Όμως το να αποφύγει κανείς τη μουσική των βασιλιάδων της ροκ δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ο Ρίτσαρντς έχει τέσσερα ενήλικα παιδιά και, όπως παραδέχεται, «βάζουν τα δικά μου τραγούδια». «Καμιά φορά τα ακούω και στο ραδιόφωνο· εμφανίζονται από το πουθενά.»
Σε τέτοιες στιγμές, ο κιθαρίστας μένει άναυδος, όπως και όλοι οι υπόλοιποι. «Με χτυπάει ξαφνικά», λέει με ένα πονηρό χαμόγελο. «Ρε φίλε, αυτό είναι πραγματικά καλό.»
Καθισμένος σε μια πολυθρόνα ξενοδοχείου στο Μίνταουν του Μανχάταν, με θέα το ομιχλώδες Rockefeller Center, ο 82χρονος Ρίτσαρντς εξακολουθεί να εκπέμπει την ίδια ατίθαση, ηλεκτρισμένη ενέργεια. Παίζει νευρικά με ένα ζευγάρι γυαλιά, δείχνει με το ροζιασμένο του δάχτυλο για να δώσει έμφαση στα λεγόμενά του, κουνά ασταμάτητα το πόδι του και, κάποια στιγμή, μιμείται το παίξιμο της κιθάρας.
Με το πρόσωπο χαραγμένο από τον χρόνο και έναν μεγάλο κρίκο στο αριστερό αυτί, βασίζεται περισσότερο στις χειρονομίες — ανασηκώματα των ώμων, μορφασμούς και τρανταχτά γέλια — παρά σε μακροσκελείς απαντήσεις. Συζητά για το νέο άλμπουμ των Rolling Stones, «Foreign Tongues», που κυκλοφορεί στις 10 Ιουλίου και έφερε το συγκρότημα ξανά μαζί στη Νέα Υόρκη. Ο Μικ Τζάγκερ βρίσκεται λίγα μέτρα πιο πέρα, περιπλανώμενος στους διαδρόμους του ξενοδοχείου.
Οι Rolling Stones κυκλοφόρησαν το πρώτο τους άλμπουμ με νέο πρωτότυπο υλικό έπειτα από 18 χρόνια, το «Hackney Diamonds» του 2023. Τώρα παρουσιάζουν δεύτερο άλμπουμ μέσα σε λιγότερο από τρία χρόνια — ρυθμός παραγωγής που είχαν να επιδείξουν από τη δεκαετία του 1980.
«Οι θαυμαστές ανταποκρίθηκαν στη νέα μουσική και αυτό τους έδωσε ώθηση», λέει ο παραγωγός Άντριου Γουάτ, ο οποίος επιμελήθηκε τόσο το προηγούμενο άλμπουμ όσο και το «Foreign Tongues».
Ο Ρίτσαρντς έδωσε στη Wall Street Journal μια διαφορετική εξήγηση: «Ο Άντριου είναι μια μικρή μπάλα φωτιάς, γεμάτος ενέργεια. Δεν φοβάται να ταρακουνήσει τα πράγματα — ούτε τον νοιάζει ποιος θα τα ακούσει.»
Με τις τραχιές κιθαριστικές γραμμές του Ρίτσαρντς και τη χαρακτηριστική φωνή του Τζάγκερ, δεν υπάρχει αμφιβολία ποιο συγκρότημα βρίσκεται πίσω από το «Foreign Tongues». Τον Μάιο προηγήθηκαν δύο τραγούδια: το περιπλανώμενο μπλουζ «Rough and Twisted», γεμάτο αιχμηρά ριφ, και το «In the Stars», που μαλακώνει τον αρένα-ροκ ήχο με προσεγμένα δεύτερα φωνητικά.
Ο 25χρονος θαυμαστής Λόγκαν Πίτερσον θεωρεί ότι τα δύο τραγούδια είναι «πολύ ανώτερα από όσα είχαν στο Hackney Diamonds».
