Αν και όπως αναφέρει το Independent, στο τέλος κάθε χρονιάς υπάρχει κάτι σαν παράδοση για δημοσιογραφικές προβλέψεις για κακά – συνήθως – μαντάτα όσον αφορά την επόμενη, φέτος είναι πιο κοντά από ποτέ τα μέρη και τις περιστάσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ευρύτερη αντιπαράθεση, περιφερειακό πόλεμο ή παγκόσμια αντιπαράθεση.
Τονίζει ότι αν και δεν μπορεί να προβλέψει έναν πόλεμο στην Ευρώπη ή οπουδήποτε αλλού, όπως απαισιόδοξα προέβλεψε ο Μαρκ Ρούτε, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, που αναφέρθηκε «στο μέγεθος των πολέμων των πατεράδων και των παππούδων μας», σίγουρα ότι και αν συμβεί, δεν θα είναι σαν τους πολέμους του 20ού αιώνα.
Ένα τυχαίο «σπινθήρισμα» σε πολλές από αυτές τις συγκρούσεις θα μπορούσε να είναι η αφορμή για ευρύτερη αντιπαράθεση. Όπως προειδοποίησε ο Ρούτε, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για πόλεμο ώστε να τον αποτρέψουμε.
Οι πέντε περιοχές υψηλού κινδύνου
1. Οι Βαλτικές Χώρες
Ο Βλάντιμιρ Πούτιν έχει προειδοποιήσει ότι η Ρωσία θα συνεχίσει να μάχεται για πλήρη νίκη στην Ουκρανία, και αν η Ευρώπη θέλει πόλεμο, είναι έτοιμος. Είναι πιθανό να προκαλέσει τις ευρωπαϊκές χώρες-συμμάχους του ΝΑΤΟ και της ΕΕ σε διάφορα κρίσιμα σημεία – ειδικά στις Βαλτικές χώρες, τον Βόρειο Ατλαντικό και μέσω των Βαλκανίων. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ψευδείς επιθέσεις («false flag») γύρω από το έδαφος του Καλίνινγκραντ, το «σφήνα» μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας.
Οι ενοχλητικές περιπολίες από ρωσικά υποβρύχια για να δοκιμάσουν το νέο σχέδιο ασφαλείας του ΝΑΤΟ στον Ατλαντικό αναμένεται να αυξηθούν, δεδομένης της βελτίωσης των ρωσικών υποβρυχιακών υπηρεσιών που αναπτύσσονται από τη Χερσόνησο Κόλα. Αυτά θα συνοδεύονται από μεγαλύτερη παρουσία στη Βρετανία και τις Βαλτικές χώρες από τα πλοία και υποβρύχια της υπηρεσίας πληροφοριών και σαμποτάζ GUGI, ειδικά το μητρικό πλοίο Yantar.
Το Κρεμλίνο θα προσπαθήσει να προκαλέσει, ενώ η Αμερική του Trump φαίνεται φιλική προς τη Μόσχα και τσακώνεται με τους Ευρωπαίους συμμάχους. Υπάρχει ο κίνδυνος να δράσει πριν η Ευρωπαϊκή ΝΑΤΟ προλάβει να οργανώσει την επανεξοπλιστική της προσπάθεια. Μια διαφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και μιας ιδρυτικής χώρας του ΝΑΤΟ, της Δανίας, για τη Γροιλανδία, αποτελεί επίσης ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσει.
2. Νότια Αμερική
Η δεύτερη σημαντική περιοχή κινδύνου για τις ΗΠΑ είναι η ίδια η αμερικανική ήπειρος, όπου η «Trumpland» ανακτά την ηγεμονία της στη νέα Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας, αναβιώνοντας τον παλιό δόγμα Monroe του 1823. Δεν είναι μόνο ζήτημα αλλαγής καθεστώτος στη Βενεζουέλα, στην οποία φαίνεται ότι έχει βάλει στόχο ο Donald Trump. Οποιαδήποτε αμερικανική επέμβαση εκεί κινδυνεύει να επαναλάβει τα λάθη της εισβολής στο Ιράκ το 2003. Όπως σημείωσε ο πρώην στρατηγός και Υπουργός Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ, αν καταστρέψεις κάτι σε τέτοιες ενέργειες, αναλαμβάνεις το πρόβλημα. Θα υπάρχει άμεση ανάγκη αναδιοργάνωσης των δυνάμεων ασφαλείας και της δημόσιας διοίκησης, αλλιώς χρόνια εμφύλιου πολέμου, όπως στο Ιράκ.
Μια επέμβαση στη Βενεζουέλα θα επιταχύνει την ήδη υπάρχουσα αστάθεια στην περιοχή από τον Ισημερινό έως την Κολομβία και τη Γουιάνα. Ο πραγματικός στόχος πίσω από τη φουσκωμένη ρητορική του Trump είναι το πετρέλαιο και η προσπάθεια των ΗΠΑ να γίνουν η κυρίαρχη παγκόσμια πετρελαϊκή δύναμη. Αυτό θα δυσαρεστήσει τις μεγάλες δυνάμεις του OPEC και την Κίνα, που έχει μεγάλο συμφέρον στη Νότια Αμερική.
