Σύμφωνα με μετάδοση του Reuters, αξιωματούχοι φοβούνται ότι η ήδη τεταμένη σχέση με την Ουάσινγκτον μπορεί να περάσει σε μια νέα περίοδο αναταράξεων.
Οι αξιωματούχοι της Fed προσπάθησαν αυτή την εβδομάδα να κατευνάσουν τις ανησυχίες των Ευρωπαίων συναδέλφων τους, διαβεβαιώνοντάς τους ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα θα τηρήσει όλες τις δεσμεύσεις της.
Ωστόσο, λόγω της θεσμικής απόστασης ανάμεσα στη Fed και την αμερικανική κυβέρνηση, δεν μπορούσαν να προσφέρουν εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν ξαφνικές αλλαγές πολιτικής από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ανέφεραν περισσότερα από έξι στελέχη που συμμετείχαν στις συζητήσεις στο περιθώριο του ετήσιου Συμποσίου Οικονομικής Πολιτικής του Jackson Hole.
Το προηγούμενο με το γεν προκαλεί ανησυχία
Ιδιαίτερα ανησυχητικές θεωρήθηκαν οι πρόσφατες παρεμβάσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, τόσο για τη στήριξη του ιαπωνικού γεν όσο και για τη μείωση των μακροπρόθεσμων αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων.
Για τους Ευρωπαίους κεντρικούς τραπεζίτες, οι κινήσεις αυτές αποτελούν ένδειξη ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει πιο ασυνήθιστα εργαλεία για να επηρεάσει τις αγορές — και ότι μπορεί να ακολουθήσουν και άλλες παρεμβάσεις.
Μετά την αμερικανοϊαπωνική παρέμβαση της 1ης Αυγούστου, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ επιβεβαίωσε ότι το αμερικανικό υπουργείο πούλησε ευρώ για να αγοράσει γεν, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο απλώς για «ανακατανομή πόρων». Την Παρασκευή διευκρίνισε ότι τα συναλλαγματικά διαθέσιμα που χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά γεν προήλθαν από το Exchange Stabilization Fund.
Αυτό που ενόχλησε περισσότερο τους Ευρωπαίους ήταν ότι οι ΗΠΑ δεν τους είχαν ενημερώσει εκ των προτέρων, όπως συνηθίζεται, ότι στις συναλλαγές θα περιλαμβανόταν και πώληση ευρώ.
«Αυτό ήταν εξοργιστικό», δήλωσε μία από τις πηγές. «Πάντα σηκώνεις το τηλέφωνο και ενημερώνεις τον άλλον εκ των προτέρων».
Κατά την ίδια πηγή, το μήνυμα που εξέπεμψε η Ουάσινγκτον ήταν σαφές: «Οι ΗΠΑ κάνουν ό,τι θέλουν».
Άλλοι αξιωματούχοι εμφανίστηκαν πιο επιεικείς, εκτιμώντας ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή ήταν τόσο ασυνήθιστη ώστε η παράλειψη ενημέρωσης μπορεί πράγματι να ήταν απλώς ένα ειλικρινές λάθος.
Το δεύτερο μέτωπο: τα αμερικανικά ομόλογα
Ανησυχίες προκαλεί επίσης το σχέδιο του Μπέσεντ να αυξήσει τις επαναγορές μακροπρόθεσμων αμερικανικών ομολόγων — μια πολιτική που ενδέχεται να χρηματοδοτηθεί με μεγαλύτερη έκδοση τίτλων μικρότερης διάρκειας.
Και αυτή η κίνηση θεωρείται από Ευρωπαίους κεντρικούς τραπεζίτες ως ένδειξη ότι η αμερικανική κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει μη συμβατικά μέσα για να περιορίσει το κόστος δανεισμού.
«Τέτοιες παρεμβάσεις προσφέρουν συνήθως μόνο προσωρινή ανακούφιση», ανέφερε δεύτερη πηγή. «Αλλά είναι ξεκάθαρο ότι ανησυχούν. Το ερώτημα είναι: τι ακολουθεί; Θα ασκήσουν πίεση στη Fed να αρχίσει να αγοράζει ομόλογα στην αγορά;»
Η Fed είναι ο αποκλειστικός φορέας άσκησης νομισματικής πολιτικής στις ΗΠΑ και η ανεξαρτησία της από την εκλεγμένη κυβέρνηση αποτελεί βασική θεσμική αρχή. Παρ' όλα αυτά, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η προθυμία του Τραμπ να ασκήσει πολιτική πίεση μπορεί τελικά να δημιουργήσει αναταράξεις που θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα αμερικανικά σύνορα.