«Ένιωσα πως είχαν ζεσταθεί με το προηγούμενο άλμπουμ», λέει. «Μου θύμισαν πραγματικά τους παλιούς Stones.»
«Ύστερα από χρόνια στην αφάνεια, τώρα είναι η στιγμή τους»
Έτσι αστειεύτηκε ο Κόναν Ο'Μπράιεν όταν παρουσίασε το συγκρότημα σε μια εκδήλωση στο Μπρούκλιν τον Μάιο, όπου παρουσίασε μερικά από τα νέα τραγούδια του.
Όταν ο Ο'Μπράιεν απηύθυνε ερωτήσεις στον Ρίτσαρντς, πολλές από τις απαντήσεις του ήταν σχεδόν ακατάληπτες, καθώς ο κιθαρίστας δεν έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να κρατά το μικρόφωνο κοντά στο στόμα του.
«Ακόμη προσπαθώ να ξαναβρώ τον ρυθμό μου», λέει ο Ρίτσαρντς την επόμενη ημέρα, αναφερόμενος στην εμφάνιση. «Δεν μπορείς να πεις ότι δεν είχα μεγάλη προπόνηση.»
Θυμάται με θαυμασμό την πρώτη φορά που οι Rolling Stones έφτασαν στις Ηνωμένες Πολιτείες από την Αγγλία.
«Ήταν ένας άλλος κόσμος. Τα καταφέραμε και φτάσαμε στην Αμερική. Αυτό ήταν το όνειρο.»
Η μουσική τους ήταν ένα μείγμα βαθιά αμερικανικών επιρροών: ακατέργαστα μπλουζ, ορμητικό ροκ, κάντρι και σόουλ. Ο Ρίτσαρντς περνούσε συχνά μέρες ολόκληρες κλεισμένος στο στούντιο, επινοώντας ακατέργαστα κιθαριστικά ριφ.
Περίπου δύο δωδεκάδες από αυτά εξακολουθούν να έχουν άμεση, σχεδόν σωματική επίδραση σε εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ το συγκρότημα κυκλοφόρησε μια αδιάκοπη σειρά σπουδαίων άλμπουμ από το «Beggars Banquet» (1968) έως το «Tattoo You» (1981).
«Οι περισσότεροι καλλιτέχνες δεν φτάνουν ούτε μία φορά σε αυτό το επίπεδο μεγαλείου», λέει ο Πίτερσον. «Οι Stones το πέτυχαν τέσσερις ή πέντε φορές.»
Η σχέση με τον Μικ Τζάγκερ
Στην εκδήλωση του Μπρούκλιν, ο Ο'Μπράιεν σχολίασε ότι ο Μικ Τζάγκερ ακούγεται σχεδόν όπως το 1968.
«Το 1968 έπαιρνα πολύ περισσότερα ναρκωτικά», απάντησε ο τραγουδιστής, χωρίς να αποκαλύψει κάποιο μυστικό για τη διατήρηση της φωνής του, πέρα από τη συνεχή εξάσκηση.
«Ποτέ δεν πιστεύεις ό,τι λέει ο Μικ», γελά ο Ρίτσαρντς.
«Το γεγονός όμως είναι ότι όντως ακούγεται έτσι. Αν δεν ακουγόταν, θα τον απέλυα.»
Και συνεχίζει γελώντας:
«Ο Θεός να τον έχει καλά. Είναι γεμάτος ζωντάνια και παίζει καταπληκτική φυσαρμόνικα μπλουζ σε αυτόν τον δίσκο.»
Η σχέση των δύο υπήρξε κατά καιρούς στενή και κατά καιρούς θυελλώδης.
Στη μία άκρη βρίσκεται η ηχογράφηση του «Wild Horses», όταν τραγουδούσαν μαζί μπροστά στο ίδιο μικρόφωνο, μοιράζοντας ένα μπουκάλι μπέρμπον.
Στην άλλη άκρη βρίσκεται η περίοδος του άλμπουμ «Undercover» (1983), όταν οι συνεχείς καβγάδες τούς ανάγκασαν να δουλεύουν σε διαφορετικές βάρδιες ώστε να μη συναντιούνται καν στο στούντιο.
