Ο τρόπος με τον οποίο διεξάγονται οι πόλεμοι αλλάζει γρήγορα. Οι νέες τεχνολογίες ανατρέπουν τους στρατιωτικούς κανόνες στα πάντα, από την αγορά όπλων μέχρι την εκτέλεση των επιχειρήσεων.

Όμως, πόσο ριζική θα είναι αυτή η αλλαγή στα επόμενα χρόνια, αναρωτιέται η Wall Street Journal. Μήπως τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια που ξοδεύουν οι ΗΠΑ, οι σύμμαχοι και οι αντίπαλοί τους για νέα τανκς, αεροπλάνα και πολεμικά πλοία, θα μοιάζουν στο μέλλον με την αγορά αλόγων και βελών λίγο πριν εμφανιστούν τα πολυβόλα;

Τα μαθήματα από τους πρόσφατους πολέμους

• Η διάψευση των προσδοκιών: Πολλοί δυτικοί στρατιωτικοί ηγέτες πίστευαν αρχικά ότι ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας δεν είχε πολλά να τους διδάξει. Πίστευαν ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα είχαν τον πλήρη έλεγχο στον αέρα και θα κέρδιζαν γρήγορα.
• Το παράδειγμα του Ιράν: Η αποτυχία της Αμερικής και του Ισραήλ να νικήσουν στρατηγικά μια μεσαία δύναμη όπως το Ιράν, παρόλο που ξόδεψαν πολλά ακριβά όπλα ακριβείας, κατέρριψε αυτή την ιδέα.
• Η κυριαρχία των drones: Ο πόλεμος με drones (ιπτάμενα ρομπότ) και τα φθηνά όπλα ακριβείας ήρθαν για να μείνουν. Το ίδιο ισχύει και για τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, που κάποτε είχαν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις επειδή ήταν πολύ ακριβοί.
• Η τεχνητή νοημοσύνη (AI): Η δημιουργία αυτόνομων συστημάτων που καθοδηγούνται από την τεχνητή νοημοσύνη φέρνει μια ακόμα μεγαλύτερη αλλαγή.

Τι αλλάζει στο πεδίο της μάχης

• Κανένα ασφαλές μέρος: Περιοχές που κάποτε θεωρούνταν ασφαλείς, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το μέτωπο, τώρα δέχονται επιθέσεις. Αυτό συμβαίνει τόσο σε αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο όσο και σε ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
• Όλα είναι ορατά: Τα φθηνά συστήματα εντοπισμού (αισθητήρες) κάνουν τις μεγάλες μετακινήσεις στρατευμάτων πολύ δύσκολες. Ο εχθρός μπορεί να δει τις δυνάμεις από μακριά και να τους επιτεθεί πριν καν φτάσουν στη μάχη.

Οι απόψεις των ειδικών: Επανάσταση ή απλή εξέλιξη;

Οι στρατιωτικοί ηγέτες και οι εταιρείες όπλων διαφωνούν για το αν πρόκειται για μια ολοκληρωτική «επανάσταση» ή για μια απλή «εξέλιξη».

• Γενικός Στρατηγός Carsten Breuer (Γερμανία): «Οι ένοπλες δυνάμεις πρέπει να προσαρμόζονται πιο γρήγορα. Αν αποτύχουμε, δεν θα μπορέσουμε να νικήσουμε».

• Στρατηγός Onno Eichelsheim (Ολλανδία): «Αν δεν αλλάξουμε, θα χάσουμε τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, πάρα πολύ έδαφος και πάρα πολλούς ανθρώπους».

• Michael Kofman (Αναλυτής): Πιστεύει ότι οι αλλαγές είναι περισσότερο εξελικτικές. Όπως είπε, κανείς δεν αμφιβάλλει για τη δύναμη της μπαρούτης, αλλά συνυπήρχε στα πεδία των μαχών για εκατοντάδες χρόνια μαζί με τους ιππότες.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη σε δράση

Η αυτονομία μέσω AI βοηθά ήδη τις ΗΠΑ να φτιάχνουν λίστες με στόχους. Στην Ουκρανία, αυτόνομα drones περιπολούν στους αυτοκινητόδρομους. Χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να αναγνωρίζουν στόχους (όπως φορτηγά καυσίμων) και τους επιτίθενται μόνα τους, αφού πάρουν έγκριση από άνθρωπο.

Η Ρωσία χρησιμοποιεί επίσης παρόμοια drones (τύπου Molniya) που λειτουργούν εντελώς μόνα τους, επειδή δεν έχουν πρόσβαση στο δίκτυο Starlink για καθοδήγηση από άνθρωπο.

«Η αυτονομία θα αλλάξει το παιχνίδι τα επόμενα 5 με 10 χρόνια, επειδή αλλάζει έναν πόλεμο που μέχρι τώρα βασιζόταν στον άνθρωπο», δήλωσε ο Gundbert Scherf, συνδιευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Helsing.

Ο Louis Mosley της εταιρείας Palantir πρόσθεσε ότι η ταχύτητα με την οποία μαθαίνεις και αλλάζεις τα όπλα σου είναι πιο σημαντική από την ίδια την τεχνολογία, καθώς τα σύγχρονα όπλα παλιώνουν μέσα σε λίγους μήνες.

Το νέο σύστημα αγοράς όπλων της Ουκρανίας

Η Ουκρανία άλλαξε εντελώς τον τρόπο που αγοράζει όπλα, ξεφεύγοντας από τα αργά συστήματα της Δύσης:

• Ψηφιακοί πόντοι ("e-points"): Οι στρατιωτικές μονάδες παίρνουν πόντους ανάλογα με τους στόχους που πετυχαίνουν, αποδεικνύοντάς το με βίντεο από drones.

• Γρήγορες αγορές: Μετατρέπουν αυτούς τους πόντους σε χρήματα και αγοράζουν αμέσως νέα όπλα από μια κρυφή διαδικτυακή αγορά.

• Συνεργασία στο μέτωπο: Οι μηχανικοί πηγαίνουν στην πρώτη γραμμή, συζητούν με τους στρατιώτες και φτιάχνουν αμέσως λύσεις για τα προβλήματά τους.

Η πρόκληση για την Ευρώπη

Αυτός ο γρήγορος τρόπος σκέψης είναι δύσκολο να αντιγραφεί από χώρες που δεν βρίσκονται σε πόλεμο. Όπως αναφέρει ο καθηγητής Mauro Gilli, αν η Ευρώπη αποφασίσει να φτιάξει εκατομμύρια drones και αυτά παλιώσουν μέσα σε οκτώ μήνες, δεν θα ξέρει τι να τα κάνει.

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η ικανότητα μιας χώρας να αλλάζει εξίσου γρήγορα με την τεχνολογία είναι το πιο σημαντικό κομμάτι της άμυνάς της.