Αναλυτικά, μείωση κατά 30% των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας, ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα ρεύματος σε σταθερή τιμή, ενίσχυση του δημόσιου ρόλου της ΔΕΗ και δημιουργία ελληνικής αλυσίδας παραγωγής φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης περιλαμβάνει το ενεργειακό σκέλος του σχεδίου που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη.
Στην ομιλία του, ο πρώην πρωθυπουργός συνέδεσε το ενεργειακό κόστος όχι μόνο με την επιβάρυνση των νοικοκυριών, αλλά και με την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής. Παράλληλα, έθεσε την πράσινη μετάβαση στο πλαίσιο μιας ευρύτερης παραγωγικής στρατηγικής, με στόχο μέρος της προστιθέμενης αξίας από τις επενδύσεις στις ΑΠΕ να παραμένει στην ελληνική οικονομία.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και την κλιματική πολιτική, θέτοντας συγκεκριμένους στόχους για τη μείωση των εκπομπών και δίνοντας έμφαση στην πρόληψη των επιπτώσεων από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Στόχος η μείωση 30% στους λογαριασμούς ρεύματος
Το πρώτο σημείο της ενεργειακής πρότασης αφορά το κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Ο Αλέξης Τσίπρας έθεσε ως στόχο τη «σταθερή και αισθητή μείωση» των τιμολογίων και πρότεινε τη θέσπιση ελάχιστης εγγυημένης ποσότητας ενέργειας σε σταθερή και προσιτή τιμή για κάθε νοικοκυριό.
Παράλληλα, έκανε λόγο για μεσοσταθμική μείωση κατά 30% των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σταθερότητα της τιμής, σύμφωνα με την πρόταση που παρουσίασε, θα μπορούσε να εξασφαλίζεται μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων για χαμηλού κόστους εγχώρια παραγωγή, ώστε οι καταναλωτές να είναι λιγότερο εκτεθειμένοι στη μεταβλητότητα της αγοράς.
Το ζήτημα του ρεύματος, επομένως, παρουσιάστηκε ως ένα από τα πρώτα μέτωπα για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής.
«Μια άλλη ΔΕΗ» με στρατηγικό δημόσιο ρόλο
Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής συνδέθηκε άμεσα με τον ρόλο της ΔΕΗ. «Αυτό βεβαίως προϋποθέτει μια άλλη ΔΕΗ», ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας, προτείνοντας την ανάκτηση, όπως είπε, του δημόσιου στρατηγικού ρόλου της επιχείρησης.
Στο μοντέλο που περιέγραψε, η ΔΕΗ θα έχει τρεις βασικές λειτουργίες:
εγγυητής μιας βασικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας,
στρατηγικός αγοραστής και διανομέας εγχώριας καθαρής ενέργειας,
επενδυτικός πυλώνας για τα δίκτυα και την αποθήκευση.
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε παράλληλα ότι ο δημόσιος ρόλος της επιχείρησης θα πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο από τα μερίσματα και την απόδοση προς τους μετόχους, αλλά και από την επίδρασή του στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Στην ίδια ενότητα εντάχθηκε και η θέση ότι δεν θα πρέπει να διακόπτεται η ηλεκτροδότηση νοικοκυριού που αποδεδειγμένα αδυνατεί να πληρώσει τον λογαριασμό.
Η πράσινη μετάβαση ως βιομηχανική πολιτική
Πέρα από την τιμή του ρεύματος, σημαντικό μέρος της πρότασης αφορά το πού παράγεται ο εξοπλισμός της ενεργειακής μετάβασης.
Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για τη δημιουργία ελληνικής αλυσίδας αξίας, με γραμμή συναρμολόγησης φωτοβολταϊκών και μονάδα συστημάτων αποθήκευσης με ελληνικό σχεδιασμό. Στόχος της πρότασης είναι η πράσινη μετάβαση να μην περιοριστεί στην εισαγωγή και εγκατάσταση εξοπλισμού, αλλά να δημιουργήσει παραγωγική δραστηριότητα, τεχνογνωσία και θέσεις εργασίας στην Ελλάδα.
Στην ίδια λογική εντάσσεται και η αναφορά στην ανάπτυξη ελληνικής αλυσίδας για φωτοβολταϊκά, μπαταρίες και αποθήκευση.Η πράσινη μετάβαση, σύμφωνα με την προσέγγιση που παρουσίασε, θα πρέπει να μετατραπεί από πεδίο εισαγωγών σε πεδίο εγχώριας παραγωγής και επενδύσεων.
