Όπως διαβάζουμε στη Wall Street Journal, ο Νόμος για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA) της Ε.Ε. έχει θεωρητικά ως στόχο να ενισχύσει τον ανταγωνισμό στον τεχνολογικό τομέα και να εμποδίσει τους λεγόμενους «gatekeepers», όπως η Google, η Meta και η Apple, να προωθούν τις δικές τους υπηρεσίες εις βάρος υπηρεσιών τρίτων.
Στην πράξη, όμως, το ιστορικό του DMA αποτελεί, ως επί το πλείστον, μια προσπάθεια να παραμείνουν οι καινοτόμες τεχνολογίες μακριά από τους Ευρωπαίους. Νωρίτερα φέτος, η Apple ανέβαλε επ’ αόριστον την κυκλοφορία στην Ε.Ε. της νέας Siri, η οποία λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη. Τώρα, η Google προχώρησε σε αυτό που χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη υποβάθμιση της ποιότητας της αναζήτησης στην 28χρονη ιστορία της.
Οι Βρυξέλλες αύξησαν την πίεση προς τη Google από τον Ιούλιο: επέβαλαν στον τεχνολογικό κολοσσό πρόστιμο 460 εκατομμυρίων ευρώ (534 εκατ. δολάρια) επειδή, σύμφωνα με τις αρχές, ευνοούσε τις δικές του υπηρεσίες σε αναζητήσεις που σχετίζονται με ταξίδια, αγορές και αθλητισμό. Παράλληλα, επιβλήθηκε ξεχωριστό πρόστιμο 430 εκατομμυρίων ευρώ (499 εκατ. δολάρια) για άλλες φερόμενες παραβάσεις. Οι ρυθμιστικές αρχές έδωσαν στη Google 60 ημέρες για να συμμορφωθεί, διαφορετικά θα μπορούσε να της επιβληθεί πρόστιμο έως και 5% των παγκόσμιων εσόδων της.
Η Google τελικά υπέκυψε και ανακοίνωσε αυτόν τον μήνα ότι θα αφαιρέσει από την Google Search εργαλεία που ήταν διαθέσιμα εδώ και χρόνια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται λειτουργίες που εμφανίζουν τιμές πτήσεων σε πραγματικό χρόνο και τη διαθεσιμότητα ξενοδοχείων. Οι χρήστες στην Ε.Ε. θα βλέπουν πλέον απλώς ένα καρουζέλ με συνδέσμους και ξεχωριστές υπηρεσίες αναζήτησης.
Ποιος κερδίζει λοιπόν; Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, όχι οι καταναλωτές. Οι Ευρωπαίοι χρήστες σίγουρα δεν θα καλωσορίσουν την υποβάθμιση της αναζήτησης, ενώ ούτε οι τοπικές επιχειρήσεις θα ωφεληθούν. Προηγούμενες ρυθμίσεις της Ε.Ε. είχαν μειώσει την άμεση κίνηση προς τις πλατφόρμες κρατήσεων σε βασικά τμήματα της ευρωπαϊκής τουριστικής βιομηχανίας έως και κατά 30%. Με τις νέες αλλαγές, η Google λέει ότι οι χρήστες θα κατευθύνονται σε ενδιάμεσες ιστοσελίδες κρατήσεων, όπως η Expedia και η Booking.com, αντί να οδηγούνται απευθείας στις επιχειρήσεις.
Η ευρύτερη, όμως, εκστρατεία κατά των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών πηγάζει από την, κατά τον αρθρογράφο, απελπιστικά λανθασμένη πίστη των γραφειοκρατών της Ε.Ε. στο λεγόμενο «Brussels Effect» — τη θεωρία ότι η ευρωπαϊκή αγορά είναι τόσο ισχυρή, ώστε οι κανονισμοί της Ε.Ε. θα μετατραπούν σε παγκόσμια πρότυπα. Αυτό δεν έχει συμβεί. Αντί να υιοθετούν παγκοσμίως τα ευρωπαϊκά πρότυπα, οι επιχειρήσεις συχνά συμμορφώνονται μόνο εντός της Ε.Ε. — ή αποσύρονται εντελώς από την αγορά. Έτσι, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές μένουν με τεχνολογία που, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, είναι στάσιμη και δεύτερης κατηγορίας σε σύγκριση με εκείνη στον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο.
Και παρά τις διακηρύξεις για άνοιγμα των αγορών και δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού, χρόνια προσπαθειών της Ε.Ε. να περιορίσει τους κορυφαίους Αμερικανούς καινοτόμους δεν έχουν δημιουργήσει ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς κολοσσούς ικανούς να ανταγωνιστούν με βάση την αξία τους. Την ίδια στιγμή, το κόστος συμμόρφωσης επιβαρύνει τις μικρότερες εταιρείες. Τα τελευταία 50 χρόνια, καμία ευρωπαϊκή εταιρεία με χρηματιστηριακή αξία άνω των 100 δισ. ευρώ (116 δισ. δολάρια) δεν έχει δημιουργηθεί από το μηδέν. Αντίθετα, οκτώ αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες που ιδρύθηκαν κατά την ίδια περίοδο έφτασαν σε χρηματιστηριακή αξία 1 τρισ. δολαρίων.
Η Ε.Ε. δεν δείχνει να υποχωρεί από τον ρόλο της ως παγκόσμιας ρυθμιστικής υπερδύναμης. Αντίθετα, σύμφωνα με το άρθρο, επιδιώκει να κάνει τα προϊόντα ακόμη χειρότερα. Επιβάλλει αυστηρότερη ρύθμιση στην OpenAI βάσει του Digital Services Act, ενώ τον περασμένο μήνα άρχισε επίσης να εφαρμόζει περιορισμούς στην τεχνητή νοημοσύνη που, όπως υποστηρίζει ο αρθρογράφος, είναι ήδη ξεπερασμένοι.
Ο Nick Fox, ανώτατο στέλεχος της Google και αντιπρόεδρος αρμόδιος για τη γνώση και την πληροφόρηση, εξέφρασε τη λύπη του ότι οι κανονισμοί της Ε.Ε. αναγκάζουν την εταιρεία να «υποβαθμίσει την εμπειρία του χρήστη». Όμως το τελευταίο μέρος της δήλωσής του είναι αυτό που, σύμφωνα με το άρθρο, θα πρέπει να συνηθίσουν να ακούν οι Ευρωπαίοι:
«Οι χρήστες εκτός Ε.Ε. δεν θα επηρεαστούν από αυτές τις αλλαγές.» Αυτό, λοιπόν, είναι το πραγματικό «Brussels Effect».