Η αμερικανική πλευρά απαντά ότι οι αυξημένες επαναγορές ομολόγων έχουν ως στόχο να ενισχύσουν τη ρευστότητα στην αγορά μακροπρόθεσμων τίτλων και δεν αποτελούν νομισματική πολιτική ούτε προσπάθεια επιβολής ανώτατου ορίου στα επιτόκια.
Ωστόσο, μόλις την Πέμπτη, αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών είχε δηλώσει ότι το υπουργείο είναι «πραγματικά επικεντρωμένο» στη μείωση των μακροπρόθεσμων αποδόσεων, επειδή έχουν αυξηθεί πάνω από αυτό που θεωρεί «δίκαιη αξία».
Κινδυνεύουν οι γραμμές ανταλλαγής δολαρίων;
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί ένα πιο ακραίο ενδεχόμενο: η πολιτική παρέμβαση να επεκταθεί κάποια στιγμή και στις γραμμές ανταλλαγής νομισμάτων (swap lines) που παρέχει η Fed στις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου.
Οι γραμμές αυτές αποτελούν έναν από τους βασικούς πυλώνες της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Εξασφαλίζουν ότι οι εμπορικές τράπεζες εκτός ΗΠΑ μπορούν να έχουν πρόσβαση σε δολάρια, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονης χρηματοπιστωτικής πίεσης.
Η Fed ανανεώνει το συγκεκριμένο πλαίσιο κάθε χρόνο, θεωρώντας ότι εξυπηρετεί και τα αμερικανικά συμφέροντα: σε μια παγκόσμια κρίση, οι ξένες τράπεζες θα μπορούσαν διαφορετικά να αναγκαστούν να πουλήσουν μαζικά αμερικανικά ομόλογα, επιδεινώνοντας την αναταραχή στις αγορές.
«Όμως η λογική δεν επικρατεί πάντα σε αυτή την κυβέρνηση», δήλωσε τρίτη πηγή. «Όταν εφαρμόζει πολιτικές αντιποίνων στο εμπόριο ακόμη και απέναντι στους στενότερους συμμάχους της, ο Τραμπ θα μπορούσε απλώς να πει: “Μας εκμεταλλεύονται” — και οι γραμμές swap να κοπούν από τη μια μέρα στην άλλη».
Οι ίδιες πηγές, πάντως, διευκρινίζουν ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ούτε η παραμικρή ένδειξη πως αυτές οι γραμμές βρίσκονται σε κίνδυνο και εξακολουθούν να θεωρούν πιθανότερο ότι θα παραμείνουν ως έχουν.
Οι αποφάσεις για τις διευκολύνσεις της Fed και τις γραμμές ανταλλαγής νομισμάτων ανήκουν στην ίδια την Ομοσπονδιακή Τράπεζα και όχι στην αμερικανική κυβέρνηση, υπογράμμισε αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών.
Θετικό μήνυμα από τον νέο επικεφαλής της Fed
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο νέος πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, φαίνεται να έχει επενδύσει ιδιαίτερα στην αποκατάσταση των σχέσεων με τους Ευρωπαίους.
Λίγο περισσότερο από έναν μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ταξίδεψε στην Ευρώπη και, σύμφωνα με τις πηγές, άφησε ιδιαίτερα θετικές εντυπώσεις στους Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Στο πρώτο του Jackson Hole ως επικεφαλής της Fed, μάλιστα, φωτογραφήθηκε όπως επιτάσσει η παράδοση με τον διοικητή της Τράπεζας του Καναδά, Τιφ Μάκλεμ — μια μικρή αλλά συμβολικά σημαντική κίνηση, καθώς ο Τραμπ βρίσκεται πλέον σε ολοένα και πιο σκληρή εμπορική αντιπαράθεση με τον Καναδά.
Το βασικό συμπέρασμα, ωστόσο, παραμένει ανησυχητικό: οι Ευρωπαίοι δεν αμφισβητούν τόσο τις διαβεβαιώσεις της Fed όσο την ικανότητά της να προστατεύσει τη διεθνή χρηματοπιστωτική συνεργασία από απρόβλεπτες πολιτικές αποφάσεις της Ουάσινγκτον.
