«Οι καταναλωτές παραμένουν αρκετά ανήσυχοι για τον πληθωρισμό», τονίζει ο Μαρκ Μάθιους, επικεφαλής οικονομολόγος της Εθνικής Ομοσπονδίας Λιανικής (NRF).

Ο Μάθιους επισημαίνει ότι πρέπει να γυρίσουμε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 —πριν από την πανδημία— «για να βρούμε τόσο χαμηλό ηθικό». Ωστόσο, προσθέτει ότι «με την πάροδο των ετών, έχουμε δει τους καταναλωτές να ξοδεύουν ανεξάρτητα από τη διάθεσή τους».

Πάνω από 1 τρισ. δολάρια οι γιορτινές αγορές

Η NRF προβλέπει πως οι δαπάνες για τις γιορτές, από 1η Νοεμβρίου έως 31 Δεκεμβρίου, θα υπερβούν για πρώτη φορά το 1 τρισ. δολάρια, σημειώνοντας ετήσια άνοδο 3,7% έως 4,2%.

Το «κλείσιμο» της κυβέρνησης, που διήρκεσε 43 ημέρες, είχε ως αποτέλεσμα να τεθούν σε άδεια άνευ αποδοχών εκατοντάδες χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι, προκαλώντας πτώση στη ζήτηση και στα έσοδα· μια υποχώρηση που αναμενόταν να αντιστραφεί μετά την επαναλειτουργία στις 12 Νοεμβρίου.

Οι δασμοί και ο ανταγωνισμός μετριάζουν τις αυξήσεις

Παρότι οι δασμοί που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να επιβαρύνουν ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, οι αναλυτές τονίζουν πως ο έντονος ανταγωνισμός αναμένεται να μειώσει τις επιπτώσεις.

«Βλέπουμε μια σκόπιμη και αποφασιστική προσέγγιση για να αποφευχθεί η μετακύλιση των αυξήσεων των δασμών στον καταναλωτή», αναφέρει ο Ματ Σέι, πρόεδρος της NRF.

Η άνοδος του ηλεκτρονικού εμπορίου

Ο ανταγωνισμός, κυρίως από ηλεκτρονικά καταστήματα, αναμένεται να συγκρατήσει τις μεγάλες αυξήσεις στις τιμές.
Η τιμή και η δωρεάν αποστολή παραμένουν δύο «πολύ σημαντικοί παράγοντες» για τους καταναλωτές, σημειώνει ο Βιβέκ Πάντια από την Adobe Digital Insights.

Το μερίδιο του e-commerce προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω, φθάνοντας τα 253,4 δισ. δολάρια (+5,3% ετησίως), με ημερήσιο ρεκόρ 5 δισ. δολαρίων κατά την περίοδο της «Black Friday» και της «Cyber Week».

Οι αγορές ξεκίνησαν νωρίς

«Δεδομένου του μακροοικονομικού περιβάλλοντος (...), μια αύξηση 5,3% δεν είναι τόσο άσχημη», υπογραμμίζει ο Πάντια, εξηγώντας ότι οι καταναλωτές ξεκίνησαν τις αγορές από τον Οκτώβριο (+8,2%) για να εκμεταλλευτούν προσφορές όπως η Prime Day της Amazon.

Η κορύφωση αναμένεται την Παρασκευή με εκπτώσεις -28% κατά μέσο όρο, και τη Δευτέρα της «Cyber Week» για ηλεκτρονικά είδη.

Περιορισμός δαπανών και αλλαγή συμπεριφοράς

Για την Στεφανί Γκισάρ του Conference Board, οι Αμερικανοί θα «επιδείξουν αυτοσυγκράτηση μετά από αρκετά χρόνια αρκετά υψηλού πληθωρισμού».
Η έρευνα της οργάνωσης δείχνει ότι οι δαπάνες για τις γιορτές (δώρα και διακόσμηση) μειώθηκαν στα 990 δολάρια κατά μέσο όρο, 6,9% λιγότερα από πέρυσι.

Προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό, το ποσό αυτό βρίσκεται «πολύ κάτω από τα επίπεδα πριν από την πανδημία». Οι καταναλωτές σχεδιάζουν να αγοράσουν στους δικούς τους πράγματα που «χρειάζονται και όχι αυτό που θέλουν».

Η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης στις αγορές

Σημαντική είναι και η χρήση γενετικής τεχνητής νοημοσύνης (ChatGPT, Gemini) για έμπνευση δώρων ή για εντοπισμό προσφορών.

Τον Οκτώβριο, η επισκεψιμότητα που προήλθε από εργαλεία AI σε e-shops αυξήθηκε κατά 1.200% σε ετήσια βάση, ενώ οι χρήστες αυτοί είχαν 16% μεγαλύτερη πιθανότητα να ολοκληρώσουν αγορά.

«Αυτό δείχνει ότι με τα εργαλεία AI, οι καταναλωτές είναι καλύτερα ενημερωμένοι και σε θέση να εντοπίσουν τους πωλητές που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες τους», σημειώνει η Adobe.

Η άνοδος του social commerce και τα πιο δημοφιλή προϊόντα

Ισχυρή τάση αποτελεί και το «social commerce», κυρίως μέσα από τους influencers, ένα φαινόμενο «απίστευτα σημαντικό» φέτος, σύμφωνα με τον Πάντια, επειδή «οι influencers έχουν γίνει πολύ αποτελεσματικοί στην παροχή γενναιόδωρων προωθητικών κωδικών ή προνομίων».

Στα κορυφαία προϊόντα της φετινής περιόδου περιλαμβάνονται η νέα κονσόλα Nintendo Switch 2, το iPhone 17, αλλά και οικιακές συσκευές και είδη ανακαίνισης, καθώς οι οικονομικές αβεβαιότητες εμποδίζουν πολλούς Αμερικανούς να αλλάξουν σπίτι.