Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την τελευταία τριετία και πλέον έχουν εγκριθεί ΕΠΜ για 251 περιοχές του δικτύου Natura 2000, ενώ την προηγούμενη 25ετία είχαν εγκριθεί αντίστοιχες μελέτες μόνο για 75 περιοχές. Όπως επισημαίνουν, πλέον το 68% των περιοχών Natura της χώρας καλύπτεται από εγκεκριμένες ΕΠΜ, ενώ αναμένεται ότι το επόμενο διάστημα θα εγκριθούν και νέες μελέτες.
Επισημαίνεται ότι η πρόσφατη απόφαση αφορά συνολικά 25 περιοχές του δικτύου Natura 2000 στις περιφερειακές ενότητες Θεσπρωτίας, Ιωαννίνων, Πρέβεζας και Γρεβενών, οι οποίες περιλαμβάνουν σημαντικά ορεινά, υγροτοπικά και παράκτια οικοσυστήματα. Πρόκειται για περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας, που φιλοξενούν σπάνια και απειλούμενα είδη χλωρίδας και πανίδας, καθώς και σημαντικούς τύπους οικοτόπων.
Όπως τονίζουν οι ίδιες πηγές, με την ολοκλήρωση των συγκεκριμένων μελετών καλύπτεται ένα σημαντικό θεσμικό κενό, καθώς οι εγκεκριμένες ΕΠΜ αποκτούν δεσμευτικό χαρακτήρα για τη δημόσια διοίκηση. Παράλληλα, διευκολύνεται η προώθηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων των περιοχών.
Ενδεικτική περίπτωση αποτελεί η λίμνη Παμβώτιδα στα Ιωάννινα, όπου προβλέπεται η δυνατότητα κατ’ εξαίρεση επέκτασης οικισμών έως και 5%, αποκλειστικά για την κάλυψη καταγεγραμμένων στεγαστικών αναγκών, όπως αυτές προκύπτουν από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) ή τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ), υπό την προϋπόθεση ότι δεν επηρεάζονται τα οικολογικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά της περιοχής.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η συγκεκριμένη ρύθμιση απαντά σε ανησυχίες που είχαν εκφραστεί με αφορμή το νέο νόμο που ψηφίστηκε στη Βουλή για τις περιοχές Natura 2000. Στο δημόσιο διάλογο είχαν διατυπωθεί ενστάσεις σχετικά με τις προβλέψεις για επεκτάσεις οικισμών, με αναφορές σε οριζόντιο ποσοστό έως 20%.
Απαντώντας στη Βουλή, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου διευκρίνισε ότι οι διατάξεις δεν προβλέπουν οριζόντιες ρυθμίσεις, αλλά περιορισμένες επεκτάσεις με βάση ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες και στο πλαίσιο των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων. Όπως υπογράμμισε, το ποσοστό που αναφέρεται λειτουργεί ως ανώτατο όριο και όχι ως γενικευμένη δυνατότητα επέκτασης.
Επιπλέον, η ολοκλήρωση της ΕΠΜ ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη ποδηλατόδρομου γύρω από τη λίμνη των Ιωαννίνων, ενώ δημιουργεί προϋποθέσεις για την αξιοποίηση του χιονοδρομικού κέντρου Βασιλίτσας στα Γρεβενά.
