Η προσέγγιση του Τραμπ στη βιντεοδιάσκεψη, όπως την αποκάλυψε ο Εμανουέλ Μακρόν, φάνηκε να καθησυχάζει κάποιους από τους ηγέτες, οι οποίοι έκαναν την τελευταία συλλογική τους έκκληση προς τον απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο, ότι έχει καθήκον να προστατεύσει την κυριαρχία της Ουκρανίας – και την ευρωπαϊκή ασφάλεια – στις συνομιλίες στην Αλάσκα.
Σύμφωνα με τον Guardian, οι Ευρωπαίοι ηγέτες μίλησαν με τον Τραμπ και τον αντιπρόεδρο του, Τζ. Ντ. Βανς, σε μια έκτακτη ωριαία συνάντηση με σκοπό να επηρεάσουν τη στρατηγική διαπραγμάτευσής του. Υπενθυμίζεται ότι ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, και οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν αποκλειστεί από τη σύνοδο της Αλάσκας και φοβούνται ότι ο Τραμπ, ο οποίος θέλει να τηρήσει την προεκλογική του υπόσχεση ότι μπορεί να τερματίσει γρήγορα την αιματοχυσία, θα κάνει παραχωρήσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο την κυριαρχία της Ουκρανίας.
Ο Τραμπ υπογράμμισε ότι η σύνοδος δεν θα είναι ουσιαστική διαπραγμάτευση, αλλά ένα «αναγνωριστικό» βήμα για να διαπιστώσει τους όρους του Πούτιν για μια προσωρινή κατάπαυση πυρός, η οποία στη συνέχεια θα οδηγούσε σε συνομιλίες με τους Ουκρανούς.
Η ευρωπαϊκή παρέμβαση περιλάμβανε ομάδα ηγετών και τον Ζελένσκι να συζητούν τη στρατηγική των ΗΠΑ με τον Τραμπ και τον Βανς.
Οι δηλώσεις των Ευρωπαίων
Μετά τη συνάντηση, ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, τόνισε ότι η Ευρώπη θέλει να πετύχει ο Τραμπ στην Αλάσκα, αλλά έκανε σαφές ότι πρέπει να προστατευτούν τα ουκρανικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Ο Μακρόν είπε ότι δεν έγιναν σοβαρές συζητήσεις για ανταλλαγές εδαφών εντός της Ουκρανίας και ότι ο Τραμπ τόνισε πως τέτοια ζητήματα μπορούν να διαπραγματευθούν μόνο με το Κίεβο. Είπε επίσης ότι ο Τραμπ θα επιδιώξει τριμερή συνάντηση μεταξύ Ουκρανίας, ΗΠΑ και Ρωσίας, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Ευρώπη.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, είπε ότι τώρα η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Ρωσίας για το αν θέλει κατάπαυση πυρός, και ότι η διατλαντική συμμαχία είναι ενωμένη.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε: «Συνολικά η συνάντηση ήταν καθησυχαστική, αφού οι θέσεις μας πέρασαν, αλλά το ερώτημα είναι αν ο Τραμπ θα μείνει στο συμφωνημένο σχέδιο όταν βρεθεί απέναντι στον Πούτιν».
Ο Τραμπ συναντήθηκε με ηγέτες της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας και της Φινλανδίας, καθώς και με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Αργότερα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επρόκειτο να ενημερώσουν την «συμμαχία των πρόθυμων», δηλαδή τη ομάδα δυτικών χωρών που έχουν συμφωνήσει να προσφέρουν πρακτικές στρατιωτικές εγγυήσεις για την προστασία της ουκρανικής κυριαρχίας σε περίπτωση ειρηνευτικού διακανονισμού. Το θέμα των εγγυήσεων τέθηκε και στην κλήση με τον Τραμπ.
