Ακόμη και πριν την οικονομική κρίση, η ελληνική τουριστική βιομηχανία έδειχνε σημάδια κορεσμού. Το “λίγο κρασί, λίγη θάλασσα και τ' αγόρι μου” δεν ήταν αρκετό για να μας συντηρήσει, αφού συνήθως το “κρασί” που προσφέραμε στους τουρίστες ήταν ξύδι ή μπόμπα, η θάλασσα αφρόντιστη (οι ελληνικές παραλίες έχουν πνιγεί στις γόπες των τσιγάρων που φυτεύουν καθημερινά οι απόγονοι του Περικλέους) και το ρόλο του “αγοριού”, τον έπαιζαν τα κοράκια που πούλαγαν φύκια για μεταξωτές κορδέλες, δηλαδή μέτριο φαγητό και άθλια rooms to let σε τιμές εξωφρενικές. Τέλος, ποτέ δεν έγινε σοβαρή προσπάθεια να προωθηθούν στο εξωτερικό οι υπόλοιπες μορφές τουρισμού, πέραν των καλοκαιρινών διακοπών και να εμπλουτιστεί το “brandname” Ελλάδα. Το αποτέλεσμα ήταν φυσικά να μείνει αρκετά πίσω σε σχέση με τους άμεσους ανταγωνιστές της, κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου. Όπως συνήθως λοιπόν συμβαίνει στη χώρα μας, το σκηνικό είναι φοβερό, αλλά η παράσταση άθλια.
Θα περίμενε κανείς ότι η κρίση θα εξανάγκαζε τόσο τους εμπλεκόμενους στην τουριστική βιομηχανία, από την οποία, σημειωτέον, παράγεται το 15% του ΑΕΠ, όσο και την κυβέρνηση, να προχωρήσουν σε ριζική αναδιάρθρωση του κλάδου. Και πράγματι, κάποιες διορθωτικές κινήσεις έγιναν: οι τιμές έπεσαν, με αποτέλεσμα, για παράδειγμα, η Αθήνα να προσφέρει πολύ υψηλότερης ποιότητας υπηρεσίες από την Κωνσταντινούπολη, σε τιμές ίδιες περίπου με αυτές της Τουρκικής μεγαλούπολης. Στην προσπάθεια για περαιτέρω μείωση των τιμών βοηθάει φυσικά και η απόφαση της κυβέρνησης για υπαγωγή των τουριστικών υπηρεσιών στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ.
Εκεί όμως που πηγαίναν να γίνουν ορισμένα βήματα προς τα εμπρός, ξεκίνησαν οι γνωστοί αυτοπυροβολισμοί. Η κρουαζιέρα τελικά δεν απελευθερώθηκε, παρά την φοβερή ταλαιπωρία που υπέστησαν πέρυσι από τις κινητοποιήσεις του ΠΑΜΕ, τόσο οι τουρίστες, όσο και οι ντόπιοι. Κατά πάγια τακτική της, η κυρία Κατσέλη αντικατέστησε ένα πολύπλοκο και αναποτελεσματικό νομοσχέδιο με ένα εξίσου πολύπλοκο και αναποτελεσματικό. Έτσι, η χώρα θα πληρώσει με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ απολεσθέντων εσόδων τις αγκυλώσεις μίας υπουργού, την οποία ο πρωθυπουργός συνεχίζει να κρατάει στην κυβέρνηση, παρότι έχει αποτύχει σε ό,τι και αν έκανε τους τελευταίους 18 μήνες.
Στη συνέχεια, ήλθε το νομοσχέδιο για την υποτιθέμενη προστασία της βιοποικιλότητας της κυρίας Μπιρμπίλη, για να δώσει το τελειωτικό χτύπημα στην ήδη δοκιμαζόμενη αγορά εξοχικής κατοικίας. Όλοι όσοι έχουν ασχοληθεί έστω και επιφανειακά με τον τουρισμό, γνωρίζουν ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει η Φλόριντα της Ευρώπης, προσελκύοντας εκατοντάδες χιλιάδες εύπορους Ευρωπαίους σε πολυτελή εξοχικά. Το μόνο που θα αρκούσε για να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός ήταν να προχωρήσει ο χωροταξικός σχεδιασμός. Όπως όλοι οι προκάτοχοί της όμως, η κυρία Μπιρμπίλη προτιμάει την εύκολη λύση των απαγορεύσεων, οι οποίες στην πράξη καταλύονται, από τη δύσκολη και επίπονη δουλειά του καθορισμού χρήσεων γης και του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού. Πάνε λοιπόν μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια και από την οικοδομή. “Λεφτά υπάρχουν” για να τα πετάμε, όπως φαίνεται.
Την ίδια στιγμή, δεν φαίνεται να γίνεται καμία σοβαρή κίνηση για την δημιουργία μαρίνων, τη λειτουργία αεροδρομίου για εταιρείες χαμηλού κόστους σε περιοχή με εύκολη πρόσβαση στην Αθήνα και τη βελτίωση των υποδομών στον χειμερινό, συνεδριακό και αθλητικό τουρισμό. Θα περίμενε κανείς έστω κάποια άμεσα μέτρα χαμηλού κόστους για τη βελτίωση της εικόνας που παρουσιάζει η βιτρίνα της Αθήνας – από τις προσόψεις των κτιρίων, μέχρι την επισκευή των πεζοδρομίων, την καθαριότητα και το μάζεμα του πανάθλιου “γιουσουρούμ” που έχει στηθεί μπροστά και πίσω από την Τριλογία. Αντ' αυτού, ακούμε μεγαλεπήβολα σχέδια για πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου, της μοναδικής οδού δηλαδή που μέχρι το ύψος του ΣτΕ είναι και όμορφη και ζωντανή – δηλαδή δεν έχει κανένα πρόβλημα (με την εξαίρεση φυσικά του γιουσουρούμ)!
Παρότι δεν το αξίζουμε εντέλει, για φέτος φαίνεται πως θα είμαστε τυχεροί, αφού η συγκράτηση των τιμών και οι ταραχές που εκτυλίσσονται σε ανταγωνιστικούς τουριστικούς προορισμούς, θα συμβάλλουν στην αύξηση των επισκεπτών. Ωστόσο, αν συνεχίσουμε να πυροβολούμε το πόδι μας, αν το κάθε υπουργείο συνεχίζει να λειτουργεί ως ανεξάρτητο βιλαέτι και όχι ως μέρος ενός συνόλου με συγκεκριμένη κατεύθυνση, τότε και ο τουρισμός θα έχει την τύχη της υπόλοιπης ελληνικής οικονομίας.