Σύμφωνα με την έκθεση, τα κυρίαρχα μοντέλα ζημιών δεν αποτυπώνουν πλήρως τη δυναμική και τη σφοδρότητα των κλιματικών κινδύνων σε έναν θερμότερο πλανήτη. Οι επιστήμονες ζητούν στενότερη συνεργασία μεταξύ κλιματολόγων, οικονομολόγων, ρυθμιστικών αρχών και επενδυτών πριν η θερμοκρασία αυξηθεί πάνω από 2°C από τα προβιομηχανικά επίπεδα, καθώς αυτό θα μπορούσε να ενεργοποιήσει καταστροφικά «σημεία καμπής», όπως μαζική απώλεια βιοποικιλότητας και οξίνιση των ωκεανών.

Αλυσιδωτές καταρρεύσεις και οριακά φαινόμενα

Ο δρ Τζέσι Έιμπραμς, επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, σημειώνει ότι τα υπάρχοντα οικονομικά μοντέλα υποεκτιμούν τις ζημιές γιατί δεν λαμβάνουν υπόψη αλυσιδωτές καταρρεύσεις, οριακά φαινόμενα και πολλαπλά σοκ. Στον θερμότερο κόσμο του μέλλοντος, οι κλιματικοί κίνδυνοι αλληλοενισχύονται, υπονομεύοντας τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη.

Η παραδοσιακή οικονομική μοντελοποίηση συνδέει τις ζημιές κυρίως με τη μεταβολή της μέσης θερμοκρασίας, παραβλέποντας τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καύσωνες, πλημμύρες, ξηρασίες και καταιγίδες, που προκαλούν τεράστιες οικονομικές απώλειες. Το καλοκαίρι του 2025, τέτοια φαινόμενα στην Ευρώπη προκάλεσαν βραχυπρόθεσμες ζημιές τουλάχιστον 43 δισ. ευρώ, ενώ το συνολικό κόστος έως το 2029 εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 126 δισ. ευρώ. Η ίδια μελέτη ανέδειξε ότι ένα τέταρτο των περιφερειών της ΕΕ επηρεάστηκε από ακραία φαινόμενα, με απώλειες 0,26% της οικονομικής παραγωγής. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι οι συνδυαστικές επιπτώσεις πολλών ταυτόχρονων φαινομένων είναι πιθανώς πολύ μεγαλύτερες.

Η κλιματική κρίση δεν είναι «περιθωριακό σοκ»

Η έκθεση καταδικάζει τη λανθασμένη αντίληψη πολλών οικονομικών μοντέλων που θεωρούν την κλιματική αλλαγή ως ένα «περιθωριακό» ή διαχειρίσιμο σοκ. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική: η κλιματική κρίση αναδιαμορφώνει δομικά την οικονομία, επηρεάζοντας τον τρόπο που ζουν οι άνθρωποι, την παραγωγή, τη λειτουργία των υποδομών και τη βιωσιμότητα περιοχών.

Κριτική ασκείται επίσης στη χρήση του ΑΕΠ ως βασικού δείκτη για την αποτίμηση των κλιματικών ζημιών. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η παραδοχή συνεχούς αύξησης του ΑΕΠ αποκρύπτει τη σοβαρότητα των επιπτώσεων. Στον ίδιο «φανταστικό» κόσμο ανάπτυξης, μια απώλεια 20% φαντάζει μικρότερη, ενώ το ΑΕΠ μπορεί ακόμα να αυξηθεί μετά από καταστροφές λόγω δαπανών ανοικοδόμησης, χωρίς να αποτυπώνεται η πραγματική απώλεια ευημερίας.

Η επικέντρωση αποκλειστικά στο ΑΕΠ δημιουργεί μια παραπλανητική εικόνα ανθεκτικότητας, ενώ η πραγματική ευαλωτότητα της οικονομίας αυξάνεται, προειδοποιούν οι ερευνητές.

Η έκθεση καταλήγει ότι για να αποφευχθούν αλυσιδωτές καταρρεύσεις και σοβαρές οικονομικές συνέπειες, οι υπεύθυνοι πολιτικής και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να αναβαθμίσουν τα μοντέλα τους, ενσωματώνοντας πιο ρεαλιστικές εκτιμήσεις των κλιματικών κινδύνων και τις αλληλεπιδράσεις τους με την οικονομία.