Στόχος των Ευρωπαίων η … αποτροπή παράδοσης ουκρανικών εδαφών στον Πούτιν
Κύριος στόχος των Ευρωπαίων ήταν να πάρουν διαβεβαιώσεις από τον απρόβλεπτο Τραμπ ότι δεν θα δελεαστεί να κάνει δεσμεύσεις που θα απαιτούν από την Ουκρανία να παραχωρήσει έδαφος για να εξασφαλίσει την αποδοχή του Πούτιν σε κατάπαυση πυρός. Επίσης, προσπάθησαν να αποσπάσουν σαφείς δεσμεύσεις ότι ο Τραμπ είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει οικονομικούς μοχλούς πίεσης που θα μπορούσαν να βλάψουν τα ρωσικά έσοδα και να επηρεάσουν την εκτίμηση του Πούτιν για τη διαπραγματευτική του ισχύ.
Με ειδήσεις για σημαντικές ρωσικές στρατιωτικές προελάσεις, ο Ζελένσκι ταξίδεψε στο Βερολίνο για να βρίσκεται στο πλευρό του Μερτς κατά τη διάρκεια της συνάντησης – ένδειξη αλληλεγγύης αλλά και τρόπος μείωσης του κινδύνου σύγκρουσης με τον Τραμπ.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δηλώνουν δημόσια ότι καλωσορίζουν τη σύνοδο του Τραμπ, αλλά ιδιωτικά φοβούνται ότι θέλει να βελτιώσει τις σχέσεις ΗΠΑ–Ρωσίας και θεωρεί την απώλεια ουκρανικής κυριαρχίας ως αναγκαίο τίμημα για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Εγκωμιαστικά σχόλια του Τραμπ για τους Ευρωπαίους – Δύσκολη η κατάσταση στο μέτωπο
Πριν από τη συνάντηση, ο Τραμπ επαίνεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες ως «σπουδαίους ανθρώπους που θέλουν να πετύχουν συμφωνία», αλλά ήταν ασαφής για τη στρατηγική του, συμπεριλαμβανομένων των όρων που θα προτείνει για να πείσει τον Πούτιν να δεχτεί κατάπαυση πυρός, η οποία είναι προϋπόθεση της Ουκρανίας για διαπραγματεύσεις. Ο Βανς, καλύτερα ενημερωμένος από τον πρόεδρο, πιστεύει ότι η Ευρώπη πρέπει να δείξει μεγαλύτερη ηγεσία, παραδεχόμενη ότι χρειάζονται επώδυνες παραχωρήσεις για να λήξει ένας πόλεμος που η Ουκρανία δεν έχει αρκετά στρατεύματα να κερδίσει.
Ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι η αναλογία προσωπικού μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας είναι ένα προς τρία υπέρ της Ρωσίας, ενώ στα πυροβόλα όπλα είναι ένα προς 2,4.
Τα ζητήματα που διακυβεύονται είναι οι εδαφικές παραχωρήσεις, οι στρατιωτικές εγγυήσεις ώστε η Ρωσία να μην ξαναρχίσει τον πόλεμο, και η μελλοντική σχέση της Ουκρανίας με δυτικούς θεσμούς όπως το ΝΑΤΟ.
Ο Ζελένσκι έχει δεσμευτεί ότι ο ουκρανικός στρατός δεν θα παραδώσει εθελοντικά εδάφη στο Ντονέτσκ και στο Λουχάνσκ, αλλά η Ρωσία επιμένει ότι αυτά θα γίνουν ρωσικά είτε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είτε με τη βία.
Ο Τραμπ εξερράγη με τα δημοσιεύματα για τη συνάντησή του με τον Πούτιν, γράφοντας στο Truth Social: «Τα ΜΜΕ είναι πραγματικά πολύ άδικα για τη συνάντησή μου με τον Πούτιν. Συνεχίζουν να παραθέτουν αποτυχημένους και ανόητους, όπως τον Τζον Μπόλτον, που είπε ότι, παρόλο που η συνάντηση γίνεται σε αμερικανικό έδαφος, ‘ο Πούτιν έχει ήδη κερδίσει’. Τι στο καλό είναι αυτό; Εμείς κερδίζουμε τα ΠΑΝΤΑ».
