρος της εξίσωσης.
«Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές οίνου δεν βλάπτουν την οικονομία των ΗΠΑ - αντίθετα, την στηρίζουν», δήλωσε ο Πρόεδρος του ΣΕΟ. «Λόγω του τρι-επίπεδου συστήματος (three tier system) διανομής αλκοόλ στις ΗΠΑ – υφίσταται διαχωρισμός παραγωγού/
Η ΤτΕ
Ανάλυση που περιλαμβάνεται στην Νομισματική Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας επιβεβαιώνει άλλες πρόσφατες εκτιμήσεις για ελεγχόμενο άμεσο αντίκτυπο των δασμών στην ελληνική οικονομία, λόγω των περιορισμένων εξαγωγών αγαθών από τη χώρα μας προς τις ΗΠΑ. Όμως προειδοποιεί πως θα είναι σημαντικές οι έμμεσες επιπτώσεις μέσω των εμπορικών μας εταίρων στην ΕΕ που θα πιεστούν σημαντικά αλλά ακόμη χειρότερη για τη χώρα μας είναι η παράταση της αβεβαιότητας όσο καθυστερεί κάποια συμφωνία.
Όλα αυτά είναι πιθανό να οδηγήσουν σε επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του ελληνικού ΑΕΠ, σημειώνει η ΤτΕ. Το μέγεθος της επίπτωσης εξαρτάται σημαντικά από την ένταση των διαταραχών στην εξωτερική ζήτηση και στην αβεβαιότητα. Ειδικά στο χειρότερο σενάριο που η αβεβαιότητα αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο οι επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να είναι σημαντικές.
