Λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, οι παραγωγικοί φορείς ζητούν από την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα να υπερβούν τη λογική των προεκλογικών παροχών και να παρουσιάσουν ένα συνεκτικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα της οικονομίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αύξηση της παραγωγικότητας, η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και η δημιουργία ενός περισσότερο ανταγωνιστικού και ανθεκτικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Η «Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη» υπογραμμίζει ότι η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου αποτελεί προϋπόθεση για την αύξηση των εισοδημάτων, τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και την ενίσχυση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) ζητά τη μετάβαση από ένα μοντέλο που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κατανάλωση και στις συγκυριακές χρηματοδοτικές ενισχύσεις σε ένα μοντέλο με μεγαλύτερη παραγωγική βάση, επενδύσεις και εξωστρέφεια.
Από τις εξαγγελίες στην εφαρμογή
Το αίτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η φετινή ΔΕΘ πραγματοποιείται λίγο μετά την πρόσφατη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής για τη Βιομηχανία, στις 6 Αυγούστου, όπου παρουσιάστηκε από το υπουργείο Ανάπτυξης Σχέδιο Δράσης με επτά στρατηγικές προτεραιότητες για την επόμενη ημέρα της ελληνικής παραγωγής.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε χαρακτηρίσει την ενίσχυση της βιομηχανίας και της μεταποίησης «στρατηγική προτεραιότητα για μια πιο παραγωγική, ανταγωνιστική και ανθεκτική ελληνική οικονομία», σημειώνοντας ότι «η παραγωγική Ελλάδα βρίσκεται στον πυρήνα της οικονομικής μας πολιτικής».
Για την «Ελληνική Παραγωγή», το επόμενο βήμα είναι η μετατροπή των πολιτικών κατευθύνσεων σε συγκεκριμένες δράσεις και χρονοδιαγράμματα. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνει μεταξύ άλλων την επαναφορά των ταχύτερων αποσβέσεων για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, τη μείωση του ενεργειακού και μη μισθολογικού κόστους και την αξιοποίηση των θετικών ρυθμίσεων του νέου χωροταξικού πλαισίου για τη βιομηχανία.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός επιχειρηματικού περιβάλλοντος που θα επιτρέπει στην εγχώρια βιομηχανία να ανταγωνίζεται με καλύτερους όρους τις επιχειρήσεις στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές.
Το σχέδιο του ΣΒΕ σε επτά άξονες
Την ίδια ώρα, ο ΣΒΕ καταθέτει ένα πιο αναλυτικό πλαίσιο προτάσεων, με επτά προτεραιότητες που, όπως υποστηρίζει, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση μιας εθνικής βιομηχανικής στρατηγικής με ορίζοντα δεκαετίας.
Στην κορυφή βρίσκεται η χρηματοδότηση και η επενδυτική συνέχεια. Με την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης να πλησιάζει, ο Σύνδεσμος ζητά έγκαιρο σχεδιασμό για την επόμενη ημέρα, ώστε να μην προκύψει χρηματοδοτικό κενό στις παραγωγικές επενδύσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μεταποιητικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στις επιχειρήσεις της περιφέρειας, με τον ΣΒΕ να προτείνει συνδυασμό επιχορηγήσεων, δανείων, εγγυήσεων και άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Δεύτερος κρίσιμος άξονας είναι η ενέργεια, καθώς το υψηλό κόστος εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας. Ο ΣΒΕ ζητά σταθερό και ανταγωνιστικό ενεργειακό πλαίσιο, αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων στήριξης και επιτάχυνση των επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση και διασυνδέσεις. Παράλληλα, θέτει ως προϋπόθεση η πράσινη μετάβαση να μην οδηγήσει σε απώλεια παραγωγής, επενδύσεων ή θέσεων εργασίας.
Στο ανθρώπινο δυναμικό και τις δεξιότητες εστιάζει ο τρίτος άξονας. Οι ελλείψεις εργαζομένων αποτελούν πλέον άμεσο περιορισμό για την παραγωγική δραστηριότητα και την υλοποίηση νέων επενδύσεων. Ο ΣΒΕ προτείνει Εθνική Στρατηγική Δεξιοτήτων, συνδεδεμένη με τις πραγματικές ανάγκες της βιομηχανίας και των περιφερειών, αναβάθμιση της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, ενίσχυση της μαθητείας και της επανακατάρτισης.
