Σε νέα πρόωρη αποπληρωμή δημόσιου χρέους, ύψους περίπου 13 δισ. ευρώ μέσα στο 2026, σχεδιάζει να προχωρήσει η Ελλάδα, επιταχύνοντας την αποκλιμάκωση του χρέους και επιχειρώντας να περάσει για πρώτη φορά μετά την κρίση κάτω από την Ιταλία ως προς τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ.

Το σχέδιο, που βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία, προβλέπει μεταξύ άλλων την πρόωρη εξόφληση περίπου 2,5 δισ. ευρώ δανείων προς ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης, αλλά και ομολόγου ύψους 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο κανονικά λήγει το 2027. Παράλληλα, μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 1,2 δισ. ευρώ το απόθεμα των εντόκων γραμματίων.

Η νέα κίνηση έρχεται σε συνέχεια της πρόωρης εξόφλησης 6,9 δισ. ευρώ τον περασμένο Ιούνιο, ενώ συνολικά η Ελλάδα έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε σημαντικές πρόωρες αποπληρωμές χρέους.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η νέα κίνηση εκτιμάται ότι θα αποφέρει όφελος περίπου 2 δισ. ευρώ σε βάθος επταετίας, ενώ παράλληλα θα περιορίσει τις μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου.

Μητσοτάκης: «Η μείωση του χρέους είναι εθνικό καθήκον»

Τη δική του πολιτική ανάγνωση έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, χαρακτηρίζοντας τη μείωση του δημόσιου χρέους «εθνικό καθήκον».

Σε ανάρτησή του την Τρίτη (18/8), ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα μειώνει πλέον το χρέος της ταχύτερα από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα και ότι η πρόωρη αποπληρωμή των 13 δισ. ευρώ σηματοδοτεί την έξοδο από την «αρνητική πρωτιά» της πλέον υπερχρεωμένης χώρας της Ευρωζώνης.

Ο κ. Μητσοτάκης συνέδεσε την εξέλιξη με μεγαλύτερη δημοσιονομική ελευθερία, χαμηλότερες μελλοντικές επιβαρύνσεις και ευνοϊκότερους όρους δανεισμού για το Δημόσιο και την οικονομία.

Παράλληλα, έθεσε ως ορίζοντα το 2031, όταν, όπως ανέφερε, το δημόσιο χρέος θα έχει υποχωρήσει κάτω από το 110% του ΑΕΠ.

Από το 209,4% στο 146,1% του ΑΕΠ

Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν τη μεγάλη αλλαγή, χωρίς όμως να αναιρούν το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει ένα από τα υψηλότερα δημόσια χρέη στην Ευρώπη.

Το χρέος εκτοξεύθηκε στο ιστορικό υψηλό του 209,4% του ΑΕΠ το 2020, κατά την περίοδο της πανδημίας. Έκτοτε ακολουθεί σταθερή καθοδική πορεία και στο τέλος του 2025 διαμορφώθηκε στο 146,1% του ΑΕΠ, παραμένοντας τότε το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η αποκλιμάκωση συνεχίστηκε και το πρώτο τρίμηνο του 2026. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat, το ελληνικό χρέος υποχώρησε στο 143,5% του ΑΕΠ, καταγράφοντας μείωση 9,4 ποσοστιαίων μονάδων σε ετήσια βάση.

Με βάση τις νεότερες εκτιμήσεις του ΟΔΔΗΧ, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να περιοριστεί στο 137% το 2026. Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, η Ελλάδα θα βρεθεί κάτω από την Ιταλία, το χρέος της οποίας εκτιμάται ότι θα κινηθεί υψηλότερα.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο συμβολισμό: η χώρα που βρέθηκε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους επιχειρεί πλέον να αφήσει πίσω της την Ιταλία στην αρνητική κατάταξη του υψηλότερου χρέους.

{https://exchange.glomex.com/video/v-dks0rnhcrdm9?integrationId=eexbs1jkg0kofln}

Η αντιπολίτευση αμφισβητεί το «success story»

Η κυβερνητική πανηγυρική εικόνα, ωστόσο, δεν γίνεται αποδεκτή από την αντιπολίτευση.

Το ΠΑΣΟΚ αναγνώρισε τη χρησιμότητα των πρόωρων αποπληρωμών, προειδοποιεί όμως ότι υπάρχουν όρια στα οφέλη μιας τέτοιας πολιτικής. Παράλληλα, υποστήριξε ότι σημαντικό μέρος της δημοσιονομικής υπεραπόδοσης προέρχεται από τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και την αυξημένη φορολογική επιβάρυνση μέσω ΦΠΑ και πληθωρισμού.

Ζητά, μάλιστα, μια διεξοδική κοινοβουλευτική συζήτηση για τη στρατηγική πρόωρης αποπληρωμής του χρέους και προειδοποιεί ότι η διατήρηση πολύ υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά για την ανάπτυξη και την ευημερία.

Πιο σκληρή ήταν η κριτική του ΚΚΕ, που χαρακτηρίζει την πρόωρη αποπληρωμή αποτέλεσμα μιας πολιτικής που, όπως υποστήριξε, στηρίζεται στην ακρίβεια, στην άδικη φορολογία και στη συμπίεση μισθών και συντάξεων.

ΣΥΡΙΖΑ: «Γιατί όχι κοινωνική στέγη;»

Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, ο Νίκος Παππάς έθεσε στο επίκεντρο το κόστος ευκαιρίας των 13 δισ. ευρώ.

Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση επιλέγει να αποπληρώσει πρόωρα χρέος με χαμηλό, ρυθμισμένο επιτόκιο, την ώρα που το κόστος δανεισμού της χώρας είναι υψηλότερο.

Το ερώτημα, σύμφωνα με τον κ. Παππά, δεν είναι εάν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι, αλλά πού επιλέγει η κυβέρνηση να τους κατευθύνει.

Ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει αντί της πρόωρης αποπληρωμής ένα μεγάλο πρόγραμμα κοινωνικής και προσιτής στέγης, αλλά και περισσότερους πόρους για τη δημόσια υγεία, την παιδεία, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις παραγωγικές επενδύσεις.