3. Σουδάν
Μια τρίτη περιοχή, η Μέση Ανατολή, αποτελεί «φυτίλι» κινδύνου για νέους πολέμους – από το Κουρδιστάν έως την Αραβική Χερσόνησο, το Σουδάν και τη Σομαλία στην υποσαχάρια Αφρική. Η Γάζα παραμένει κρίσιμο σημείο, όπως και η Υεμένη και το Σουδάν. Στο Νότιο Σουδάν και στο Σουδάν, οι αντιπρόσωποι των δύο μεγαλύτερων δυνάμεων του Κόλπου, Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ, βρίσκονται σε ανοιχτό πόλεμο. Το ασταθές καθεστώς στο Ιράν θα μπορούσε να επιτεθεί απευθείας στο Ισραήλ ή μέσω αντιπροσώπων, από τη Συρία έως την ομάδα RSF στο Ντάρφουρ και πέρα.
«Δεν υπάρχει καμία αίσθηση ασφάλειας στο Σουδάν», λέει ο Πασκάλ Φεράρα, που έχει διαμορφώσει την ιταλική πολιτική για την περιοχή για χρόνια, «αλλά υπάρχει τεράστια ποσότητα όπλων». Οι μάχες στα σύνορα Ρουάντα και Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό έχουν στρατηγικές επιπτώσεις, δεδομένου του ανταγωνισμού για σπάνια μέταλλα, όπως σπάνιες γαίες και κάδμιο, μεταξύ των πρακτόρων της Κίνας, της πρώην ομάδας Wagner της Ρωσίας και ισχυρών οργανωμένων εγκληματικών ομάδων.
4. Πακιστάν-Ινδία
Στη νότια και νοτιοανατολική Ασία, αρκετές αντιπαραθέσεις έχουν δυνατότητα κλιμάκωσης. Το Πακιστάν και η Ινδία παρακολουθούν ο ένας τον άλλο για το Κασμίρ και το Αφγανιστάν, ενώ η Ινδία αντιμετωπίζει την Κίνα στα υψηλά βουνά των συνόρων τους. Η Καμπότζη και η Ταϊλάνδη δεν είναι πλήρως ειρηνικές, αν και τα προβλήματα είναι απίθανο να εξαπλωθούν.
5. Ταϊβάν
Η πέμπτη περιοχή μεγάλης ανησυχίας αφορά την Κίνα. Το 2025, ο Xi Jinping και το καθεστώς του υπήρξαν οι παγκόσμιοι «μάστορες» της στρατηγικής ασάφειας, υπερισχύοντας του Trump και του Putin εκεί που μετράει. Τον επόμενο χρόνο, ο Xi θα μπορούσε να υπολογίσει ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι πολύ απορροφημένος από τη Βενεζουέλα, την Ουκρανία, τη Γάζα και τον ίδιο του τον εγωισμό, ώστε να αντιδράσει έγκαιρα, αν η Κίνα επιχειρήσει μια αποφασιστική κίνηση κατά της Ταϊβάν με άμεσο ή έμμεσο τρόπο.
Μια κακοσχεδιασμένη προσπάθεια για την Ταϊβάν θα προκαλέσει τεράστια αντίδραση από όλους τους κύριους περιφερειακούς παίκτες, όπως η Ινδία, η Ιαπωνία, η Αυστραλία και οι ΗΠΑ. Σε χειρότερο σενάριο, κινδυνεύει να προκαλέσει μια πραγματικά παγκόσμια σύγκρουση.
Οι κίνδυνοι πολέμου και σύγκρουσης δεν είναι μόνο γεωγραφικοί, οι πέντε εύθραυστες περιοχές, ούτε οι παραδοσιακές μέθοδοι πολέμου και διπλωματίας. Υπάρχουν και οι λιγότερο εμφανείς, συνήθως μη ανακοινωμένες μέθοδοι επίθεσης – μέσω κυβερνοχώρου, πληροφόρησης και επιρροής – για τις οποίες, για παράδειγμα, το Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται απογοητευτικά απροετοίμαστο. Οι κυβερνήσεις μας απλά δεν θέλουν να το σκέφτονται, τουλάχιστον όχι ανοιχτά. Σκεφτείτε τη ζημία από την κυβερνοεπίθεση στην Jaguar Land Rover, που πλέον θεωρείται έργο ρωσικού «πράκτορα» – ζημία 1,5 δισ. £ για την εταιρεία και 5 δισ. £ για την εθνική οικονομία.
Πιο ανησυχητικό είναι το φαινόμενο που οι οικονομολόγοι επιχειρήσεων ονομάζουν «μαύρη μέδουσα» – το τρομερό τέρας των βαθιών υδάτων που θέλουμε να αγνοήσουμε μέχρι να είναι πολύ αργά και με τελική ζημία για εμάς. Η «μαύρη μέδουσα» στον πόλεμο μπορεί να είναι νέες μορφές βιολογικών και χημικών όπλων – κάτι πιο θανατηφόρο και αδιόρατο από τη ρικίνη, το σαρίν, το πολώνιο και το νόβιτσοκ που έχουν χρησιμοποιηθεί ως τρομοκρατικά εργαλεία τον τελευταίο μισό αιώνα. Στα χέρια μη κρατικών φανατικών, αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή από όλες.