Ανοιχτό παράθυρο για κυρώσεις αν ναυαγήσουν οι συνομιλίες της Αλάσκας
Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσαντ, είπε ότι θα μπορούσαν να επιβληθούν επιπλέον κυρώσεις ή δευτερεύοντες δασμοί στους εμπορικούς εταίρους της Ρωσίας αν η συνάντηση στην Αλάσκα δεν πάει καλά.
Ωστόσο, ο Τραμπ αρνείται μέχρι στιγμής να υποκύψει στην εσωτερική πολιτική πίεση για την επιβολή δραστικών δασμών στους εμπορικούς εταίρους της Ρωσίας. Έχει δεσμευτεί να αυξήσει τους δασμούς στις εισαγωγές από την Ινδία στο 50% στο τέλος του μήνα, αλλά αυτό μπορεί να είναι διαπραγματευτικό χαρτί ενόψει εμπορικών συνομιλιών. Νέες αμερικανικές κυρώσεις κατά της Κίνας, του μεγαλύτερου οικονομικού υποστηρικτή της Ρωσίας, έχουν αναβληθεί μέχρι τον Νοέμβριο.
Η Μόσχα υποβαθμίζει τη σημασία των ευρωπαϊκών διαβουλεύσεων
Η Μόσχα, βέβαιη για τη θέση της, υποβάθμισε τη σημασία της ευρωπαϊκής διαβούλευσης με τον Τραμπ. Ο εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Αλεξέι Φαντέγιεφ, είπε: «Θεωρούμε τις διαβουλεύσεις που ζήτησαν οι Ευρωπαίοι ως πολιτικά και πρακτικά ασήμαντες. Λεκτικά, οι Ευρωπαίοι υποστηρίζουν τις διπλωματικές προσπάθειες Ουάσινγκτον και Μόσχας για την επίλυση της ουκρανικής κρίσης, αλλά στην πραγματικότητα η ΕΕ τις υπονομεύει».
Η Ρωσία υποστηρίζει ότι η σύνοδος της Αλάσκας πιθανότατα θα καλύψει όλο το φάσμα των ρωσοαμερικανικών διμερών σχέσεων και όχι μόνο το ουκρανικό. «Ελπίζουμε ότι αυτή η συνάντηση θα επιτρέψει στους ηγέτες να επικεντρωθούν σε όλο το εύρος των ζητημάτων, από την κρίση στην Ουκρανία έως τα εμπόδια που παρεμποδίζουν έναν φυσιολογικό και εποικοδομητικό διάλογο, ο οποίος είναι κρίσιμος για τη διεθνή ειρήνη και σταθερότητα», δήλωσε ο εκπρόσωπος.
Ο βετεράνος Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, θα είναι παρών στις συνομιλίες στην Αλάσκα.
Πριν από τη συνάντηση, ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Όρμπαν, προσπάθησε να ρίξει «αλάτι στις πληγές» της Ευρώπης λέγοντας ότι η Ρωσία έχει κερδίσει τον πόλεμο. «Μιλάμε σαν να πρόκειται για έναν πόλεμο χωρίς τέλος, αλλά δεν είναι έτσι. Οι Ουκρανοί έχουν χάσει τον πόλεμο. Η Ρωσία έχει κερδίσει αυτόν τον πόλεμο», είπε.
Ο Όρμπαν είπε ότι το μόνο ερώτημα είναι «πότε και υπό ποιες συνθήκες η Δύση, που υποστηρίζει τους Ουκρανούς, θα παραδεχτεί ότι αυτό συνέβη και ποιες θα είναι οι συνέπειες».
Ο Όρμπαν είναι ο μόνος ηγέτης της ΕΕ που δεν έχει στηρίξει κοινή δήλωση, σύμφωνα με την οποία η Ουκρανία πρέπει να αποφασίσει μόνη της το μέλλον της.
