Στην Ελλάδα ο έντυπος Τύπος βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία, ακολουθώντας τη γενικότερη τάση. Μεγάλο ρόλο σε αυτό έπαιξε η οικονομική κρίση του 2010, σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν τα παραδοσιακά μέσα και την άνοδο του ηλεκτρονικού τύπου. Όσον αφορά τον έντυπο τύπο, η φθίνουσα πορεία του φτάνει μέχρι σήμερα, όπως δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Σύμφωνα με αυτά, η πώληση εφημερίδων σημείωσε το 2025 ετήσια πτώση 11,7%, ενώ το 2024 είχε προηγηθεί «βουτιά» της τάξης του 12,4%. Στις πωλήσεις περιοδικών, το 2025 παρατηρείται πτώση 8,8% σε όλες τις κατηγορίες, πλην των γυναικείων περιοδικών, που σημείωσαν άνοδο 5,6%. Το 2024 είχε προηγηθεί συνολική ετήσια υποχώρηση 14,9%.
Οι Έλληνες «ψηφίζουν» τα Μέσα Κοινωνικής δικτύωσης για ενημέρωση
Σε μεγάλο βαθμό οι πολίτες έχουν βρει νέο «καταφύγιο» ενημέρωσης στα Μέσα Κοινωνικής δικτύωσης. Τα στοιχεία έρευνας του Reuters Institute αναφορικά με την ενημέρωση των Ελλήνων είναι αποκαλυπτικά. Συγκεκριμένα:
- 64% των Ελλήνων ενημερώνονται μέσω κοινωνικών δικτύων (σε αυξημένο βαθμό οι νεότερες γενιές).
- 46% χρησιμοποιούν την τηλεόραση ως πηγή ενημέρωσης.
- 15% ενημερώνονται από το ραδιόφωνο.
- 10% χρησιμοποιούν τις έντυπες εφημερίδες.
Η Ελλάδα καταγράφει, σύμφωνα με σχετική ανάλυση της διαΝΕΟσις, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά πολιτών που χρησιμοποιούν τα μέσα ως κύρια πηγή ενημέρωσής τους Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Ταυτόχρονα, έχει μειωθεί η χρήση της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου ως πηγών ενημέρωσης, ενώ αυξάνεται η χρήση των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Η μετατόπιση αυτή έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, μεταξύ άλλων, με την εμφάνιση των λεγόμενων influencers.
Αυτοί αποτελούν πλέον μέρος του νέου περιβάλλοντος ενημέρωσης. Εντούτοις, υπάρχουν και κίνδυνοι. Η χρήση των ψηφιακών πλατφορμών έχει συνδεθεί τα τελευταία χρόνια και με τη διάδοση ψευδών ειδήσεων και θεωριών συνωμοσίας. Παράλληλα, διάφορες εκλογικές διαδικασίες έχουν προσφέρει ενδείξεις για τον ρόλο των πλατφορμών, ως προς το πώς μπορούν να επηρεάσουν τον δημόσιο διάλογο αλλά και στη διάδοση παραπλανητικού περιεχομένου, γεγονός που έχει οδηγήσει και σε συζητήσεις στους κόλπους των μέσων για την ανάγκη λήψης μέτρων αντιστάθμισης. Επιπλέον, οι influencers δεν ακολουθούν κατά κανόνα τις δημοσιογραφικές πρακτικές που χαρακτηρίζουν τα παραδοσιακά μέσα, ενώ οι περισσότεροι δεν αυτοπροσδιορίζονται ως δημοσιογράφοι. Επομένως, ο ρόλος τους στο νέο περιβάλλον ενημέρωσης διαφέρει από εκείνον των επαγγελματικών μέσων ενημέρωσης.
Ποιες μορφές έντυπου Τύπου έχουν προοπτικές
Παρά τη γενικότερη υποχώρηση του έντυπου Τύπου, μέτρηση της Focus Bari παρουσιάζει ενθαρρυντικά στοιχεία για τις προοπτικές του ειδικού και περιφερειακού Τύπου. Σύμφωνα με την έρευνα, 8 στους 10 Έλληνες διαβάζουν ειδικό Τύπο με οποιαδήποτε συχνότητα. Οι μισοί αναγνωρίζουν την αξιοπιστία του και τον δημοσιογραφικό επαγγελματισμό. Το 65% τον θεωρεί αξιόπιστη πηγή και 1 στους 2 αναγνώστες δηλώνει πρόθυμος να συνδράμει οικονομικά για έγκυρο περιεχόμενο.
Όσον αφορά τον περιφερειακό Τύπο, 1 στους 5 δηλώνει ότι διαβάζει περιφερειακές εφημερίδες μία φορά την εβδομάδα, ενώ το ποσοστό φτάνει περίπου το 1/4 για αναγνώστες της περιφέρειας. Κύριο κίνητρο είναι η σύνδεση με τον τόπο, για το 74%.
Σε κάθε περίπτωση, η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων (80%) εμφανίζεται «πνιγμένη» από τον όγκο ειδήσεων και πληροφοριών που λαμβάνει στο διαδίκτυο. Την ίδια στιγμή όμως, τα έντυπα μέσα εμφανίζονται σπανιότερα ως χώροι όπου εντοπίζεται προβληματικό περιεχόμενο, όπως αναφέρεται στα βασικά συμπεράσματα της έρευνας της Focus Bari. Υπό αυτό το πρίσμα, η βιωσιμότητά τους συνδέεται με την έγκυρη και ποιοτική ενημέρωση.
Οι έρευνες καταγράφουν μεν μειωμένο ενδιαφέρον των πολιτών για την ενημέρωση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει ζήτηση για αυτήν. Περισσότερο αμφισβητείται το υπάρχον μοντέλο. Η προσαρμογή του μιντιακού περιβάλλοντος στις σημερινές ανάγκες και απαιτήσεις των αναγνωστών, αποτελεί το μεγάλο στοίχημα των μέσων ενημέρωσης, με την επιτυχία ή αποτυχία αυτής να συνδέεται με επιπτώσεις στο ευρύτερο κοινωνικό γίγνεσθαι.
