«Σύμφωνα με τους νόμους μας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο — και σύμφωνα με το ηθικό δίκαιο — δεν έχουμε το δικαίωμα να παραδώσουμε τίποτα», είπε ο Ζελένσκι μετά τη συνάντησή του με κορυφαίους Ευρωπαίους ηγέτες για τη συζήτηση του σχεδίου Τραμπ. «Για αυτό πολεμάμε».

Η ξεκάθαρη δήλωση ότι η Ουκρανία δεν θα παραδώσει εδάφη σηματοδοτεί την κατάρρευση της τελευταίας ειρηνευτικής πρότασης του Τραμπ, την οποία επικριτές κατήγγειλαν ως ικανοποίηση μιας λίστας επιθυμιών του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν.

Ο Ζελένσκι, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο αεροπλάνο μετά τις διαβουλεύσεις του με τους Βρετανούς, Γάλλους και Γερμανούς ηγέτες στο Λονδίνο, παρουσίασε μια από τις πιο ξεκάθαρες δημόσιες τοποθετήσεις του σχετικά με την αναδυόμενη αμερικανο-υποστηριζόμενη πρόταση. Είπε ότι το σχέδιο είχε απαλλαγεί από αυτό που αποκάλεσε «ξεκάθαρα αντιαουκρανικές διατάξεις», υπονοώντας ότι το Κίεβο ήταν ανοιχτό σε διαπραγμάτευση.

Ωστόσο, παρέμεινε αμετακίνητος στο ζήτημα της γης — άποψη που συμμερίζονται και οι Ευρωπαίοι ηγέτες, οι οποίοι επιμένουν ότι ο Πούτιν δεν πρέπει να επιτρέπεται να επαναχαράσσει αναγνωρισμένα διεθνή σύνορα δια της βίας.

Ο Ζελένσκι είπε ότι η Ουκρανία δεν θα παραδώσει την επικράτειά της στην ανατολική περιοχή του Ντονμπάς — ούτε για να επιταχυνθούν οι ειρηνευτικές συνομιλίες, ούτε για να ικανοποιηθεί η πίεση της Ουάσιγκτον για συμβιβασμό, ούτε υπό την πίεση της συνεχιζόμενης ρωσικής στρατιωτικής επίθεσης.

Συγκεκριμένα, ο Ζελένσκι είπε ότι μια από τις προτάσεις προέβλεπε την «ανταλλαγή» του Πυρηνικού Σταθμού της Ζαπορίζια, που ελέγχεται από τη Ρωσία, και τμημάτων ρωσοκρατούμενων περιοχών με τμήματα της περιφέρειας Ντονέτσκ που βρίσκονται ακόμη υπό ουκρανικό έλεγχο — μια ιδέα την οποία απέρριψε.

Πίεση Τραμπ

Ο Τραμπ, κατά το Σαββατοκύριακο, παρουσίασε ξανά το Κίεβο ως εμπόδιο στην αμερικανική πρόταση, κατηγορώντας τον Ζελένσκι ότι καθυστερεί το σχέδιο και δεν μπαίνει καν στον κόπο να το διαβάσει, την ώρα που η Μόσχα δείχνει ελάχιστη, αν όχι καμία, διάθεση για συμβιβασμό στις μαξιμαλιστικές της απαιτήσεις.

Η συνεχής πίεση του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένου του αυστηρού του τόνου προς την Ουκρανία και της φαινομενικής του προθυμίας να παραχωρηθούν στον Πούτιν εδαφικές αξιώσεις, έχει προκαλέσει αναταραχή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενισχύοντας τους φόβους ότι η διαπραγματευτική ισχύς του Κιέβου εξανεμίζεται καθώς οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν στο πεδίο της μάχης και η ουκρανική κυβέρνηση παραμένει απορροφημένη σε ένα σκάνδαλο διαφθοράς.

Προτεραιότητα του Ζελένσκι στο Λονδίνο ήταν να συναντήσει κορυφαίους Ουκρανούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του Ρουστέμ Ουμερόφ, γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, ο οποίος είχε λεπτομερείς διαβουλεύσεις στο Μαϊάμι με απεσταλμένους του Τραμπ — τον επιχειρηματία Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, μετά τη συνάντησή τους με τον Πούτιν στη Μόσχα την προηγούμενη εβδομάδα.

Ο Ζελένσκι είπε ότι ορισμένες νέες πληροφορίες από αυτές τις συνομιλίες απαιτούσαν δια ζώσης διαβούλευση με την ομάδα του. Ο Τραμπ κατηγόρησε τον Ουκρανό ηγέτη ότι δεν παρακολουθεί τις εξελίξεις.

«Η Ρωσία, πιστεύω, είναι εντάξει με το σχέδιο, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι ο Ζελένσκι είναι εντάξει με αυτό», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους πριν παραστεί στα Kennedy Center Honors στην Ουάσιγκτον την Κυριακή. «Ο λαός του το λατρεύει, αλλά ο ίδιος δεν το έχει διαβάσει».

Ακόμη και πριν από την απόρριψη βασικών τμημάτων του σχεδίου από τον Ζελένσκι, η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι υποστηρικτές της είχαν εκφράσει βαθιά ανησυχία για το σχέδιο Τραμπ, το οποίο, όπως είπαν μερικοί, ήταν αρχικά τόσο ευνοϊκό προς τη Ρωσία που πίστεψαν ότι το είχε συντάξει το Κρεμλίνο. Οι Ευρωπαίοι και οι Ουκρανοί έσπευσαν να προτείνουν αλλαγές, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης διατάξεων απαράδεκτων για το Κίεβο ή εκείνων που θα απαιτούσαν ευρύτερη έγκριση από χώρες του ΝΑΤΟ ή της Ε.Ε. Οι αλλαγές δεν έγιναν και το σχέδιο καταρρέει.