Η τεχνητή νοημοσύνη, η καινοτομία και ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελούν την τέταρτη προτεραιότητα. Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον ΣΒΕ, δεν είναι απλώς η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, αλλά η πρακτική αξιοποίησή τους από τις επιχειρήσεις. Στη μεταποίηση, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιηθεί από τον ποιοτικό έλεγχο και την ενεργειακή διαχείριση έως την προληπτική συντήρηση, την εφοδιαστική αλυσίδα και την ανάπτυξη νέων προϊόντων.
Πέμπτος άξονας είναι οι υποδομές και η περιφερειακή ανάπτυξη. Η βιομηχανική ανάπτυξη, όπως επισημαίνει ο ΣΒΕ, δεν μπορεί να περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η ενίσχυση της παραγωγής στην περιφέρεια συνδέεται άμεσα με την απασχόληση, τη συγκράτηση του ανθρώπινου δυναμικού και την κοινωνική συνοχή. Για τον λόγο αυτό ζητούνται σύγχρονες οδικές, σιδηροδρομικές, λιμενικές, ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές, αλλά και καλύτερη σύνδεση των βιομηχανικών περιοχών με τα δίκτυα μεταφορών και ενέργειας.
Ο έκτος άξονας αφορά το κανονιστικό περιβάλλον και την αποτελεσματικότητα του κράτους. Η ταχύτητα αδειοδότησης, η σταθερότητα της νομοθεσίας, η φορολογική προβλεψιμότητα και η ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης επηρεάζουν άμεσα τις επενδυτικές αποφάσεις. Ο ΣΒΕ ζητά απλούστερες διαδικασίες, λιγότερη γραφειοκρατία και σταθερό κανονιστικό πλαίσιο.
Έβδομη και οριζόντια προτεραιότητα είναι η Εθνική Βιομηχανική Στρατηγική, η οποία θα πρέπει να λειτουργήσει ως το συνεκτικό πλαίσιο που θα συνδέει όλες τις παραπάνω πολιτικές. Ο ΣΒΕ προτείνει, παράλληλα, έναν μόνιμο θεσμικό διάλογο μεταξύ κυβέρνησης και κοινωνικών εταίρων, με ετήσια παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής της στρατηγικής.
Εθνικό Σύμφωνο για τη Βιομηχανία
Στον πυρήνα της πρότασης του ΣΒΕ βρίσκεται η δημιουργία ενός Εθνικού Συμφώνου για τη Βιομηχανία, σε συνδυασμό με μια Εθνική Βιομηχανική Στρατηγική δεκαετούς ορίζοντα, με συγκεκριμένους στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Η πρόταση έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο για την ελληνική οικονομία, καθώς η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, το υψηλό ενεργειακό και χρηματοδοτικό κόστος, οι ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού, η ταχύτατη τεχνολογική εξέλιξη και οι ανάγκες σε υποδομές δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η προστασία της υφιστάμενης παραγωγικής βάσης, αλλά η αύξηση της παραγωγικότητας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας.
Η περιφέρεια και η ευρωπαϊκή διάσταση
Ιδιαίτερη σημασία στις προτάσεις του ΣΒΕ έχει η περιφερειακή διάσταση της βιομηχανικής πολιτικής. Η παραγωγή εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων αποτελεί, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, εργαλείο όχι μόνο οικονομικής ανάπτυξης αλλά και συγκράτησης του πληθυσμού και ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής.
Παράλληλα, η επόμενη ημέρα της ελληνικής βιομηχανίας συνδέεται άμεσα με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Σε λιγότερο από έναν χρόνο, η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Επίσης, η «Ελληνική Παραγωγή» θεωρεί ότι η προετοιμασία για την ελληνική προεδρία θα μπορούσε να συνδυαστεί με ένα εθνικό σχέδιο για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης, που θα επιτρέψει στη χώρα να διεκδικήσει σημαντικούς πόρους και από το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2028.
Κοινός παρονομαστής, πάντως, των προτάσεων των δύο βιομηχανικών φορέων είναι η ανάγκη να περάσει η Ελλάδα από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα ενιαίο και μακρόπνοο σχέδιο για την παραγωγή.