Νέα βιομηχανική πολιτική
Παράλληλα έκανε λόγο για μια μια νέα Βιομηχανική Πολιτική. "Να διευρύνουμε τη παραγωγική μας βάση. Να παράγουμε περισσότερο. Γιατί στηριζόμαστε υπερβολικά στην κατανάλωση, στις εισαγωγές και στα ακίνητα. Και το έλλειμα στο εξωτερικό ισοζύγιο ολοένα και διευρύνεται. Τι σημαίνει, όμως, νέα βιομηχανική πολιτική; Σημαίνει ότι δεν επιλέγουμε φίλους επιχειρηματίες. Επιλέγουμε τις παραγωγικές δυνατότητες που χρειάζεται η χώρα. Και στηρίζεται σε τρεις αρχές: Καταρχήν, εθνικές προτεραιότητες. Τι πρέπει να μπορεί να παράγει η Ελλάδα σε δέκα χρόνια από σήμερα; Φάρμακα και βιοτεχνολογία. Ποιοτικά τρόφιμα. Ενεργειακό εξοπλισμό και συστήματα αποθήκευσης. Ναυτιλιακή τεχνολογία. Κρίσιμα υλικά. Αμυντικά προϊόντα Και σύγχρονα δίκτυα μεταφορών. Εκεί κατευθύνουμε τη χρηματοδότηση, την έρευνα, τις υποδομές και την εκπαίδευση. Με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και δημόσιο απολογισμό κάθε χρόνο" ανέφερε.
Αποθήκευση και ηλεκτρικά δίκτυα στο επίκεντρο
Παράλληλα, η αποθήκευση καταλαμβάνει ιδιαίτερη θέση στο ενεργειακό σχέδιο. Τα συστήματα αποθήκευσης συνδέονται τόσο με την ανάπτυξη των ΑΠΕ όσο και με τον προτεινόμενο επενδυτικό ρόλο της ΔΕΗ. Παράλληλα, ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη των δικτύων παρουσιάζονται ως αναγκαία υποδομή για το νέο ενεργειακό μοντέλο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση της διασύνδεσης των νησιών, με στόχο να περιοριστεί η ανάγκη λειτουργίας πετρελαϊκών μονάδων για την ηλεκτροδότησή τους.
Το ενεργειακό κόστος ως ζήτημα ανταγωνιστικότητας
Η ενεργειακή πολιτική δεν περιορίστηκε στην κατανάλωση των νοικοκυριών.
Ο Αλέξης Τσίπρας συνέδεσε ευθέως το κόστος της ενέργειας με την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, τις θέσεις εργασίας και την απόκτηση τεχνογνωσίας.
Στο σκεπτικό που ανέπτυξε, η ενέργεια θα πρέπει να πάψει να αποτελεί παράγοντα αβεβαιότητας και υψηλού κόστους και να λειτουργήσει ως βασική υποδομή για την παραγωγή.
Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό παραγωγικής ανασυγκρότησης που παρουσίασε, με βασικό τρίπτυχο την αύξηση της παραγωγής, δικαιότερη κατανομή και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Κλιματική κρίση: Από το περιβάλλον στην οικονομία και την ασφάλεια
Ξεχωριστό κεφάλαιο της ομιλίας αποτέλεσε η κλιματική κρίση. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά αφορά την οικονομία, την παραγωγή και την ασφάλεια.Έθεσε ως στόχο μείωση των εκπομπών κατά 55% έως το 2030 και κατά 80% έως το 2040, με τελικό στόχο την κλιματική ουδετερότητα το 2050.
Παράλληλα, πρότεινε οι βασικοί στόχοι να συνοδεύονται από σχέδιο εφαρμογής, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και ετήσιο κοινοβουλευτικό έλεγχο.Μία ακόμη πρόταση αφορά την ενσωμάτωση εκτίμησης των κλιματικών επιπτώσεων στις μεγάλες επενδύσεις και στις κυβερνητικές αποφάσεις.
Περισσότερη πρόληψη απέναντι σε πυρκαγιές και πλημμύρες
Στο σκέλος της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε έμφαση στην πρόληψη αντί της εκ των υστέρων αποκατάστασης. Μεταξύ άλλων, πρότεινε προστατευμένο προϋπολογισμό για έργα πρόληψης και ενιαία αντιμετώπιση της δασοπροστασίας και της δασοπυρόσβεσης.
Για τους εποχικούς πυροσβέστες πρότεινε τη μετατροπή των σημερινών οκτάμηνων συμβάσεων των 2.300 εργαζομένων σε δωδεκάμηνες.Στο μέτωπο των πλημμυρών, έθεσε την ανάγκη για εθνικό σχέδιο διαχείρισης των υδάτων, ενιαία ευθύνη ανά υδατική λεκάνη και σταθερή χρηματοδότηση. Αναφέρθηκε επίσης στην αποκατάσταση φυσικών ρεμάτων και στην απομάκρυνση κατασκευών από περιοχές υψηλού κινδύνου.
Αθήνα και Θεσσαλονίκη με σχέδια κλιματικής προσαρμογής
Για τις πόλεις, η πρόταση προβλέπει δεσμευτικά σχέδια κλιματικής προσαρμογής για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.Ειδικά για τη Θεσσαλονίκη, ο σχεδιασμός που παρουσίασε περιλαμβάνει έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, επέκταση του περιαστικού δάσους, προστασία του Θερμαϊκού και παρεμβάσεις στο παραλιακό μέτωπο.
