Σε μια περίοδο που η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και δη του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών όπως τον καταγράφει η Eurostat, αποτέλεσε θετική εξέλιξη για την κυβέρνηση, το ζητούμενο είναι πλέον να περιοριστεί όσο γίνεται η μεταφορά του αυξημένου ενεργειακού κόστους στους καταναλωτές. Στο επίκεντρο βρίσκεται αφενός η πιθανή συνέχιση της στήριξης στο diesel κίνησης και, αφετέρου, η στάση που θα τηρήσουν οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας στα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου.
Οι πάροχοι κράτησαν έως τώρα άμυνες
Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η νέα άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς θα περάσει στους λογαριασμούς των καταναλωτών. Και σε αυτό το σημείο, καθοριστική θα είναι για ακόμη μία φορά η στάση των προμηθευτών.
Η εμπειρία των προηγούμενων μηνών δείχνει ότι η μετακύλιση του αυξημένου κόστους δεν είναι ούτε αυτόματη ούτε πλήρης. Τον Ιούλιο, η μέση χονδρεμπορική τιμή αυξήθηκε περίπου κατά 20% σε σχέση με τον Ιούνιο. Ωστόσο, οι μεγαλύτεροι προμηθευτές επέλεξαν σε μεγάλο βαθμό να απορροφήσουν μέρος της επιβάρυνσης.
Έτσι, η μέση τιμή των ειδικών ή «πράσινων» τιμολογίων για τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στα 18,8 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα, από 17,4 λεπτά τον Ιούλιο, καταγράφοντας αύξηση περίπου 8% — αισθητά χαμηλότερη από τη μεταβολή που είχε προηγηθεί στη χονδρεμπορική αγορά.
Οι τρεις μεγαλύτεροι προμηθευτές, που καλύπτουν πάνω από το 80% της αγοράς λιανικής στη χαμηλή τάση, δεν προχώρησαν σε γενικευμένες ανατιμήσεις. Η ΔΕΗ και ο ΗΡΩΝ διατήρησαν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες τις χρεώσεις τους, ενώ η Protergia προχώρησε σε πιο περιορισμένη αύξηση.
Η επιλογή αυτή λειτούργησε ως ένα πρώτο ανάχωμα απέναντι στις πιέσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, περιορίζοντας τη μετακύλιση του αυξημένου κόστους στα νοικοκυριά. Το ερώτημα τώρα είναι αν οι προμηθευτές θα διατηρήσουν την ίδια στάση και τον Σεπτέμβριο, σε μια συγκυρία κατά την οποία η χονδρεμπορική τιμή επανέρχεται σε υψηλά επίπεδα.
Νέα άνοδος στη χονδρεμπορική
Για την Παρασκευή 21 Αυγούστου, πάντως, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην ελληνική αγορά αυξάνεται κατά 11,02% και διαμορφώνεται στα 162,73 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η ανοδική κίνηση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, καθώς αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές.
Στην Αυστρία η τιμή διαμορφώνεται στα 173,42 ευρώ/MWh, στην Τσεχία στα 172,11 ευρώ/MWh και στη Γερμανία στα 168,87 ευρώ/MWh, ενώ έντονες ημερήσιες μεταβολές καταγράφονται και σε άλλες αγορές της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης.
Στο επίκεντρο των πιέσεων βρίσκεται και πάλι το φυσικό αέριο, καθώς η άνοδός του αυξάνει το κόστος ηλεκτροπαραγωγής στις αγορές όπου οι μονάδες αερίου εξακολουθούν να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο.
Για την Ελλάδα ωστόσο,, η υψηλή συμμετοχή των ΑΠΕ λειτουργεί ως σημαντικό «μαξιλάρι», χωρίς όμως να μπορεί πάντοτε να εξουδετερώσει πλήρως τις επιπτώσεις από τις διεθνείς ανατιμήσεις και την αυξημένη συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα.
Στο τραπέζι και η στήριξη στο diesel
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση εξετάζει την παράταση της επιδότησης των 10 λεπτών ανά λίτρο, μαζί με τον ΦΠΑ, στο diesel κίνησης και μετά την 31η Αυγούστου, οπότε λήγει η ισχύς της τρέχουσας υπουργικής απόφασης.
Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται την επόμενη εβδομάδα, καθώς η άνοδος στις τιμές των καυσίμων δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις τόσο στα νοικοκυριά όσο και στο μεταφορικό και παραγωγικό κόστος των επιχειρήσεων.
Το ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι να αποφευχθεί ένας νέος ενεργειακός κύκλος που θα τροφοδοτήσει εκ νέου την ακρίβεια, σε μια περίοδο κατά την οποία η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού παραμένει εύθραυστη. Σε αυτή την εξίσωση, οι αποφάσεις για τη στήριξη στα καύσιμα και —κυρίως— η στάση των προμηθευτών απέναντι στις ανατιμήσεις του ηλεκτρικού ρεύματος θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες για το πώς θα ξεκινήσει το φθινόπωρο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
