Με το σημαντικότερο στοιχείο να παραμένει το αμιγώς ανθρωποκεντρικό, με τα θύματα του πολέμου όπου και αν βρίσκονται, οι επιπτώσεις σε ότι συμβαίνει στην ΜΑ είναι και ποικίλες και πολυεπίπεδες.
Σε ό,τι αφορά στην σφαίρα γεωπολιτικής επιρροής είναι βέβαιο ότι ο συγκεκριμένος πόλεμος θα συντροφεύει την περιοχή για πολλές δεκαετίες χωρίς για την ώρα κανείς να μην μπορεί να εκτιμήσει προς ποια κατεύθυνση θα είναι οι κυρίαρχες αλλαγές. Οι πρώτες είκοσι μέρες πάντως δίνουν ένα σαφές στίγμα ότι οι ΗΠΑ – κυρίως – και λιγότερο το Ισραήλ δεν φαίνεται να έχουν στρατηγική νικηφόρας εξόδου από την σύρραξη, στον βαθμό τουλάχιστον που και το καθεστώς δείχνει αμετακίνητο αλλά και οι επιχειρησιακές δυνατότητες του Ιράν απολύτως λειτουργικές.
Με αυτό το δεδομένο και γνωρίζοντας ότι ο πρόεδρος Τράμπ δεν θα μπορούσε να βγει από τον πόλεμο ηττημένος – για λόγους αρχής, πολιτικής, νομικής και προφανώς οικονομικής λογικής – δύο είναι τα βασικά σενάρια τα οποία αξιολογούν οι ειδικοί: 1. Προχωράει σε χερσαία εισβολή σε κρίσιμες εγκαταστάσεις (πχ στενά του Ορμούζ, πυρηνικές εγκαταστάσεις κα) για να διασφαλίσει την απρόσκοπτη ροή πετρελαίου και ΦΑ και παράλληλα να εξαφανίσει πρακτικά την όποια δυνατότητα ανάπτυξης πυρηνικών από το Ιράν ή 2. Σύρεται σε ένα μακροχρόνιο πόλεμο στην ΜΑ ανοίγοντας (λόγω των δορυφόρων του Ιράν) και άλλα μέτωπα με εντελώς αβέβαιη διάρκεια και αποτελέσματα. Η πιθανότητα για σύντομο τερματισμό της σύγκρουσης δείχνει να απομακρύνεται και αυτό μάλλον τιμολογούν και τις τελευταίες ημέρες οι αγορές.
Η κρισιμότητα των στενών του Ορμούζ στην παγκόσμια οικονομία - που θα έπρεπε προκαταβολικά να έχει κατοχυρωθεί για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα καυσίμων και αγαθών – είναι ευκόλως αντιληπτή και μόνο από τα μεγέθη, όταν κάθε μήνα τα διαπλέουν 3000 τάνκερ μεταφέροντας περισσότερους από 60 εκ. τόνους ΦΑ και 550 εκ. βαρέλια πετρελαίου συνολικής αξίας άνω των 50 δις/μήνα σε καιρό ειρήνης.
Το κόστος του πολέμου
Η εβδομάδα που πέρασε ήταν για την ελληνική αγορά άλλη μια ‘πολεμικη’ εβδομάδα με βαθιά τα σημάδια των συνεπειών του στις μετοχικές (ΓΔ -3.2%) αλλά στις ομολογιακές αξίες (10ετές ελληνικού δημοσίου στο 3.88%) , με το ΧΑ να πληρώνει τις εξαιρετικές επιδόσεις της τελευταίας τριετίας που έχουν δημιουργήσει μεγάλο χώρο για ρευστοποιήσεις σε όλο το φάσμα της αγοράς.
Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το ‘κόστος του πολέμου ‘ στο ΧΑ ανέρχεται ήδη σε 15 δις ευρώ με τον ΓΔ -9.3% και τον ΔΤΡ -13.1% μετά και την εβδομαδιαία υποχώρηση, κάτι που έχει οδηγήσει το ΧΑ σε αρνητικό έδαφος από την αρχή της χρονιάς με τον ΓΔ στο -2.6% παραμένοντας πάντως καλύτερος από τους αντίστοιχους δείκτες των σημαντικότερων χρηματιστηρίων (DAX -11.3% , S&P -4.8% YTD).
Μόλις 5 μετοχές του FTSE κατάφεραν να γράψουν εβδομαδιαία κέρδη και αναφερόμαστε φυσικά στα δύο διυλιστήρια ΜΟΗ +4% και ΕΛΠΕ +5% αλλά και στις ΕΥΔΑΠ +5%, ΔΕΗ +5% και ΤΙΤΑΝ +0.8%.
Από την άλλη πλευρά οι υπόλοιπες 20 μετοχές κατέγραψαν μικρές ή μεγαλύτερες απώλειες με τον κρίσιμο παράγοντα να αφορά στον δεικοβαρή (>40% του ΓΔ) τραπεζικό κλάδο ο οποίος με το κλείσιμο της Παρασκευής στις 2227 μονάδες έχει μπει στην λεγόμενη bear market zone έχοντας απωλέσει -22% από τα πρόσφατα υψηλά του Φεβρουαρίου. Παράλληλα ήταν το πρώτο κλείσιμο – με την εξαίρεση της liberation day - εδώ και δύο χρόνια χαμηλότερα του ΚΜΟ των 200 ημερών (2250 μονάδες), στοιχείο που επιδεινώνει την τεχνική εικόνα όσο και αν ξένοι και εγχώριοι οίκοι εξακολουθούν να τις έχουν στο top list τους.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις όπως είναι φυσικό έχουν αλλάξει τις προοπτικές όλων των οικονομιών με άγνωστες ακόμα συνέπειες στην ανάπτυξη, στον πληθωρισμό, στα επιτόκια και προφανώς στους προϋπολογισμούς των κρατών, με την Scope Rating να κρατάει σταθερό το outlook της ελληνικής οικονομίας και την ΤτΕ σε έκθεσή της να αναπροσαρμόζει καθοδικά τις εκτιμήσεις για το ΑΕΠ από το 2.1% στο 1.9%.
Τα έως σήμερα συγκεντρωτικά αποτελέσματα των (17/25) εισηγμένων μετοχών του FTSE - χωρίς βέβαια τις επιπτώσεις του πολέμου - δείχνουν εξαιρετική ανθεκτικότητα με αυξημένα έσοδα (+2%) και κέρδη (+4%) , ενώ και οι διοικήσεις παρά τον προβληματισμό τους για τις εξελίξεις κρατάνε μια αισιόδοξη στάση για το 2026 προτείνοντας μάλιστα αυξημένες χρηματικές διανομές που μπορεί να θεωρηθούν και ως αμυντικό εργαλείο στην τρέχουσα συγκυρία.
Είναι γνωστό ότι οι αγορές είναι προεξοφλητικοί μηχανισμοί αλλά η γεωπολιτική πραγματικότητα δείχνει ότι η κατάσταση ίσως χειροτερεύσει πριν βελτιωθεί οπότε απαιτείται ψυχραιμία, ευρύτητα χρονικού ορίζοντα και αποφάσεις εν ηρεμία.
Εξάλλου καμία κρίση δεν κράτησε για πάντα!
Νάσος Κουμέττης
Hellenic Asset Management
* Το κείμενο δεν αποτελεί συμβουλή ή πρόταση κατάρτισης επενδυτικής πράξης
