Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN, ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι εξετάζεται η επιβολή τελών για τη χρήση των καλωδίων διαδικτύου που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες όπως οι Google, Microsoft, Meta και Amazon – μία εξέλιξη που αναδεικνύει ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή, όπου η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και η ψηφιακή οικονομία συνδέονται πλέον άμεσα με τη γεωπολιτική ισχύ.
Παράλληλα, Ιρανοί αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο παρεμβολών ή διακοπών στη λειτουργία των υποδομών, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των εταιρειών με τις απαιτήσεις της χώρας.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού, Εμπραχίμ Ζολφαγκάρι, φέρεται να δήλωσε ότι η χώρα θα προχωρήσει στην επιβολή τελών για τα καλώδια, ενώ ΜΜΕ που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης υποστηρίζουν πως η συντήρηση και επισκευή τους στην περιοχή θα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από ιρανικές εταιρείες.
Παρότι δεν είναι ξεκάθαρο αν η Τεχεράνη έχει τη νομική ή τεχνική δυνατότητα να εφαρμόσει τέτοιες ρυθμίσεις σε διεθνείς τεχνολογικούς ομίλους, οι σχετικές δηλώσεις έχουν ήδη προκαλέσει ανησυχία για την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών του παγκόσμιου διαδικτύου.
Τα υποθαλάσσια καλώδια αποτελούν βασικό κορμό της διεθνούς ψηφιακής επικοινωνίας, καθώς μέσω αυτών διακινείται η συντριπτική πλειονότητα της παγκόσμιας διαδικτυακής κίνησης. Μια διακοπή ή ζημιά σε αυτά θα επηρέαζε όχι μόνο την πρόσβαση στο διαδίκτυο, αλλά και τραπεζικές συναλλαγές, χρηματοπιστωτικά συστήματα, στρατιωτικές επικοινωνίες, υπηρεσίες cloud, πλατφόρμες streaming και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη στρατηγική εντάσσεται στην προσπάθεια του Ιράν να διευρύνει την επιρροή του πέρα από τους παραδοσιακούς τομείς του πετρελαίου και της ναυσιπλοΐας. Σύμφωνα με τη Ντίνα Εσφαντιάρι του Bloomberg Economics, η Τεχεράνη επιχειρεί να αυξήσει το κόστος οποιασδήποτε πιθανής σύγκρουσης, ώστε να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε πιθανούς αντιπάλους στο άμεσο ή μακρινό μέλλον.
Το μεγαλύτερο μέρος των διεθνών καλωδίων στην περιοχή του Ορμούζ έχει τοποθετηθεί κοντά στις ακτές του Ομάν και εκτός ιρανικών χωρικών υδάτων, ακριβώς λόγω των γνωστών ανησυχιών ασφαλείας. Παρ’ όλα αυτά, δύο βασικά καλωδιακά συστήματα, τα Falcon και Gulf Bridge International, διέρχονται από τα ιρανικά χωρικά ύδατα, κάτι που εντείνει τις ανησυχίες για πιθανές παρεμβάσεις.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης διαθέτουν μέσα για υποθαλάσσιες επιχειρήσεις, όπως δύτες, μικρά υποβρύχια και drones, γεγονός που θεωρητικά αυξάνει τον κίνδυνο σαμποτάζ σε κρίσιμες υποδομές.
Μια εκτεταμένη επίθεση στα καλώδια αυτά θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή ψηφιακή αναστάτωση σε πολλές περιοχές του κόσμου. Οι χώρες του Περσικού Κόλπου θα αντιμετώπιζαν προβλήματα στις επικοινωνίες και στις τραπεζικές συναλλαγές, ενώ η Ινδία θα υπέφερε σημαντικά στον τομέα των ψηφιακών υπηρεσιών και του outsourcing.
Οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν έως την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική, επηρεάζοντας εμπορικά δίκτυα, χρηματοπιστωτικές ροές και υποδομές data centers.
Παρότι υπάρχει ανησυχία, η εταιρεία TeleGeography σημειώνει ότι τα καλώδια που διέρχονται από το Ορμούζ αντιστοιχούν σε κάτω από 1% της παγκόσμιας χωρητικότητας δεδομένων. Ωστόσο, σε περιφερειακό επίπεδο, ακόμη και μια μικρή διακοπή θα μπορούσε να έχει έντονες επιπτώσεις.
Η Τεχεράνη προσπαθεί ταυτόχρονα να δικαιολογήσει νομικά τις θέσεις της, επικαλούμενη τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και συγκρίνοντας το μοντέλο της με τα έσοδα που αποκομίζει η Αίγυπτος από τα καλώδια στη Διώρυγα του Σουέζ.
Νομικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν φυσικό θαλάσσιο πέρασμα και υπάγονται σε διαφορετικό καθεστώς από τεχνητές διώρυγες όπως αυτή του Σουέζ.