Ο παραγωγός Άντριου Γουάτ εξηγεί ότι μια μικρή δημιουργική ένταση είναι χρήσιμη.
«Ο ένας πηγαίνει προς τα αριστερά και ο άλλος προς τα δεξιά — κι έτσι γεννιούνται τα τραγούδια που αγαπάμε.»
Ωστόσο, όταν οι συγκρούσεις γίνονται υπερβολικές, χρειάζεται κάποιος να λειτουργεί ως μεσολαβητής.
«Η δουλειά μου ήταν να μεταφέρω στον Κιθ ιδέες που ο Μικ πίστευε πως δεν θα του άρεσαν. Αν όμως μου άρεσαν, του τις έδειχνα. Και πολλές φορές ο Κιθ έλεγε: "Μπορεί να γίνει ακόμη καλύτερο αν κάνεις αυτό."»
Δεν ήταν όμως όλα ειδυλλιακά.
«Καμιά φορά σου παίρνουν το κεφάλι», λέει ο Γουάτ. «Μετά το ξαναβάζεις στη θέση του και συνεχίζεις τον επόμενο γύρο.»
Σήμερα ο Ρίτσαρντς τον επαινεί επειδή «έμαθε πώς να λειτουργεί ανάμεσα σε μένα και τον Μικ».
Θα υπάρξει νέα περιοδεία;
Οι θαυμαστές των Rolling Stones διαφωνούν εδώ και δεκαετίες για το πότε το συγκρότημα βρισκόταν στην κορυφή του.
«Ο κόσμος λέει "δεν μου αρέσει η παραγωγή του νέου δίσκου των Stones" εδώ και πενήντα χρόνια», σχολιάζει ο Κρίστιαν Μπόνερ, συνπαρουσιαστής του podcast Under the Radar: A Rolling Stones Podcast.
Παρ' όλα αυτά, οι συναυλίες τους εξακολουθούν να γεμίζουν στάδια και οι περιοδείες τους αποφέρουν πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια — περισσότερες από οποιονδήποτε άλλο καλλιτέχνη στην ιστορία.
«Φεύγεις από τη συναυλία με δέος για το γεγονός ότι μπορούν ακόμη να το κάνουν σε αυτή την ηλικία», λέει ο Τζάστιν Σόσα, που έχει παρακολουθήσει 25 εμφανίσεις του συγκροτήματος.
Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί καμία περιοδεία για το 2026, γεγονός που έχει πυροδοτήσει ανησυχίες μεταξύ των θαυμαστών ότι ίσως να μην ξαναβγούν ποτέ στον δρόμο.
Τα τελευταία χρόνια ο Ρίτσαρντς αντιμετωπίζει αρθρίτιδα στα χέρια.
Ο ίδιος όμως δεν δείχνει να ανησυχεί.
«Δεν πονάει· είναι κάτι καλοήθες», λέει. «Απλώς χρειαζόμουν περισσότερο χώρο. Έτσι έφτιαξα μερικές κιθάρες με πιο φαρδιά κεφαλή, ώστε να έχουν περισσότερο χώρο τα δάχτυλά μου.»
Αποκλείει μια περιοδεία μέσα στη φετινή χρονιά.
«Αλλά δεν βλέπω κανέναν λόγο να μη βγούμε σε περιοδεία του χρόνου», λέει. «Βέβαια, μπορεί και να κάνω λάθος.»
Έχει μάλιστα αναφέρει ως πιθανότητα μια μόνιμη σειρά εμφανίσεων σε μία πόλη (residency), αντί για μια μεγάλη περιοδεία σε πολλές χώρες.
Και καταλήγει:
«Αν είναι απλώς θέμα ενέργειας, ναι, την έχουμε. Το θέμα είναι να τη διαφυλάσσεις και μετά να ανοίγεις ξανά τις βαλβίδες. Να μάθεις να κρατάς δυνάμεις και να διαχειρίζεσαι την ενέργειά σου, αντί να τα δίνεις όλα μονομιάς.»



