Εδώ και μήνες, ο Κάρνεϊ είχε ιδιωτικές συνομιλίες με σχεδόν όλους τους σημαντικούς Ευρωπαίους ηγέτες —από τη Γαλλία και την Ιταλία έως τη Γερμανία και τις σκανδιναβικές χώρες— για το πώς ο Καναδάς και οι 41 εκατομμύρια κάτοικοί του θα μπορούσαν να συνδεθούν στενότερα με την Ευρώπη.
Τώρα επιταχύνει τη στροφή του Καναδά προς την Ευρώπη, αναζητώντας μια νέα συμμαχία που θα αντισταθμίσει το κόστος της ρήξης με τις ΗΠΑ. Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να μετατρέψει τον Καναδά στην «51η πολιτεία» έχει ωθήσει τη χώρα τόσο κοντά στην Ευρώπη, ώστε ορισμένοι ηγέτες αστειεύονται αποκαλώντας την τον νεότερο υποψήφιο «μέλος» της ΕΕ.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Κάρνεϊ έχει δώσει εντολή στον ειδικό απεσταλμένο του για την Ευρώπη να εξετάσει τις πιο φιλόδοξες δυνατότητες, πέρα από την πλήρη ένταξη στην ΕΕ ή στην ενιαία αγορά. Μεταξύ των προτάσεων βρίσκεται ακόμη και ένας νέος τίτλος για τον Καναδά: «Συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Οι Καναδοί και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξετάζουν τρόπους με τους οποίους ο Καναδάς θα μπορούσε να συνδεθεί ανεπίσημα με την ευρωπαϊκή ενιαία αγορά των 21 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ιδιαίτερα σε στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη, τα κρίσιμα ορυκτά για μπαταρίες και ημιαγωγούς και, κυρίως, η άμυνα.
Σε μια τέτοια περίπτωση, καναδικά προϊόντα, υπηρεσίες και εργαζόμενοι σε αυτούς τους τομείς θα μπορούσαν να μετακινούνται πολύ πιο ελεύθερα μεταξύ Ευρώπης και Καναδά. Έχει μάλιστα συζητηθεί με τη Γαλλία η δυνατότητα να επιτρέπεται στους Καναδούς να ζουν και να εργάζονται στην Ευρώπη χωρίς βίζα.
Οι δύο πλευρές συζητούν επίσης υποθαλάσσια καλώδια μεταξύ Ευρώπης και Καναδά, κοινά κέντρα δεδομένων, αποθήκευση στο cloud και νέα δορυφορικά δίκτυα που θα βρίσκονται έξω από την εμβέλεια των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών. Ο Κάρνεϊ θέλει επίσης να αναπτύξει υποδομές ώστε το καναδικό φυσικό αέριο να κατευθύνεται προς την Ευρώπη, ενώ εξετάζεται και η μεταφορά καναδικών λιπασμάτων μέσω του Αρκτικού περάσματος.
Παράλληλα, Καναδάς και ΕΕ επιδιώκουν στενότερη συνεργασία μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων και τη δημιουργία ενός επιστημονικού δικτύου που θα μπορεί να ανταγωνιστεί το αμερικανικό πανεπιστημιακό σύστημα. Ο Κάρνεϊ θέλει επίσης ο Καναδάς να συμμετάσχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών.
Η στροφή αυτή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο ριψοκίνδυνες αντιδράσεις στη δεύτερη προεδρία Τραμπ. Ο Καναδάς στέλνει περίπου τα δύο τρίτα των εξαγωγών του μέσω των συνόρων του με τις ΗΠΑ, ενώ οι δύο χώρες αποτελούν εδώ και δεκαετίες βασικούς οικονομικούς και γεωστρατηγικούς εταίρους.
Ο Κάρνεϊ, ο οποίος σπούδασε στην Ευρώπη και διετέλεσε διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας επί επτά χρόνια, στοιχηματίζει ότι μπορεί να στρέψει ξανά τον Καναδά προς τη Γηραιά Ήπειρο.
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, το έθεσε χαρακτηριστικά: θα ήταν προτιμότερο ο Καναδάς να γίνει η «28η πολιτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης» παρά η «51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών».
Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρά εμπόδια. Ο Καναδάς θα πρέπει ενδεχομένως να αποδεχθεί ευρωπαϊκούς κανονισμούς, να συνεισφέρει στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και να επιτρέψει μεγαλύτερη κινητικότητα εργαζομένων. Παράλληλα, η Ευρώπη δύσκολα θα μπορούσε να αντικαταστήσει το τεράστιο εμπόριο του Καναδά με τις ΗΠΑ.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται επίσης μήπως ο Καναδάς χρησιμοποιεί την Ευρώπη ως διαπραγματευτικό εργαλείο απέναντι στην Ουάσιγκτον. Μετά το Brexit, η ΕΕ δεν θέλει να προσφέρει στον Καναδά τόσο ευνοϊκούς όρους ώστε να δημιουργηθεί προηγούμενο για άλλες χώρες.
Παρόλα αυτά, ορισμένοι Ευρωπαίοι βλέπουν την καναδική περίπτωση ως ευκαιρία να αποδείξει η ΕΕ ότι μπορεί να προσφέρει πιο ευέλικτες μορφές συνεργασίας σε δημοκρατίες που μοιράζονται τις ίδιες αξίες.
Η στροφή προς την Ευρώπη αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, μια επιστροφή στο παρελθόν. Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Καναδάς είχε ισχυρότερους εμπορικούς δεσμούς με την Ευρώπη. Μετά τον πόλεμο, όμως, η οικονομία του στράφηκε αποφασιστικά προς τις ΗΠΑ. Μέχρι το 1950, το 65% των καναδικών εξαγωγών κατευθυνόταν στις ΗΠΑ, ενώ μόλις το 15% στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η συμφωνία NAFTA ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την οικονομική ενσωμάτωση της Βόρειας Αμερικής. Τώρα, όμως, ο Κάρνεϊ επιχειρεί να αλλάξει αυτή την πορεία.
Όπως δήλωσε Καναδός αξιωματούχος, πρόκειται για μια μετάβαση του Καναδά από το να θεωρεί τον εαυτό του κυρίως βορειοαμερικανικό έθνος σε διατλαντικό έθνος: «Μπορεί να ακούγεται και να ντύνεται σαν τους Αμερικανούς, αλλά ως κοινωνία είναι πολύ πιο ευρωπαϊκός».
